ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ ΙΟΥΛΙΟΥ 2019

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Τεύχος 7/2019, Ιούλιος 2019

Περιοδική έκδοση νομολογίας, νομοθεσίας, αρθρογραφίας & πρακτικής

Εκδίδεται από το 2008 - Μηνιαία έκδοση

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €110.00
ΝΠ €160.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΑΔΙΚΟΠΡΑΞΙΕΣ

Επίδραση αναπηρίας ή παραμόρφωσης στον καθορισμό της αποζημίωσης κατ’ άρθρο 929 ΑΚ. Σε περίπτωση αναπηρίας ή παραμόρφωσης ως συνέπεια αδικοπραξίας, η δυσμενής επίδρασή της στη ζωή του παθόντος είναι δεδομένη και δεν απαιτείται να προσδιορίζεται ειδικά ο τρόπος επίδρασης των συνεπειών της στο μέλλον του παθόντος ούτε απαιτείται σύνδεση με συγκεκριμένη περιουσιακή ζημία. Επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης ηθικής βλάβης και ειδικής αποζημίωσης σε θύμα τροχαίου. ΑΠ 270/2018,

σελ. 764.

Χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Αποζημίωση λόγω αναπηρίας από αυτοκινητιστικό ατύχημα. Το Εφετείο υπερέβη τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας επιδικάζοντας αποζημίωση σε ανήλικη, λόγω της αναπηρίας της, ύψους 15.000 ευρώ, ποσό που υπολείπεται καταφανώς των συνήθως επιδικαζομένων σε παρόμοιες περιπτώσεις. ΑΠ 142/2019,

σελ. 761.

ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Δυνατότητα παροχής αδείας εγγραφής προσημείωσης σε ακίνητο τρίτου-μη ενοχικού οφειλέτη, αν αυτός προσέλθει στο δικαστήριο αυτοβούλως και συναινέσει προς τούτο. Παροχή εξουσίας προς τον δανειστή να επισπεύσει και εναντίον του τρίτου αναγκαστική εκτέλεση. Προς τούτο, αρκεί ο δανειστής να διαθέτει τίτλο εκτελεστό κατά του ενοχικού οφειλέτη. Δικαίωμα προσημειούχου έγερσης της εμπράγματης αγωγής κατά του τρίτου, ως κυρίου του βεβαρημένου ακινήτου, πριν την τροπή της προσημείωσης σε υποθήκη. Εξομοίωση με ενυπόθηκο δανειστή, με μόνη διαφορά τον τρόπο κατάταξης. ΜΕφΑθ 1015/2018,

σελ. 808.

Σε περίπτωση εξάρτησης της παροχής υπό όρο, αναγκαστική εκτέλεση μπορεί να γίνει μόνον με την απόδειξη της εκπλήρωσης του όρου από τον οποίο εξαρτάται η επιτασσόμενη να εκπληρωθεί παροχή, προϋπόθεση που πληρούται με τη συγκοινοποίηση με την επιταγή προς εκτέλεση ιδιωτικού ή δημοσίου εγγράφου με αποδεικτική δύναμη από όπου να προκύπτει καθαυτό η εκπλήρωση του όρου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 915 εδ. γ΄, 924 εδ. α΄ ΚΠολΔ. ΕιρΘεσ 228/2019,

σελ. 812.

ΑΠΟΔΕΙΞΗ

Βάρος και μέτρο απόδειξης στο πρότυπο διεθνές δικονομικό δίκαιο - Κανόνες κατανομής και εκτίμηση των αποδείξεων στις διεθνείς αντιδικίες. Η παρούσα μελέτη επιδιώκει να εξετάσει την προσπάθεια θέσπισης ομοιόμορφων κανόνων πρότυπου χαρακτήρα στο πεδίο του διεθνούς δικονομικού δικαίου, εν αναφορά προς τους δικονομικούς θεσμούς του βάρους και μέτρου απόδειξης στις διεθνείς αντιδικίες. Έμφαση δίνεται στις Αρχές της Διακρατικής Πολιτικής Δικονομίας (ALI/UNIDROIT Principles of Transnational Civil Procedure) ως μια προσπάθεια συγκερασμού των λύσεων της ηπειρωτικής δικονομικής παράδοσης και των κρατών του Common law. Μελ. Α. Σκόντζος,

σελ. 738.

ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ

Καθορισμός ύψους αποζημίωσης για μη περιουσιακή βλάβη και αρχή αναλογικότητας - Σκέψεις με αφορμή την ΑΠ 270/2018. H εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας κατά τον αναιρετικό έλεγχο της αποζημίωσης για μη περιουσιακή ζημία έχει υποστεί κριτική ως αναποτελεσματική και ασυνεπής. Με αφορμή τη πρόσφατη ΑΠ 270/2018, επισημαίνεται ότι η τρέχουσα πρακτική του ανωτάτου δικαστηρίου μπορεί πράγματι να οδηγήσει σε νομολογιακές αντιφάσεις, καθώς και στην εξυπηρέτηση σκοπών που δεν επιδοκιμάζονται απο το αποκαταστατικό πνεύμα του δικαίου της αποζημίωσης. Μελ. Φ. Κρυστάλλης,

σελ. 735.

ΑΡΧΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

Καθορισμός ύψους αποζημίωσης για μη περιουσιακή βλάβη και αρχή αναλογικότητας - Σκέψεις με αφορμή την ΑΠ 270/2018. H εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας κατά τον αναιρετικό έλεγχο της αποζημίωσης για μη περιουσιακή ζημία έχει υποστεί κριτική ως αναποτελεσματική και ασυνεπής. Με αφορμή τη πρόσφατη ΑΠ 270/2018, επισημαίνεται ότι η τρέχουσα πρακτική του ανωτάτου δικαστηρίου μπορεί πράγματι να οδηγήσει σε νομολογιακές αντιφάσεις, καθώς και στην εξυπηρέτηση σκοπών που δεν επιδοκιμάζονται απο το αποκαταστατικό πνεύμα του δικαίου της αποζημίωσης. Μελ. Φ. Κρυστάλλης,

σελ. 735.

ΔΕΔΙΚΑΣΜΕΝΟ

Έκταση δεδικασμένου. Διαζύγιο. Αμάχητο τεκμήριο ισχυρού κλονισμού η διετής διάσταση των συζύγων. Για τη λύση του γάμου είναι πλέον αδιάφορο, αν ο κλονισμός οφείλεται σε υπαίτιο ή ανυπαίτιο κλονιστικό γεγονός. Αν δεν αμφισβητείται από τον εναγόμενο σύζυγο η συνεχής διάσταση από διετία, δεν δικαιολογείται έννομο συμφέρον του τελευταίου για την άσκηση έφεσης προς μεταρρύθμιση των αιτιολογιών της απόφασης ως προς τον ακριβή χρόνο έναρξης της διετούς διάστασης. ΑΠ 154/2019,

σελ. 781.

ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ

Προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Πρόκληση ηθικής βλάβης στο υποκείμενο των δεδομένων από τον υπεύθυνο επεξεργασίας. Προϋποθέσεις νομιμότητας επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων. Τράπεζα διαβίβασε τα προσωπικά δεδομένα οφειλέτη της σε εταιρία ενημέρωσης οφειλετών και της ανάθεσε την είσπραξη της οφειλής του προς αυτήν, χωρίς να ενημερώσει τον οφειλέτη με τρόπο πρόσφορο και σαφή, ως όφειλε, για την διαβίβαση και επεξεργασία τους από την ως άνω εταιρία. ΑΠ 171/2019,

σελ. 783.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΚΤΗΜΑΤΑ

Απαγόρευση άσκησης ένδικων μέσων κατά της απόφασης επί της ανακοπής κατ’ άρθρο 326 παρ. 3 Ν 4072/2012. Κατά των αποφάσεων που έκριναν επί ανακοπής, η οποία ασκήθηκε κατά πρωτοκόλλου αποζημίωσης εκδοθέντος σε βάρος εκείνων που χωρίς συμβατική σχέση καρπώνονται ή κάνουν χρήση δημόσιου κτήματος, εφόσον δημοσιεύθηκαν μετά την 11.4.2012, απαγορεύεται η άσκηση ένδικου μέσου έφεσης ή αναίρεσης. ΑΠ 668/2018,

σελ. 797.

ΔΙΑΖΥΓΙΟ

Διαζύγιο. Αμάχητο τεκμήριο ισχυρού κλονισμού η διετής διάσταση των συζύγων. Για τη λύση του γάμου είναι πλέον αδιάφορο, αν ο κλονισμός οφείλεται σε υπαίτιο ή ανυπαίτιο κλονιστικό γεγονός. Έκταση δεδικασμένου. Αν δεν αμφισβητείται από τον εναγόμενο σύζυγο η συνεχής διάσταση από διετία, δεν δικαιολογείται έννομο συμφέρον του τελευταίου για την άσκηση έφεσης προς μεταρρύθμιση των αιτιολογιών της απόφασης ως προς τον ακριβή χρόνο έναρξης της διετούς διάστασης. ΑΠ 154/2019,

σελ. 781.

ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ

Το πότε η διαιτητική απόφαση είναι ακυρώσιμη και πότε ανύπαρκτη, εξαρτάται από τη συνομολόγηση συμφωνίας για διαιτησία. Αν οι διαιτητές στηρίζουν την εξουσία τους σε ανύπαρκτη συμφωνία για διαιτησία, τότε η απόφασή τους είναι και αυτή ανύπαρκτη. Αν, αντίθετα, οι διαιτητές αντλούν μεν την εξουσία τους από υπαρκτή συμφωνία, αλλά την επέκτειναν και στην επίλυση διαφορών, οι οποίες με το συνυποσχετικό δεν έχουν υπαχθεί στη δικαιοδοσία τους ή βάσει του νόμου πλέον αποκλείονται από τη δικαιοδοσία τους, τότε η απόφασή τους είναι ακυρώσιμη. ΤρΕφΑθ 916/2018,

σελ. 799.

ΕΝΕΧΥΡΑΣΗ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ

Σύμβαση ενεχύρασης απαίτησης εγγυητή κατά τρίτου προς εξασφάλιση απαίτησης τράπεζας κατά δανειολήπτη οφειλέτη της, σε συνδυασμό με τηρούμενο από τη δανείστρια τράπεζα ανοικτό λογαριασμό. Ειδικές διατάξεις ΝΔ 17.7/13.8.1923. Σύσταση ενεχύρου και με απλό έγγραφο χωρίς βέβαιη χρονολογία. Η ενεχύραση γνωστοποιείται στον τρίτο οφειλέτη της ενεχυραζόμενης απαίτησης, από οποιοδήποτε συμβαλλόμενο μέρος στη σύμβαση ενεχύρου και όχι μόνο από τον ενεχυραστή, με την επίδοση αντιγράφου της σύμβασης ενεχύρασης ή με άλλο ισοδύναμο τρόπο. ΜΕφΑθ 6233/2018,

σελ. 773.

ΕΝΕΧΥΡΟ

Το συσταθέν δυνάμει ενεχυρογράφου ενέχυρο και η απόσβεσή του υπό το πρίσμα των διατάξεων του Αστικού Κώδικα και του ΝΔ 3077/1954. Γενικές Αποθήκες του ΝΔ 3077/1954. Πώς λειτουργούν. Έννοια αποθετηρίου και ενεχυρόγραφου. Το δυνάμει ενεχυρογράφου συσταθέν ενέχυρο αποτελεί ιδιαίτερη κατηγορία ενεχύρου πράγματος. Λόγοι απόσβεσης του ως άνω ενεχύρου προκύπτουν από τον ΝΔ 3077/ 1954, αλλά και από τις σχετικές διατάξεις του ΑΚ, όπως την 1243 αρ. 1 και 2 ΑΚ. Συνέπειες απόσβεσης του ενεχύρου. Η υποχρέωση απόδοσης των ενεχυριασθέντων βαρύνει την Γενική Αποθήκη και γεννιέται από την χρονική στιγμή της περιέλευσης σε αυτήν «εντολής» του ενεχυρούχου δανειστή προς απόδοση. Μελ. Γ. Καρύμπαλη-Τσίπτσιου,

σελ. 729.

ΕΠΙΔΕΙΞΗ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

Κάθε διάδικος υποχρεούται να επιδείξει τα έγγραφα, τα οποία κατέχει και που μπορούν να χρησιμεύσουν για απόδειξη, ο δε αντίδικος του κατέχοντος το έγγραφο, εφόσον δικαιολογεί έννομο συμφέρον, μπορεί να ζητήσει την επίδειξη του εγγράφου με τις προτάσεις του ακόμη και για πρώτη φορά ενώπιον του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου. Για να είναι, όμως, το σχετικό αίτημα παραδεκτό και σύννομο, πρέπει να γίνεται επίκληση της κατοχής του εγγράφου από τον αντίδικο και να προσδιορίζεται σαφώς το έγγραφο και με ακρίβεια το περιεχόμενό του. ΕιρΘεσ 335/2019,

σελ. 794.

ΕΠΙΔΟΣΗ

Δίκες περί την εκτέλεση. Ανακοπή κατά της εκτέλεσης κατ’ άρθρο 933 ΚΠολΔ. Η διενέργεια της επίδοσης κατά τρόπο αντίθετο προς τις διατάξεις των άρθρων 126 και 128 ΚΠολΔ δεν εξομοιώνεται με έλλειψη επίδοσης και τούτο διότι η παραβίαση των ανωτέρω διατάξεων, εφόσον την τήρησή τους ο νόμος δεν απαιτεί ρητώς επί ποινή ακυρότητας και δεν επιτρέπεται γι’ αυτήν αναίρεση ή αναψηλάφηση, συνεπάγεται ακυρότητα της διαδικαστικής πράξης της επίδοσης, μόνο στην περίπτωση, που κατά την κρίση του δικαστηρίου, προκάλεσε στον διάδικο που την προτείνει βλάβη. ΑΠ 686/2018,

σελ. 802.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ

Δεν αποτελεί νόμιμο λόγο σύστασης συγκυριότητας επί μείζονος ακινήτου η επικαλούμενη κυριότητα διαιρετού τμήματος αυτού. Δεν προκύπτει ουδεμία νόμιμη προϋπόθεση συνένωσης με το μείζον γεωτεμάχιο, τμήματος αυτού που εμπίπτει στη ζώνη παλαιού αιγιαλού Θεσσαλονίκης, συνεπώς δεν θεμελιώνεται έννομη αξίωση του ενάγοντος Δημοσίου για την αναγνώρισή του ως συγκυρίου επί καταχωρηθέντος στο Κτηματολόγιο ιδιωτικού γεωτεμαχίου, από την επίκληση της κυριότητάς του επί του παλαιού αιγιαλού. ΜΠρΘεσ 4969/2019,

σελ. 779.

ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

Απόρριψη αγωγής του Δημοσίου για αναγνώριση δικαιώματος συγκυριότητάς του επί ιδιωτικού γεωτεμαχίου, ευρισκόμενου εν μέρει εντός του παλαιού αιγιαλού Θεσσαλονίκης. Η επίκληση κυριότητας του Δημοσίου επί διαιρετού τμήματος γεωτεμαχίου, λόγω μη ολοκλήρωσης της διαδικασίας απαλλοτρίωσης και μη τακτοποίησής του, δεν αποτελεί νόμιμο λόγο κτήσης δικαιώματος συγκυριότητας εξ αδιαιρέτου επί του μείζονος γεωτεμαχίου. ΜΠρΘεσ 4969/2019,

σελ. 779.

ΠΛΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ

Πλαστογραφία αποδιδόμενη σε ορισμένο πρόσωπο. Δυνατότητα πρότασής της σε οιαδήποτε στάση της δίκης. Στη μη ελεγχόμενη αναιρετικά κρίση του δικαστηρίου της ουσίας υποκείμενη η συμπλήρωση των αποδείξεων με διενέργεια πραγματογνωμοσύνης. Εξαίρεση η περίπτωση κατά την οποία απαιτούνται όχι απλώς ειδικές, αλλά «ιδιάζουσες» γνώσεις για τη διάγνωση ζητήματος. Ισχυρισμός εναγομένου περί αλλοίωσης κειμένου-πλαστογράφησης εγγράφου ουσιώδους για την απόδειξη της απαίτησης του ενάγοντος από σύμβαση. Αναβολή έκδοσης οριστικής απόφασης για να αποδείξει ο εναγόμενος τον ως άνω ισχυρισμό του. ΜΕφΑθ 1040/2018,

σελ. 790.

ΠΛΕΙΣΤΗΡΙΑΣΜΟΣ

Ματαίωση πλειστηριασμού. Προϋποθέσεις εναντίωσης σε αυτήν αναγγελμένου δανειστή. Προϋποθέσεις παραδεκτής επίσπευσης πλειστηριασμού από ετέρους του αρχικού επισπεύδοντος δανειστές κατόπιν αρχικής ματαίωσής του. Ανακοπή κατά της εκτέλεσης κατ’ άρθρο 933 ΚΠολΔ. Ελάχιστο περιεχόμενο και εμπρόθεσμο αυτής. Συνέπειες απουσίας επίδοσης ή εκπρόθεσμης επίδοσης της περίληψης κατασχετήριας έκθεσης πλειστηριασμού και μη νομότυπης επίδοσής της αντίστοιχα. Αν ο πλειστηριασμός διενεργηθεί παρά την ανυπαρξία τελείως όλων ή μια των τασσομένων με ποινή ακυρότητας διατυπώσεών του είναι άκυρος ανεξαρτήτως βλάβης. ΑΠ 686/2018,

σελ. 802.

ΠΡΟΣΗΜΕΙΩΣΗ ΥΠΟΘΗΚΗΣ

Εγγραφή προσημείωσης υποθήκης. Παρέχεται στον δανειστή, που δεν έχει τίτλο προ εγγραφή υποθήκης, προς ασφάλεια της χρηματικής του απαίτησης και εξασφάλιση της μελλοντικής αναγκαστικής εκτέλεσης, πάντοτε κατόπιν άδειας του δικαστηρίου, που ορίζει και το ασφαλιστέο ποσό. Αιτών είναι ο δανειστής και καθ’ ου η αίτηση ο οφειλέτης, ο οποίος πρέπει να έχει την κυριότητα επί του ακινήτου, επί του οποίου θα εγγραφεί η προσημείωση. Δυνατότητα παροχής αδείας εγγραφής προσημείωσης σε ακίνητο τρίτου-μη ενοχικού οφειλέτη, αν αυτός προσέλθει στο δικαστήριο αυτοβούλως και συναινέσει προς τούτο. ΜΕφΑθ 1015/2018,

σελ. 808.

ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Συμβαση ενεχύρασης απαίτησης εγγυητή κατά τρίτου προς εξασφάλιση απαίτησης τράπεζας κατά δανειολήπτη οφειλέτη της, σε συνδυασμό με τηρούμενο από τη δανείστρια τράπεζα ανοικτό λογαριασμό. Ειδικές διατάξεις ΝΔ 17.7/13.8.1923. Από τη γνωστοποίηση της σύμβασης στον τρίτο οφειλέτη της ενεχυρασθείσας απαίτησης, η απαίτηση εκχωρείται πλήρως στην Τράπεζα – ενεχυρούχο δανειστή, η οποία μπορεί να την εισπράξει, υποχρεούμενη να αποδώσει στον ενεχυραστή το επιπλέον μετά την εξόφλησή της. ΜΕφΑθ 6233/2018,

σελ. 773.

ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ

Σε περίπτωση αναπηρίας ή παραμόρφωσης ως συνέπεια αδικοπραξίας, η δυσμενής επίδρασή της στη ζωή του παθόντος είναι δεδομένη και δεν απαιτείται να προσδιορίζεται ειδικά ο τρόπος επίδρασης των συνεπειών της στο μέλλον του παθόντος ούτε απαιτείται σύνδεση με συγκεκριμένη περιουσιακή ζημία. Επιδίκαση ηθικής βλάβης και ειδικής αποζημίωσης σε θύμα τροχαίου. ΑΠ 270/2018,

σελ. 764.

ΥΠΕΡΧΡΕΩΜΕΝΑ ΦΥΣΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ

Προϋποθέσεις υπαγωγής στο ευνοϊκό καθεστώς του Ν 3869/2010. Έλλειψη πτωχευτικής ικανότητας. Κρίσιμη η έννοια του εμπόρου. Την πτωχευτική ικανότητα έχει και όποιος έχασε την εμπορική ιδιότητα, αλλά όσο την είχε περιήλθε σε αδυναμία πληρωμών. Εξ αντιδιαστολής προκύπτει ότι όποιος έχασε την εμπορική του ιδιότητα και περιήλθε μετά την απώλεια αυτή σε αδυναμία πληρωμών, δεν έχει πτωχευτική ικανότητα, με αποτέλεσμα το πρόσωπο αυτό να μην μπορεί να υπαχθεί σε πτώχευση του ΠτΚ και συνεπώς να μπορεί να υπαχθεί στον Ν 3869/2010. ΕιρΚορινθ 985/2017,

σελ. 813.

Σύμβαση εκχώρησης απαιτήσεων μεταξύ Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων και οφειλέτη. Η εγκυρότητά της συνεπάγεται ότι το ΤΠΔ δικαιούται να εισπράττει απευθείας από τον εργοδότη επί μισθωτού ή από τον ασφαλιστικό φορέα επί συνταξιούχου το μέρος των αποδοχών του οφειλέτη, το οποίο εκχωρήθηκε. Κατά τη ρύθμιση των οφειλών του υπερχρεωμένου δανειολήπτη δυνάμει του Ν 3869/2010 το δικαίωμα που έχει αποκτήσει το ΤΠΔ με τη σύμβαση εκχώρησης είναι δυνατό να αλλοιώνεται και δε να περιορίζεται κατά το μέτρο που υπαγορεύουν οι ανάγκες της ρύθμισης. ΕιρΚορινθ 507/2017,

σελ. 819.

ΧΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ

Χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Αποζημίωση λόγω αναπηρίας από αυτοκινητιστικό ατύχημα. Το Εφετείο υπερέβη τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας επιδικάζοντας αποζημίωση σε ανήλικη, λόγω της αναπηρίας της, ύψους 15.000 ευρώ, ποσό που υπολείπεται καταφανώς των συνήθως επιδικαζομένων σε παρόμοιες περιπτώσεις. ΑΠ 142/2019,

σελ. 761.