ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Τεύχος 11/2016, Νοέμβριος

Περιοδική έκδοση νομολογίας, νομοθεσίας, αρθρογραφίας & πρακτικής

Εκδίδεται από το 2008 - Μηνιαία έκδοση

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €100.00
ΝΠ €150.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΑΝΑΙΡΕΣΗ

Εφόσον η απόφαση αναιρέθηκε εν όλω, αποβάλλει κάθε ισχύ. Επί μερικής αναίρεσης, η απόφαση αναιρείται ως προς τα πληγέντα κεφάλαιά της, ενώ συναναιρούνται και αυτά που συνδέονται αρρήκτως προς τα αναιρεθέντα, δηλαδή όσα αφορούν παρεπόμενα ή παρακολουθήματα της κύριας απαίτησης ή προέρχονται από την ίδια ιστορική και νομική αιτία, οπότε ολόκληρο το αναιρεθέν κεφάλαιο παύει να αποτελεί δεδικασμένο. Ως προς τα μη αναιρεθέντα κεφάλαια, διατηρείται το δεδικασμένο που δεν ανατράπηκε με την αναίρεση, το οποίο δεσμεύει το δικαστήριο της παραπομπής. ΤρΕφΒορΑιγαίου 4/2016,

σελ. 951.

ΑΝΑΚΟΠΗ ΔΙΑΤΑΓΗΣ ΠΛΗΡΩΜΗΣ

Με την ανακοπή προβάλλονται λόγοι είτε κατά του κύρους της διαταγής πληρωμής για έλλειψη διαδικαστικής προϋπόθεσης, είτε κατά της ύπαρξης της απαίτησης. Αν ο λόγος ανακοπής είναι τυπικός, όπως συμβαίνει με τον λόγο της μη έγγραφης απόδειξης της πλήρωσης της αναβλητικής αίρεσης από την οποία εξαρτάται η απαίτηση, για την οποία εκδόθηκε η ανακοπτόμενη διαταγή πληρωμής, τότε αντικείμενο της δίκης της ανακοπής δεν καθίσταται και το ζήτημα της πλήρωσης ή μη της αναβλητικής αίρεσης, αφού με μόνη τη διαπίστωση της βασιμότητας του τυπικού αυτού λόγου της ανακοπής, γίνεται δεκτό το αίτημα αυτής και ακυρώνεται άνευ ετέρου η διαταγή πληρωμής. ΜΕφΑνατΚρήτ 11/2016,

σελ. 960.

ΑΝΑΨΗΛΑΦΗΣΗ

Η αναγνώριση του ψεύδους της κατάθεσης ή της πλαστότητας εγγράφου με αμετάκλητη απόφαση ποινικού δικαστηρίου ή με αναγνωριστική απόφαση πολιτικού δικαστηρίου, ως προϋποθέσεις της αναψηλάφησης. Η αναγνώριση μπορεί να αφορά και το εν μέρει ψευδές, εφόσον κλονίζει την εμπιστοσύνη για όλη την κατάθεση στην οποία στηρίχθηκε η προσβαλλόμενη με αναψηλάφηση απόφαση. ΤρΕφΒορΑιγαίου 5/2016,

σελ. 954.

ΑΠΟΦΑΣΗ

Η περιοριστική απαρίθμηση των περιπτώσεων ανίσχυρου ή αυτοδίκαιης ακυρότητας των δικαστικών αποφάσεων στην ΚΠολΔ 313 παρ.1 δεν εμποδίζει την επέκτασή τους, με βάση τη γενικότερη νομοθετική αρχή, η οποία διέπει τη δίκη, ως έννομη σχέση. Η αγωγή για αναγνώριση της ανυπαρξίας δικαστικής απόφασης αποκλείεται αν η απόφαση έχει προσβληθεί με ένδικα μέσα. Ανυπαρξία κατά την ΚΠολΔ 313 παρ.1 περ. δ΄ ΚΠολΔ υπάρχει και όταν: α) ο διάδικος είχε αποβιώσει πριν αρχίσει η εκκρεμοδικία και β) ο φερόμενος ως εναγόμενος δεν είχε αποκτήσει την ιδιότητα του διαδίκου, διότι δεν του είχε επιδοθεί νομίμως αντίγραφο της αγωγής. ΕφΠειρ 97/2016,

σελ. 949.

ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ

Σύναψη δανείου σε ελβετικό φράγκο. Καταχρηστικοί ΓΟΣ. Προστασία καταναλωτή. Ασφαλιστικά μέτρα. Απορρίφθηκε αίτημα των αιτούντων να υποχρεωθεί η καθής τράπεζα να παραλείπει προσωρινά την καταγγελία της επίδικης σύμβασης δανείου, καθώς και να ανέχεται μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης επί της αγωγής την καταβολή στην αρχική ισοτιμία που ίσχυε κατά το χρόνο εκταμίευσης του ποσού του δανείου τους, επειδή τα ως άνω αιτήματα οδηγούν σε πλήρη ικανοποίηση του δικαιώματος των αιτούντων. ΜΠρΑθ 5839/2016,

σελ. 924.

ΓΟΝΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ

Ζητήματα από την κατανομή της άσκησης της γονικής μέριμνας μεταξύ των γονέων. Σε περίπτωση διαζυγίου, διακοπής της συμβίωσης ή ακύρωσης γάμου τίθεται το ζήτημα της άσκησης της γονικής μέριμνας από τους γονείς. Η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια, την διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου. Μία λύση, όχι προτιμητέα, είναι η χρονική κατανομή της γονικής μέριμνας. Μία άλλη λύση είναι η λειτουργική κατανομή, μη ικανοποιητική όμως κι αυτή. Μία τρίτη λύση είναι η λειτουργική κατανομή υπολειτουργιών της επιμέλειας. Η διεθνής τάση (Γαλλία, Γερμανία, Αγγλία) είναι η θέσπιση συνεπιμέλειας, την οποία ενστερνίστηκε και η σχετική ελληνική νομοπαρασκευαστική επιτροπή του 2007. Μελ. Γ. Γεωργιάδης,

σελ. 903.

ΔΑΣΗ - ΔΑΣΙΚΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ

Επί δασικών εκτάσεων χωρεί έκτακτη χρησικτησία εφόσον είχε συμπληρωθεί καλόπιστα τριακονταετής νομή (του βυζαντινορωμαϊκού δικαίου) μέχρι και την 11.9.1915. ΜΕφΠειρ 3/2015,

σελ. 944.

ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ

Έννοια «τεχνικών διαφορών». Επίλυση διαφοράς που αφορούσε την επιδίκαση της νόμιμης αμοιβής για τη σύνταξη και παράδοση μελετών, επί συγκεκριμένου κτηριακού έργου. Το ότι το διαιτητικό δικαστήριο έκρινε και επί παρεμπιπτόντων ζητημάτων, για τα οποία δεν απαιτούνταν τεχνικές, αλλά μόνο νομικές γνώσεις, δεν σήμαινε ότι η διαφορά που ήχθη ενώπιον του δεν είχε το χαρακτήρα της «τεχνικής διαφοράς». Προσδιορισμός του κύκλου των προσώπων που μπορούν να οριστούν διαιτητές. Ακυρωσία και ανυπαρξία διαιτητικής απόφασης. ΑΠ 272/2016, παρατ. Ό. Παρδάλα,

σελ. 963.

ΔΙΑΤΑΓΗ ΠΛΗΡΩΜΗΣ

Δεν είναι δυνατή η έκδοση από τα πολιτικά δικαστήρια, διαταγής πληρωμής για απαιτήσεις που προέρχονται από διαφορά δημοσίου δικαίου. Ο δικαιούχος απαιτήσεως από τέτοια διαφορά έχει δικαίωμα να προσφύγει, μετά την ισχύ του Ν 4329/2015 (2-6-2015) στα διοικητικά δικαστήρια αιτούμενος την έκδοση διαταγής πληρωμής. Επιπροσθέτως, η ερμηνεία της απόφασης 18/2005 του ΑΕΔ, δεν αντιτίθεται στις σχετικές διατάξεις του Συντάγματος. της ΕΣΔΑ, του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ και του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά Πολιτικά Δικαιώματα. ΑΠ 218/2016,

σελ. 957.

ΔΙΚΑΣΤΕΣ - ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

Σκέψεις για την σύνταξη του αιτιολογικού μέρους μιας δικαστικής απόφασης. Κυρίως επί πολιτικών αποφάσεων. Η μελέτη αποτελεί το εναρκτήριο μέρος του μαθήματος του συγγραφέα στην Εθνική Σχολή Δικαστών, στις 22.9.2016. Απευθύνεται στους μελλοντικούς δικαστές, συμβουλεύοντάς τους πώς συντάσσεται το αιτιολογικό μέρος μίας δικαστικής απόφασης. Μελ. Απ. Χελιδόνης,

σελ. 899.

ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΙ ΕΠΙΜΕΛΗΤΕΣ

Αμοιβές δικαστικών επιμελητών (γνωμ.). Με την ΚΥΑ 21798/11.3.2016, με την οποία καθορίζονται οι αμοιβές των δικαστικών επιμελητών, υιοθετείται διαφορετικός τρόπος υπολογισμού των αμοιβών τους από τον μέχρι σήμερα ισχύοντα, γεγονός που οδηγεί στην ανάγκη επίλυσης ορισμένων ερμηνευτικών και πρακτικών δυσχερειών. Στην κατεύθυνση αυτή συμβάλλει η παρούσα γνωμοδότηση. Μελ. Ι. Κολλιόπουλος,

σελ. 909.

ΔΙΚΟΓΡΑΦΟ

H μη αναγραφή στο δικόγραφο της ανακοπής των στοιχείων που ορίζονται στη διάταξη του 118 ΚΠολΔ (όπως ισχύει μετά τον Ν 4335/2015), ήτοι ΑΦΜ και ΔΟΥ ανακόπτοντος, καθώς και διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του πληρεξουσίου δικηγόρου, δεν επιφέρει ακυρότητα του δικογράφου, εφόσον στην ως άνω διάταξη, δεν ορίζεται καμία δικονομική συνέπεια σε περίπτωση μη αναγραφής των ανωτέρω στοιχείων, τα οποία δύναται να συμπληρωθούν εκ των υστέρων. ΜΠρΛαμ 17/2016, παρατ. Χρ. Ευθυμίου,

σελ. 972.

ΕΠΙΚΑΡΠΙΑ

Όταν η απόσβεση της επικαρπίας με τον θάνατο του επικαρπωτή λάβει χώρα στην περίπτωση εκκρεμότητας της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτέλεσης με αφετηρία την κατάσχεση της ψιλής κυριότητας, εμφανίζεται το ζήτημα της επίδρασης της ανωτέρω υποστροφής της επικαρπίας επί της ήδη κατασχεμένης ψιλής κυριότητας. Κατά την κρίση του δικαστηρίου, στην περίπτωση αυτή, η υφιστάμενη κατάσχεση της ψιλής κυριότητας, μετά τον θάνατο του επικαρπωτή, περιλαμβάνει πλέον την πλήρη κυριότητα και δεσμεύει όλες τις εξουσίες του κυρίου, μεταξύ των οποίων αναμφισβήτητα συγκαταλέγεται και η ελπίδα του ψιλού κυρίου να απορροφήσει τις εξουσίες και χρησιμότητες του πράγματος που αποτελούν το περιεχόμενο της επικαρπίας. ΜΠρΛαμ 17/2016, παρατ. Χρ. Ευθυμίου,

σελ. 972.

ΕΥΘΥΝΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Σύναψη δανείου σε ελβετικό φράγκο. Καταχρηστικοί ΓΟΣ. Προστασία καταναλωτή. Ασφαλιστικά μέτρα. Απορρίφθηκε αίτημα των αιτούντων να υποχρεωθεί η καθής τράπεζα να παραλείπει προσωρινά την καταγγελία της επίδικης σύμβασης δανείου, καθώς και να ανέχεται μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης επί της αγωγής την καταβολή στην αρχική ισοτιμία που ίσχυε κατά το χρόνο εκταμίευσης του ποσού του δανείου τους, επειδή τα ως άνω αιτήματα οδηγούν σε πλήρη ικανοποίηση του δικαιώματος των αιτούντων. Επίσης, η αίτηση είναι μη νόμιμη και για το λόγο ότι με αυτήν ζητείται να κριθούν καταχρηστικοί ΓΟΣ της ένδικης σύμβασης, που ουσιαστικά επαναλαμβάνουν αυτούσια τη διάταξη του άρθρου 291 ΑΚ, δεν είναι δυνατός ο δικαστικός έλεγχος ΓΟΣ που επαναλαμβάνουν κανόνες δικαίου, τους οποίους έθεσε ο ίδιος ο νομοθέτης προς εξισορρόπηση αντικρουόμενων συμφερόντων των κοινωνών του δικαίου. ΜΠρΑθ 5839/2016,

σελ. 924.

ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

Αποδείχθηκε η υπαιτιότητα του προστηθέντος ιατρού στην εναγόμενη κλινική, η οποία συνίστατο αφενός σε παράβαση των τεχνικών και κοινώς παραδεδεγμένων κανόνων της ιατρικής επιστήμης τόσο κατά την εφαρμογή της μεθόδου του εμβολισμού προς αντιμετώπιση της δυσπλασίας από την οποία έπασχε ο ασθενής όσο και στην αντιμετώπιση της κατάστασης στην οποία περιήλθε ο ασθενής συνεπεία του αποτυχημένου εμβολισμού, αφετέρου δε σε παράλειψη ενημέρωσης του ασθενούς για ενδεχόμενους κινδύνους και επιπλοκές από την επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε, αλλά και για τον αριθμό των εμβολισμών που απαιτούντο. ΑΠ 238/2016,

σελ. 916.

ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

Σε περίπτωση ανακριβούς πρώτης εγγραφής στο κτηματολογικό φύλλο του ακινήτου, όταν με αυτή φέρεται τούτο ως «αγνώστου ιδιοκτήτη», ο επικαλούμενος ότι είναι κύριος αυτού θα επιτύχει τη διόρθωση της ανακριβούς εγγραφής με την άσκηση σχετικής αίτησης ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου της περιφέρειας του ακινήτου, που δικάζει κατά την εκούσια δικαιοδοσία. Αντικείμενο της εν λόγω δίκης είναι η διαπίστωση της ύπαρξης του σχετικού εγγραπτέου δικαιώματος του αιτούντος κατά την καταχώριση της πρώτης εγγραφής και η διόρθωση της τελευταίας. Κατ αυτήν τη διαδικασία δεν ζητείται η αναγνώριση της κυριότητας του αιτούντος. ΜΕφΠειρ 3/2015,

σελ. 944.

ΜΙΣΘΩΣΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ

Εμπορική μίσθωση. Αγωγή αναπροσαρμογής μισθώματος λόγω απρόοπτης μεταβολής συνθηκών εξαιτίας της οικονομικής κρίσης. Αίτημα μείωσης μισθώματος. Κρίθηκε αόριστη η αγωγή, διότι μπορεί αρχικά η οικονομική κρίση να θεωρηθεί έκτακτο και απρόβλεπτο γεγονός κατά την έννοια της ΑΚ 388, όμως για το ορισμένο της σχετικής αγωγής δεν αρκεί μόνη η γενική αυτή διαπίστωση και αναφορά, αλλά απαιτούνται και ο συσχετισμός της οικονομικής κρίσης με τις υπόλοιπες συνθήκες της συγκεκριμένης υπόθεσης. ΜΠρΑθ 963/2016, παρατ. Γ. Πανίτσας,

σελ. 927.

ΝΑΟΙ

Ιεροί Ναοί. Διακρίσεις. Κτητορικοί Ι. Ναοί. Έννοια, νομική φύση και έννομες συνέπειες του κτητορικού δικαιώματος σε Ι. Ναό. Κατά το Εκκλησιαστικό Δίκαιο, το κτητορικό δικαίωμα επί των ναών έχει ηθικό και τιμητικό χαρακτήρα για τον κτήτορα. Δεν συνδέεται με το εμπράγματο δικαίωμα της κυριότητας, ούτε αποτελεί αντικείμενο κληρονομικής διαδοχής του κτήτορα. ΑΠ 475/2016, παρατ. Κ. Παπαγεωργίου,

σελ. 936.

Ο ενάγων ενοριακός ναός είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με ικανότητα δικαστικής παράστασης, ο οποίος κατήγγειλε τη σύμβαση χρησιδανείου αορίστου χρόνου που είχε συνάψει με τον εναγόμενο σύλλογο, παραχωρώντας του τη χρήση αίθουσας στο υπόγειο του ιερού ναού και τον προαύλιο χώρο. Η αρμοδιότητα του Οργανισμού Διοικήσεως Μοναστηριακής Περιουσίας (ΟΔΜΠ) αφορά στις έννομες σχέσεις και στη διαχείριση της περιουσίας των Μονών, και όχι των ενοριακών ναών, ο δε επίδικος χώρος δεν είναι μοναστηριακή περιουσία. ΤρΕφΑνατΚρήτ 17/2015,

σελ. 922.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ

Σύναψη δανείου σε ελβετικό φράγκο. Καταχρηστικοί ΓΟΣ. Προστασία καταναλωτή. Ασφαλιστικά μέτρα. Απορρίφθηκε αίτημα των αιτούντων να υποχρεωθεί η καθής τράπεζα να παραλείπει προσωρινά την καταγγελία της επίδικης σύμβασης δανείου, καθώς και να ανέχεται μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης επί της αγωγής την καταβολή στην αρχική ισοτιμία που ίσχυε κατά το χρόνο εκταμίευσης του ποσού του δανείου τους, επειδή τα ως άνω αιτήματα οδηγούν σε πλήρη ικανοποίηση του δικαιώματος των αιτούντων. ΜΠρΑθ 5839/2016,

σελ. 924.

ΠΡΟΣΤΗΣΗ

Ιατρική ευθύνη. Σχέση πρόστησης ιατρού - κλινικής. Σε περίπτωση νοσηλείας ασθενούς από ιατρό σε νοσηλευτικό ίδρυμα, αρκεί για τον χαρακτηρισμό του τελευταίου ως προστήσαντος η εκ μέρους του παροχή γενικών μόνο οδηγιών στον γιατρό, ως προς τον τόπο, τον χρόνο και τους όρους εργασίας του τελευταίου. ΑΠ 238/2016,

σελ. 916.

ΥΠΕΡΧΡΕΩΜΕΝΑ ΦΥΣΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ

Ρύθμιση των χρεών της με μηνιαίες καταβολές, συνολικού ποσού 100 ευρώ, για τριανταένα (31) μήνες. Επιβολή υποχρέωσης καταβολής ποσών, από τη λήξη του χρόνου των 31 μηνών, εντόκως, από το χρόνο έναρξης του έτους εντός του οποίου πρέπει να καταβληθούν, με το επιτόκιο των Πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ. Εξαίρεση από την εκποίηση της κύριας κατοικίας. Επιβολή υποχρέωσης, για την παραπάνω αιτία, καταβολής ποσού μηνιαίως, για διάστημα 180 μηνών, με αφετηρία την 1η ημέρα του πρώτου μήνα, 31 μήνες μετά τη δημοσίευση της απόφασης, χωρίς ανατοκισμό, με το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου με κυμαινόμενο επιτόκιο. ΕιρΜεσολ 24/2016,

σελ. 979.

Στοιχεία που απαιτούνται για το ορισμένο και βάσιμο της αίτησης του Ν 3869/2010. Ρύθμιση των χρεών του αιτούντος προς την πιστώτρια. Καθορισμός ποσού μηνιαίων καταβολών επί μια τριετία, διανεμόμενου συμμετρικά ως προς τις απαιτήσεις της πιστώτριας. Εξαίρεση της πρώτης κατοικίας από την εκποίηση. Επιβολή υποχρέωσης στον αιτούντα, για την παραπάνω αιτία, καταβολής συνολικού ποσού σε 240 δόσεις, για την προνομιακή ικανοποίηση των εμπραγμάτως ασφαλισμένων απαιτήσεων, με καταβολές έντοκες, χωρίς ανατοκισμό, με το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου και με κυμαινόμενο επιτόκιο. ΕιρΚορινθ 516/2016,

σελ. 982.

ΧΡΗΣΙΔΑΝΕΙΟ

Για το ορισμένο της αγωγής χρησιδανείου δεν είναι απαραίτητο στοιχείο ο νομικός δεσμός του χρήστη με το χρησιδανεισθέν. Ο ενάγων ενοριακός ναός είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με ικανότητα δικαστικής παράστασης, ο οποίος κατήγγειλε τη σύμβαση χρησιδανείου αορίστου χρόνου που είχε συνάψει με τον εναγόμενο σύλλογο, παραχωρώντας του τη χρήση αίθουσας στο υπόγειο του ιερού ναού και τον προαύλιο χώρο. ΤρΕφΑνατΚρήτ 17/2015,

σελ. 922.

ΧΡΗΣΙΚΤΗΣΙΑ

Επί δασικών εκτάσεων χωρεί έκτακτη χρησικτησία εφόσον είχε συμπληρωθεί καλόπιστα τριακονταετής νομή (του βυζαντινορωμαϊκού δικαίου) μέχρι και την 11.9.1915. Ο καθολικός ή ο ειδικός διάδοχος μπορεί να συνυπολογίσει στον δικό του χρόνο τον χρόνο των δικαιοπαρόχων του. ΜΕφΠειρ 3/2015,

σελ. 944.