ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

Τεύχος IΙ-ΙΙΙ/2012-2013

Τετραμηνιαία περιοδική έκδοση υπό την αιγίδα του Τομέα Δημοσίου Δικαίου του Τμήματος Νομικής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Εκδίδεται από το 1987

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΑΥΘΑΙΡΕΤΑ

Δεκτή η αίτηση ακυρώσεως κατά των υπ’ αριθμ. 41498/26.9.2011 και 41525/27.9.2011ΚΥΑ , οι οποίες εκδόθηκαν κατ’ εξουσιοδότηση του άρ. 24 Ν 4014/2011, καθώς αντίκεινται στο άρ. 24 Σ. Η εξαίρεση από την κατεδάφιση αυθαίρετων κατασκευών εντός ή εκτός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων ή οικισμών και η επί μακρόν διατήρηση κατασκευών και χρήσεων που παραβιάζουν τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις προκαλούν βλάβη στο οικιστικό περιβάλλον. Η δε πρόβλεψη ότι το ειδικό πρόστιμο περιέρχεται στο Πράσινο Ταμείο και διατίθεται για τη λήψη μέτρων που αποβλέπουν στην διασφάλιση περιβαλλοντικού ισοζυγίου δεν αρκεί για τη μη παραβίαση της συνταγματικής διάταξης (Μειοψ.). ΣΤΕ 3341/2013, Σχόλιο: Γεώργιος Σμπώκος,

σελ. 272

ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (ΔΕΕ)

H προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και η σχέση των δύο υπερεθνικών δικαστηρίων, Μελέτες - Γνωμοδοτήσεις, Ευγενία Πρεβεδούρου,

σελ. 139

ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

Τα εφόδια του δικηγόρου στη διαμεσολάβηση, Μελέτες– Γνωμοδοτήσεις, Αλέξιος Αρβανίτης / Αντώνης Καραμπατζός,

σελ. 153

Η Διαμεσολάβηση ως προωθούμενη μορφή εναλλακτικής επίλυσης διαφορών στη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης: σκοποί και μέσα επίτευξης, Μελέτες– Γνωμοδοτήσεις, Μανώλης Περάκης,

σελ. 155

Μια κριτική ματιά σχετικά με την ποινική μεσολάβηση, Μελέτες– Γνωμοδοτήσεις, Juan M. Alcoceba Gil,

σελ. 161

Πόσο υποχρεωτικός είναι ο εκούσιος χαρακτήρας της διαμεσολάβησης;, Μελέτες– Γνωμοδοτήσεις, Μαίρη Ορφανού,

σελ. 169

ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

Η άρνηση των γαλλικών δικαστηρίων να επιτρέψουν σε γυναίκα να υιοθετήσει το τέκνο της ομόφυλης συντρόφου της με την οποία είχε συνάψει Σύμφωνο Συμβίωσης δεν παραβιάζει το κατοχυρωμένο στο άρ. 8 ΕΣΔΑ δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή ούτε συνιστά δυσμενή διάκριση κατ’ άρ. 14 ΕΣΔΑ καθώς η συγκεκριμένη απαγόρευση υιοθεσίας εκτός γάμου ισχύει τόσο για τα ετεροφυλόφιλα όσο και για τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια. Η μη αναγνώριση του δικαιώματος του γάμου ανάμεσα σε ομοφυλόφιλους από το γαλλικό κράτος δε συνιστά έμμεση διάκριση καθότι κατ’ άρ. 12 ΕΣΔΑ τα κράτη απολαμβάνουν ευρύ περιθώριο εκτίμησης στη ρύθμιση του εν λόγω ζητήματος. ΕΔΔΑ 15.3.12, Gas et Dubois κατά Γαλλίας (σχόλιο: Σταύρος Τσακυράκης),

σελ. 183

Η απαγόρευση στο σύντροφο του ενός να υιοθετήσει το παιδί του άλλου για τα ομόφυλα ζευγάρια εκτός γάμου, τη στιγμή που αυτό επιτρέπεται για τα ετερόφυλα ζευγάρια εκτός γάμου, συνιστά διάκριση με βάση τη σεξουαλική προτίμηση και παραβιάζει το άρ. 14 ΕΣΔΑ σε συνδυασμό με το άρ. 8 ΕΣΔΑ. Περαιτέρω, δεν υπάρχει υποχρέωση με βάση το άρ. 8 ΕΣΔΑ για επέκταση του δικαιώματος αυτού και στα ζευγάρια εκτός γάμου, ενώ το άρ. 12 ΕΣΔΑ δεν επιβάλλει στα κράτη την υποχρέωση να χορηγήσουν στα ομοφυλόφιλα ζευγάρια πρόσβαση στο γάμο (διαφων. γν.). ΕΔΔΑ 19.2.13, Χ και Υ κατά Αυστρίας [ΤΕΣ], (σχόλιο: Σταύρος Τσακυράκης),

σελ. 187

Η υποχρέωση εξάντλησης των εσωτερικών ενδίκων μέσων προϋθέτει την αποτελεσματικότητά τους και θεωρείται πληρωθείσα με την εξάντληση ενός από τους εναλλακτικούς τρόπους εσωτερικής ένδικης προστασίας. Μη αυτονομία άρ. 14 ΕΣΔΑ. Εξελικτική πορεία της έννοιας της οικογένειας κατα άρ. 8 ΕΣΔΑ. Για στοιχειοθέτηση διακριτικής συμπεριφοράς αρκεί η παράλειψη ενεργητικής προστασίας εκ μέρους του κράτους. Συγκρισιμότητα ομοφυλόφιλων και ετεροφυλόφιλων ζευγαριών στο ζήτημα της νομικής τους προστασίας. Η διάκρισή τους πρέπει να δικαιολογείται με τα κριτήρια αναλογικότητας, αναγκαιότητας και καταλληλότητας, με το κράτος να φέρει το βάρος απόδειξης. Μη επαρκής αιτιολόγηση και επομένως παραβίαση του άρ. 8 συνδυαστικά με το άρ. 14 ΕΣΔΑ. ΕΔΔΑ 7.11.2013 Βαλλιανάτος κατά Ελλάδος [ΤΕΣ],

σελ. 228

Ευρεία ερμηνεία της έννοιας της προσωπικής ζωής, ώστε να περιλαμβάνονται και ισχυρισμοί που αφορούν στην αδυναμία του κράτους να προστατεύσει την προσωπική σφαίρα του εργαζομένου. Η διακριτική μεταχείριση συνίσταται στη διαφορετική μεταχείριση ατόμων σε ίδιες ή συγκρίσιμες καταστάσεις, όπως οι εργαζόμενοι μιας επιχείρησης. Η παραβίαση του άρ. 8 σε συνδυασμό με το άρ. 14 ΕΣΔΑ προκύπτει από την παράλειψη του εθνικού αναιρετικού δικαστηρίου να εξισορροπήσει τα συμφέροντα του εργοδότη για την ομαλή λειτουργία της επιχείρησής του και αυτά του εργαζομένου-φορέα του AIDS, ο οποίος ανήκει σε ομάδα ατόμων που χρήζουν ιδιαίτερης προστασίας. ΕΔΔΑ 3.10.2013 I.B κατά Eλλάδος [ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ],

σελ. 233

Η πρόβλεψη με νόμο, διετούς παραγραφής των αξιώσεων των υπαλλήλων των ΝΠΔΔ κατ’ αυτών, σε αντίθεση με την πενταετή παραγραφή που προβλέπεται σε νόμο που διέπει ιδιωτικές σχέσεις, δε συνιστά παραβίαση του άρ. 1 ΠΠΠ ΕΣΔΑ σε συνδυασμό με το άρ. 14 ΕΣΔΑ. Η προνομιακή αυτή πρόβλεψη εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, καθώς αποσκοπεί σε μια ταχεία εκκαθάριση των οφειλών προς ΝΠΔΔ. Εξάλλου, το νομικό καθεστώς, το οποίο διέπει τις εργασιακές σχέσεις των δημοσίων υπαλλήλων διαφέρει με αυτό των εργασιακών σχέσεων που διέπονται από το ιδιωτικό και συγκεκριμένα το εργατικό δίκαιο. Η εύλογη προθεσμία για διεξαγωγή της δίκης υπό την έννοια του άρ. 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ υπόκειται στους περιορισμούς που επιβάλλουν οι ιδιαιτερότητες κάθε υπόθεσης, όπως επίσης και η συμπεριφορά των διαδίκων και των αρχών κάθε κράτους. Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται παραβίαση του άρ. 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ. ΕΔΔΑ 3.10.2013 Γιαβή κατά Ελλάδος [ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ], (Σχόλιο: Σχόλιο στην απόφαση του ΕΔΔΑ Γιαβή κατά Ελλάδος της 3.10.2013, Κυριάκος Κορδώνιας),

σελ. 235

ΝΟΜΙΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ

Oι Οδηγίες της ΕΕ προβλέπουν την λήψη μέτρων, προκειμένου να διώκονται όσοι συμμετέχουν σε δραστηριότητες που θέτουν σε κίνδυνο την ομαλή λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της οικονομικής ζωής εν γένει. Η θέσπιση κανονισμού από τους δικηγορικούς συλλόγους που προβλέπει πως οι δικηγόροι οφείλουν να ενημερώνουν τους προέδρους των συλλόγων στους οποίους ανήκουν, αν έχουν υποψίες πως οι πελάτες τους εμπλέκονται σε δραστηριότητες ξεπλύματος βρώμικου χρήματος, δεν παραβιάζει το άρ. 8 ΕΣΔΑ. Το μέτρο αυτό δεν θεωρείται δυσανάλογο σε σχέση με την προστασία της ιδιωτικής ζωής που κατοχυρώνεται από το άρ. 8 ΕΣΔΑ, εφόσον εξυπηρετεί μέτρο εκ του νόμου, με σκοπό την πρόληψη ταραχών και εγκληματικότητας. ΕΔΔΑ 6.12.12 Michaud κατά Γαλλίας,

σελ. 207

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ

Η εξουσιοδότηση του νομοθέτη εκ του άρ. 51 παρ. 4 Σ για την ψήφιση από τα 2/3 του Κοινοβουλίου νόμου περί της άσκησης του εκλογικού δικαιώματος εκτός της ελληνικής επικράτειας ταυτόχρονα με τις διενεργούμενες εκλογές στο εσωτερικό της χώρας δεν αποτελεί υποχρέωση αλλά δυνατότητα του νομοθέτη. Επομένως, δε συνιστά παραβίαση του άρ. 3 ΠΠΠ η παράλειψη ψήφισής του καθώς δεν επηρεάζεται η ελεύθερη έκφραση της λαϊκής βούλησης. Οι εκλογές αφορούν αμεσότερα τους κατοίκους της χώρας χωρίς βέβαια να αποκλείεται η δυνατότητα στους ομογενείς να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα στην Ελλάδα. EΔΔΑ 15.3.12, Σιταρόπουλος και Γιακουμόπουλος κατά Ελλάδος,

σελ. 179

Αντίκεινται στα άρ. 1 παρ. 3, 4 παρ. 3, 16 παρ. 2, 21 παρ. 1, 25 παρ. 4, 51 παρ. 2, 52, 102 παρ. 2 και 108 Σ οι διατάξεις του Ν 3838/2010 κατ’ εξουσιοδότηση του οποίου έχουν εκδοθεί οι υπ’ αριθμ. Φ.130181/23198/10/30.4.2010 και 24592/7.5.2010 προσβαλλόμενες αποφάσεις του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος στις εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης επιφυλάσσεται μόνο στους Έλληνες πολίτες και δεν μπορεί να επεκταθεί και στους μη έχοντες την ιδιότητα αυτή. Παραπομπή στην Ολομέλεια. ΣτΕ 350/2011 (01-02-2011, Τμήμα Δ΄),

σελ. 264

Ακυρωτέες οι υπ’ αρ. Φ. 130181/23198/30.4.2010 και 29982/1.6.2010 αποφάσεις του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης ως ερειδόμενες σε αντισυνταγματικές διατάξεις του Ν. 3838/2010, λόγω μη θέσης ως ελάχιστο όρο για την απονομή της ελληνικής ιθαγένειας την ύπαρξη γνησίου δεσμού του αλλοδαπού προς το ελληνικό κράτος και την ελληνική κοινωνία και ανεπίτρεπτης διεύρυνσης του εκλογικού σώματος των ΟΤΑ και με μη Έλληνες πολίτες. Ο κοινός νομοθέτης δεν είναι ανεξέλεγκτος εξ επόψεως εσωτερικών συνταγματικών ορίων ως προς τη χορήγηση της ιθαγένειας σε υπηκόους τρίτων χωρών? δύναται, ωστόσο, να προβλέψει τρόπους κτήσης της ιθαγένειας βάσει της αρχής του δικαίου του εδάφους (ius soli), κατ’ απόκλιση προς τη βασική αρχή του δικαίου της καταγωγής (ius sanguinis), και να αξιοποιεί τυπικά κριτήρια, στο βαθμό, όμως, που αυτά χρησιμοποιούνται σωρευτικά με ουσιαστικά κριτήρια, προς την τεκμηρίωση του γνησίου δεσμού του αλλοδαπού προς την ελληνική κοινωνία (μειοψ). ΣτΕ 460/2013 (Ολ, 4.2.2013),

σελ. 267

ΕΣΔΑ

H προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και η σχέση των δύο υπερεθνικών δικαστηρίων, Μελέτες - Γνωμοδοτήσεις, Ευγενία Πρεβεδούρου,

σελ. 139

Η εξουσιοδότηση του νομοθέτη εκ του άρ. 51 παρ. 4 Σ για την ψήφιση από τα 2/3 του Κοινοβουλίου νόμου περί της άσκησης του εκλογικού δικαιώματος εκτός της ελληνικής επικράτειας ταυτόχρονα με τις διενεργούμενες εκλογές στο εσωτερικό της χώρας δεν αποτελεί υποχρέωση αλλά δυνατότητα του νομοθέτη. Επομένως, δε συνιστά παραβίαση του άρ. 3 ΠΠΠ η παράλειψη ψήφισής του καθώς δεν επηρεάζεται η ελεύθερη έκφραση της λαϊκής βούλησης. Οι εκλογές αφορούν αμεσότερα τους κατοίκους της χώρας χωρίς βέβαια να αποκλείεται η δυνατότητα στους ομογενείς να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα στην Ελλάδα. EΔΔΑ 15.3.12, Σιταρόπουλος και Γιακουμόπουλος κατά Ελλάδος,

σελ. 179

Η άρνηση των γαλλικών δικαστηρίων να επιτρέψουν σε γυναίκα να υιοθετήσει το τέκνο της ομόφυλης συντρόφου της με την οποία είχε συνάψει Σύμφωνο Συμβίωσης δεν παραβιάζει το κατοχυρωμένο στο άρ. 8 ΕΣΔΑ δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή ούτε συνιστά δυσμενή διάκριση κατ’ άρ. 14 ΕΣΔΑ καθώς η συγκεκριμένη απαγόρευση υιοθεσίας εκτός γάμου ισχύει τόσο για τα ετεροφυλόφιλα όσο και για τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια. Η μη αναγνώριση του δικαιώματος του γάμου ανάμεσα σε ομοφυλόφιλους από το γαλλικό κράτος δε συνιστά έμμεση διάκριση καθότι κατ’ άρ. 12 ΕΣΔΑ τα κράτη απολαμβάνουν ευρύ περιθώριο εκτίμησης στη ρύθμιση του εν λόγω ζητήματος. ΕΔΔΑ 15.3.12, Gas et Dubois κατά Γαλλίας (σχόλιο: Σταύρος Τσακυράκης),

σελ. 183

Η απαγόρευση στο σύντροφο του ενός να υιοθετήσει το παιδί του άλλου για τα ομόφυλα ζευγάρια εκτός γάμου, τη στιγμή που αυτό επιτρέπεται για τα ετερόφυλα ζευγάρια εκτός γάμου, συνιστά διάκριση με βάση τη σεξουαλική προτίμηση και παραβιάζει το άρ. 14 ΕΣΔΑ σε συνδυασμό με το άρ. 8 ΕΣΔΑ. Περαιτέρω, δεν υπάρχει υποχρέωση με βάση το άρ. 8 ΕΣΔΑ για επέκταση του δικαιώματος αυτού και στα ζευγάρια εκτός γάμου, ενώ το άρ. 12 ΕΣΔΑ δεν επιβάλλει στα κράτη την υποχρέωση να χορηγήσουν στα ομοφυλόφιλα ζευγάρια πρόσβαση στο γάμο (διαφων. γν.). ΕΔΔΑ 19.2.13, Χ και Υ κατά Αυστρίας [ΤΕΣ], (σχόλιο: Σταύρος Τσακυράκης),

σελ. 187

Η άρνηση παραχώρησης του δικαιώματος εξαίρεσης από μαρτυρική κατάθεση και η επακόλουθη προσωρινή κράτηση της προσφεύγουσας λόγω άρνησής της σε δικαστική διαταγή μαρτυρικής καταθέσεως εναντίον του επί πολλών ετών συμβίου της σε ποινική του δίωξη δε συνιστούν παραβιάσεις του άρ. 8 ΕΣΔΑ. Η παραχώρηση του συγκεκριμένου δικαιώματος στον ολλανδικό ΚΠΔ προβλέπεται μόνο για συγγενικά πρόσωπα καθώς και για πρόσωπα που συνδέονται με γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης και όχι για άτομα που συνδέονται με μακροχρόνια μόνο σχέση, δεδομένου ότι στην τελευταία περίπτωση ελλείπει το απαραίτητο στοιχείο της δημοσιότητας (συγκλ. και διαφων. γν.). EΔΔΑ 3.5.12, Van der Heijden κατά Ολλανδίας (σχόλιο: Θανάσης Παπαχρίστου),

σελ. 200

Oι Οδηγίες της ΕΕ προβλέπουν την λήψη μέτρων, προκειμένου να διώκονται όσοι συμμετέχουν σε δραστηριότητες που θέτουν σε κίνδυνο την ομαλή λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της οικονομικής ζωής εν γένει. Η θέσπιση κανονισμού από τους δικηγορικούς συλλόγους που προβλέπει πως οι δικηγόροι οφείλουν να ενημερώνουν τους προέδρους των συλλόγων στους οποίους ανήκουν, αν έχουν υποψίες πως οι πελάτες τους εμπλέκονται σε δραστηριότητες ξεπλύματος βρώμικου χρήματος, δεν παραβιάζει το άρ. 8 ΕΣΔΑ. Το μέτρο αυτό δεν θεωρείται δυσανάλογο σε σχέση με την προστασία της ιδιωτικής ζωής που κατοχυρώνεται από το άρ. 8 ΕΣΔΑ, εφόσον εξυπηρετεί μέτρο εκ του νόμου, με σκοπό την πρόληψη ταραχών και εγκληματικότητας. ΕΔΔΑ 6.12.12 Michaud κατά Γαλλίας,

σελ. 207

Οι μειώσεις των μισθολογικών απολαβών και των ποικίλων επιδομάτων δε στοιχειοθετούν προσβολή του δικαιώματος στην ιδιοκτησία και δεν αποτελούν παραβίαση του άρ. 1 ΠΠΠ, αλλά απλό περιορισμό της απόλαυσης του ανωτέρω δικαιώματος. Τα περιοριστικά των μισθολογικών απολαβών μέτρα συνιστούν τμήμα μιας ευρύτερης πολιτικής με σκοπό την δημοσιονομική ανάκαμψη της χώρας και κρίνονται δικαιολογημένα δεδομένων των πρωτοφανών οικονομικών συνθηκών. Το Δικαστήριο δεν έχει την αρμοδιότητα να αμφισβητήσει την επιλογή των μέτρων, ως υπηρετούντα την αρχή του δημοσίου συμφέροντος. Η μείωση του μισθού της πρώτης προσφεύγουσας δεν φτάνει σε τέτοιο επίπεδο, ώστε να στοιχειοθετείται προσβολή του δικαιώματος της ιδιοκτησίας. Η αναλογικότητα των μέτρων που εισάγουν μειώσεις σχετικά με τους μισθούς και τις συντάξεις αντισταθμίζεται από προγραμματισμένες μελλοντικές χρηματικές απολαβές. ΕΔΔΑ 7.5.2013 Ιωάννα Κουφάκη κατά Ελλάδος και ΑΔΕΔΥ κατά Ελλάδος (Σχόλιο: ΕΔΔΑ 7 Μαΐου 2013, Ιωάννα Κουφάκη κατά Ελλάδας και ΑΔΕΔΥ κατά Ελλάδας, Νίκος Φραγκάκης),

σελ. 216

Τα κράτη έχουν θετική υποχρέωση θέσπισης του κατάλληλου νομοθετικού και διοικητικού πλαισίου για την αποτελεσματική διασφάλιση του πλουραλισμού και του δημοκρατικού διαλόγου στα Μ.Μ.Ε.. Για το σκοπό αυτό, ελλείψει ευρωπαϊκής συναίνεσης για την αντιμετώπιση των πολιτικών διαφημίσεων σε προεκλογικές και μη περιόδους, διατίθεται στα κράτη ευρύ περιθώριο εκτίμησης των απαιτούμενων γενικών μέτρων, για την εξασφάλιση της αντικειμενικότητας των προβαλλόμενων μηνυμάτων. Δεν αντίκειται στο άρ. 10 ΕΣΔΑ, ως απαραίτητη για μια δημοκρατική κοινωνία και σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας, η απαγόρευση επί πληρωμή πολιτικής διαφήμισης, που θεωρείται πως διαταράσσει τις ισορροπίες μεταξύ ισχυρών και μη πολιτικών ομάδων αναφορικά με την προβολή τους από τα Μ.Μ.Ε.. Η συμφωνία του μέτρου αυτού με το άρ. 10 ΕΣΔΑ τονίζεται όταν για την προβολή μιας ομάδας μπορούν να αξιοποιηθούν και εναλλακτικά μέσα προβολής, πλην του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης. Ως πολιτική χαρακτηρίζεται η διαφήμιση που πραγματεύεται θέματα ευρύτερου κοινωνικού ενδιαφέροντος (διαφων. γνώμη). ΕΔΔΑ 22.04.2013 Animal Defenders International κατά Ηνωμένου Βασιλείου [ΤΕΣ], (Σχόλιο: Political Advertising Bans and Freedom of Expression, Ronan O Fathaigh),

σελ. 220

Η υποχρέωση εξάντλησης των εσωτερικών ενδίκων μέσων προϋθέτει την αποτελεσματικότητά τους και θεωρείται πληρωθείσα με την εξάντληση ενός από τους εναλλακτικούς τρόπους εσωτερικής ένδικης προστασίας. Μη αυτονομία άρ. 14 ΕΣΔΑ. Εξελικτική πορεία της έννοιας της οικογένειας κατα άρ. 8 ΕΣΔΑ. Για στοιχειοθέτηση διακριτικής συμπεριφοράς αρκεί η παράλειψη ενεργητικής προστασίας εκ μέρους του κράτους. Συγκρισιμότητα ομοφυλόφιλων και ετεροφυλόφιλων ζευγαριών στο ζήτημα της νομικής τους προστασίας. Η διάκρισή τους πρέπει να δικαιολογείται με τα κριτήρια αναλογικότητας, αναγκαιότητας και καταλληλότητας, με το κράτος να φέρει το βάρος απόδειξης. Μη επαρκής αιτιολόγηση και επομένως παραβίαση του άρ. 8 συνδυαστικά με το άρ. 14 ΕΣΔΑ. ΕΔΔΑ 7.11.2013 Βαλλιανάτος κατά Ελλάδος [ΤΕΣ],

σελ. 228

Ευρεία ερμηνεία της έννοιας της προσωπικής ζωής, ώστε να περιλαμβάνονται και ισχυρισμοί που αφορούν στην αδυναμία του κράτους να προστατεύσει την προσωπική σφαίρα του εργαζομένου. Η διακριτική μεταχείριση συνίσταται στη διαφορετική μεταχείριση ατόμων σε ίδιες ή συγκρίσιμες καταστάσεις, όπως οι εργαζόμενοι μιας επιχείρησης. Η παραβίαση του άρ. 8 σε συνδυασμό με το άρ. 14 ΕΣΔΑ προκύπτει από την παράλειψη του εθνικού αναιρετικού δικαστηρίου να εξισορροπήσει τα συμφέροντα του εργοδότη για την ομαλή λειτουργία της επιχείρησής του και αυτά του εργαζομένου-φορέα του AIDS, ο οποίος ανήκει σε ομάδα ατόμων που χρήζουν ιδιαίτερης προστασίας. ΕΔΔΑ 3.10.2013 I.B κατά Eλλάδος [ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ],

σελ. 233

Η πρόβλεψη με νόμο, διετούς παραγραφής των αξιώσεων των υπαλλήλων των ΝΠΔΔ κατ’ αυτών, σε αντίθεση με την πενταετή παραγραφή που προβλέπεται σε νόμο που διέπει ιδιωτικές σχέσεις, δε συνιστά παραβίαση του άρ. 1 ΠΠΠ ΕΣΔΑ σε συνδυασμό με το άρ. 14 ΕΣΔΑ. Η προνομιακή αυτή πρόβλεψη εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, καθώς αποσκοπεί σε μια ταχεία εκκαθάριση των οφειλών προς ΝΠΔΔ. Εξάλλου, το νομικό καθεστώς, το οποίο διέπει τις εργασιακές σχέσεις των δημοσίων υπαλλήλων διαφέρει με αυτό των εργασιακών σχέσεων που διέπονται από το ιδιωτικό και συγκεκριμένα το εργατικό δίκαιο. Η εύλογη προθεσμία για διεξαγωγή της δίκης υπό την έννοια του άρ. 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ υπόκειται στους περιορισμούς που επιβάλλουν οι ιδιαιτερότητες κάθε υπόθεσης, όπως επίσης και η συμπεριφορά των διαδίκων και των αρχών κάθε κράτους. Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται παραβίαση του άρ. 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ. ΕΔΔΑ 3.10.2013 Γιαβή κατά Ελλάδος [ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ], (Σχόλιο: Σχόλιο στην απόφαση του ΕΔΔΑ Γιαβή κατά Ελλάδος της 3.10.2013, Κυριάκος Κορδώνιας),

σελ. 235

ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΖΩΗ

Η άρνηση των γαλλικών δικαστηρίων να επιτρέψουν σε γυναίκα να υιοθετήσει το τέκνο της ομόφυλης συντρόφου της με την οποία είχε συνάψει Σύμφωνο Συμβίωσης δεν παραβιάζει το κατοχυρωμένο στο άρ. 8 ΕΣΔΑ δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή ούτε συνιστά δυσμενή διάκριση κατ’ άρ. 14 ΕΣΔΑ καθώς η συγκεκριμένη απαγόρευση υιοθεσίας εκτός γάμου ισχύει τόσο για τα ετεροφυλόφιλα όσο και για τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια. Η μη αναγνώριση του δικαιώματος του γάμου ανάμεσα σε ομοφυλόφιλους από το γαλλικό κράτος δε συνιστά έμμεση διάκριση καθότι κατ’ άρ. 12 ΕΣΔΑ τα κράτη απολαμβάνουν ευρύ περιθώριο εκτίμησης στη ρύθμιση του εν λόγω ζητήματος. ΕΔΔΑ 15.3.12, Gas et Dubois κατά Γαλλίας (σχόλιο: Σταύρος Τσακυράκης),

σελ. 183

Η απαγόρευση στο σύντροφο του ενός να υιοθετήσει το παιδί του άλλου για τα ομόφυλα ζευγάρια εκτός γάμου, τη στιγμή που αυτό επιτρέπεται για τα ετερόφυλα ζευγάρια εκτός γάμου, συνιστά διάκριση με βάση τη σεξουαλική προτίμηση και παραβιάζει το άρ. 14 ΕΣΔΑ σε συνδυασμό με το άρ. 8 ΕΣΔΑ. Περαιτέρω, δεν υπάρχει υποχρέωση με βάση το άρ. 8 ΕΣΔΑ για επέκταση του δικαιώματος αυτού και στα ζευγάρια εκτός γάμου, ενώ το άρ. 12 ΕΣΔΑ δεν επιβάλλει στα κράτη την υποχρέωση να χορηγήσουν στα ομοφυλόφιλα ζευγάρια πρόσβαση στο γάμο (διαφων. γν.). ΕΔΔΑ 19.2.13, Χ και Υ κατά Αυστρίας [ΤΕΣ], (σχόλιο: Σταύρος Τσακυράκης),

σελ. 187

ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ

Ακυρωτέες οι υπ’ αρ. Φ. 130181/23198/30.4.2010 και 29982/1.6.2010 αποφάσεις του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης ως ερειδόμενες σε αντισυνταγματικές διατάξεις του Ν. 3838/2010, λόγω μη θέσης ως ελάχιστο όρο για την απονομή της ελληνικής ιθαγένειας την ύπαρξη γνησίου δεσμού του αλλοδαπού προς το ελληνικό κράτος και την ελληνική κοινωνία και ανεπίτρεπτης διεύρυνσης του εκλογικού σώματος των ΟΤΑ και με μη Έλληνες πολίτες. Ο κοινός νομοθέτης δεν είναι ανεξέλεγκτος εξ επόψεως εσωτερικών συνταγματικών ορίων ως προς τη χορήγηση της ιθαγένειας σε υπηκόους τρίτων χωρών? δύναται, ωστόσο, να προβλέψει τρόπους κτήσης της ιθαγένειας βάσει της αρχής του δικαίου του εδάφους (ius soli), κατ’ απόκλιση προς τη βασική αρχή του δικαίου της καταγωγής (ius sanguinis), και να αξιοποιεί τυπικά κριτήρια, στο βαθμό, όμως, που αυτά χρησιμοποιούνται σωρευτικά με ουσιαστικά κριτήρια, προς την τεκμηρίωση του γνησίου δεσμού του αλλοδαπού προς την ελληνική κοινωνία (μειοψ). ΣτΕ 460/2013 (Ολ, 4.2.2013),

σελ. 267

ΜΑΡΤΥΡΕΣ

Η άρνηση παραχώρησης του δικαιώματος εξαίρεσης από μαρτυρική κατάθεση και η επακόλουθη προσωρινή κράτηση της προσφεύγουσας λόγω άρνησής της σε δικαστική διαταγή μαρτυρικής καταθέσεως εναντίον του επί πολλών ετών συμβίου της σε ποινική του δίωξη δε συνιστούν παραβιάσεις του άρ. 8 ΕΣΔΑ. Η παραχώρηση του συγκεκριμένου δικαιώματος στον ολλανδικό ΚΠΔ προβλέπεται μόνο για συγγενικά πρόσωπα καθώς και για πρόσωπα που συνδέονται με γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης και όχι για άτομα που συνδέονται με μακροχρόνια μόνο σχέση, δεδομένου ότι στην τελευταία περίπτωση ελλείπει το απαραίτητο στοιχείο της δημοσιότητας (συγκλ. και διαφων. γν.). EΔΔΑ 3.5.12, Van der Heijden κατά Ολλανδίας (σχόλιο: Θανάσης Παπαχρίστου),

σελ. 200

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ

Τάσεις με Ορίζοντα 2020 για τη Μετανάστευση: Πιθανό Μέσο Κάλυψης Κενών Θέσεων Εργασίας και Δεξιοτήτων, Μελέτες – Γνωμοδοτήσεις, Δρ. Κατερίνα – Μαρίνα Κυριέρη / Ελένη Ροΐδου,

σελ. 133

Αντίκεινται στα άρ. 1 παρ. 3, 4 παρ. 3, 16 παρ. 2, 21 παρ. 1, 25 παρ. 4, 51 παρ. 2, 52, 102 παρ. 2 και 108 Σ οι διατάξεις του Ν 3838/2010 κατ’ εξουσιοδότηση του οποίου έχουν εκδοθεί οι υπ’ αριθμ. Φ.130181/23198/10/30.4.2010 και 24592/7.5.2010 προσβαλλόμενες αποφάσεις του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος στις εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης επιφυλάσσεται μόνο στους Έλληνες πολίτες και δεν μπορεί να επεκταθεί και στους μη έχοντες την ιδιότητα αυτή. Παραπομπή στην Ολομέλεια. ΣτΕ 350/2011 (1.2.2011, Τμήμα Δ΄),

σελ. 264

Ακυρωτέες οι υπ’ αρ. Φ. 130181/23198/30.4.2010 και 29982/1.6.2010 αποφάσεις του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης ως ερειδόμενες σε αντισυνταγματικές διατάξεις του Ν. 3838/2010, λόγω μη θέσης ως ελάχιστο όρο για την απονομή της ελληνικής ιθαγένειας την ύπαρξη γνησίου δεσμού του αλλοδαπού προς το ελληνικό κράτος και την ελληνική κοινωνία και ανεπίτρεπτης διεύρυνσης του εκλογικού σώματος των ΟΤΑ και με μη Έλληνες πολίτες. Ο κοινός νομοθέτης δεν είναι ανεξέλεγκτος εξ επόψεως εσωτερικών συνταγματικών ορίων ως προς τη χορήγηση της ιθαγένειας σε υπηκόους τρίτων χωρών? δύναται, ωστόσο, να προβλέψει τρόπους κτήσης της ιθαγένειας βάσει της αρχής του δικαίου του εδάφους (ius soli), κατ’ απόκλιση προς τη βασική αρχή του δικαίου της καταγωγής (ius sanguinis), και να αξιοποιεί τυπικά κριτήρια, στο βαθμό, όμως, που αυτά χρησιμοποιούνται σωρευτικά με ουσιαστικά κριτήρια, προς την τεκμηρίωση του γνησίου δεσμού του αλλοδαπού προς την ελληνική κοινωνία (μειοψ). ΣτΕ 460/2013 (Ολ, 4.2.2013),

σελ. 267

ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΙΑ

Η άρνηση των γαλλικών δικαστηρίων να επιτρέψουν σε γυναίκα να υιοθετήσει το τέκνο της ομόφυλης συντρόφου της με την οποία είχε συνάψει Σύμφωνο Συμβίωσης δεν παραβιάζει το κατοχυρωμένο στο άρ. 8 ΕΣΔΑ δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή ούτε συνιστά δυσμενή διάκριση κατ’ άρ. 14 ΕΣΔΑ καθώς η συγκεκριμένη απαγόρευση υιοθεσίας εκτός γάμου ισχύει τόσο για τα ετεροφυλόφιλα όσο και για τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια. Η μη αναγνώριση του δικαιώματος του γάμου ανάμεσα σε ομοφυλόφιλους από το γαλλικό κράτος δε συνιστά έμμεση διάκριση καθότι κατ’ άρ. 12 ΕΣΔΑ τα κράτη απολαμβάνουν ευρύ περιθώριο εκτίμησης στη ρύθμιση του εν λόγω ζητήματος. ΕΔΔΑ 15.3.12, Gas et Dubois κατά Γαλλίας (σχόλιο: Σταύρος Τσακυράκης),

σελ. 183

Η απαγόρευση στο σύντροφο του ενός να υιοθετήσει το παιδί του άλλου για τα ομόφυλα ζευγάρια εκτός γάμου, τη στιγμή που αυτό επιτρέπεται για τα ετερόφυλα ζευγάρια εκτός γάμου, συνιστά διάκριση με βάση τη σεξουαλική προτίμηση και παραβιάζει το άρ. 14 ΕΣΔΑ σε συνδυασμό με το άρ. 8 ΕΣΔΑ. Περαιτέρω, δεν υπάρχει υποχρέωση με βάση το άρ. 8 ΕΣΔΑ για επέκταση του δικαιώματος αυτού και στα ζευγάρια εκτός γάμου, ενώ το άρ. 12 ΕΣΔΑ δεν επιβάλλει στα κράτη την υποχρέωση να χορηγήσουν στα ομοφυλόφιλα ζευγάρια πρόσβαση στο γάμο (διαφων. γν.). ΕΔΔΑ 19.2.13, Χ και Υ κατά Αυστρίας [ΤΕΣ], (σχόλιο: Σταύρος Τσακυράκης),

σελ. 187

Η υποχρέωση εξάντλησης των εσωτερικών ενδίκων μέσων προϋθέτει την αποτελεσματικότητά τους και θεωρείται πληρωθείσα με την εξάντληση ενός από τους εναλλακτικούς τρόπους εσωτερικής ένδικης προστασίας. Μη αυτονομία άρ. 14 ΕΣΔΑ. Εξελικτική πορεία της έννοιας της οικογένειας κατα άρ. 8 ΕΣΔΑ. Για στοιχειοθέτηση διακριτικής συμπεριφοράς αρκεί η παράλειψη ενεργητικής προστασίας εκ μέρους του κράτους. Συγκρισιμότητα ομοφυλόφιλων και ετεροφυλόφιλων ζευγαριών στο ζήτημα της νομικής τους προστασίας. Η διάκρισή τους πρέπει να δικαιολογείται με τα κριτήρια αναλογικότητας, αναγκαιότητας και καταλληλότητας, με το κράτος να φέρει το βάρος απόδειξης. Μη επαρκής αιτιολόγηση και επομένως παραβίαση του άρ. 8 συνδυαστικά με το άρ. 14 ΕΣΔΑ. ΕΔΔΑ 7.11.2013 Βαλλιανάτος κατά Ελλάδος [ΤΕΣ],

σελ. 228

ΠΑΡΑΓΡΑΦΗ

Η πρόβλεψη με νόμο, διετούς παραγραφής των αξιώσεων των υπαλλήλων των ΝΠΔΔ κατ’ αυτών, σε αντίθεση με την πενταετή παραγραφή που προβλέπεται σε νόμο που διέπει ιδιωτικές σχέσεις, δε συνιστά παραβίαση του άρ. 1 ΠΠΠ ΕΣΔΑ σε συνδυασμό με το άρ. 14 ΕΣΔΑ. Η προνομιακή αυτή πρόβλεψη εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, καθώς αποσκοπεί σε μια ταχεία εκκαθάριση των οφειλών προς ΝΠΔΔ. Εξάλλου, το νομικό καθεστώς, το οποίο διέπει τις εργασιακές σχέσεις των δημοσίων υπαλλήλων διαφέρει με αυτό των εργασιακών σχέσεων που διέπονται από το ιδιωτικό και συγκεκριμένα το εργατικό δίκαιο. Η εύλογη προθεσμία για διεξαγωγή της δίκης υπό την έννοια του άρ. 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ υπόκειται στους περιορισμούς που επιβάλλουν οι ιδιαιτερότητες κάθε υπόθεσης, όπως επίσης και η συμπεριφορά των διαδίκων και των αρχών κάθε κράτους. Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται παραβίαση του άρ. 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ. ΕΔΔΑ 3.10.2013 Γιαβή κατά Ελλάδος [ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ], (Σχόλιο: Σχόλιο στην απόφαση του ΕΔΔΑ Γιαβή κατά Ελλάδος της 3.10.2013, Κυριάκος Κορδώνιας),

σελ. 235

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Τα κράτη έχουν θετική υποχρέωση θέσπισης του κατάλληλου νομοθετικού και διοικητικού πλαισίου για την αποτελεσματική διασφάλιση του πλουραλισμού και του δημοκρατικού διαλόγου στα Μ.Μ.Ε.. Για το σκοπό αυτό, ελλείψει ευρωπαϊκής συναίνεσης για την αντιμετώπιση των πολιτικών διαφημίσεων σε προεκλογικές και μη περιόδους, διατίθεται στα κράτη ευρύ περιθώριο εκτίμησης των απαιτούμενων γενικών μέτρων, για την εξασφάλιση της αντικειμενικότητας των προβαλλόμενων μηνυμάτων. Δεν αντίκειται στο άρ. 10 ΕΣΔΑ, ως απαραίτητη για μια δημοκρατική κοινωνία και σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας, η απαγόρευση επί πληρωμή πολιτικής διαφήμισης, που θεωρείται πως διαταράσσει τις ισορροπίες μεταξύ ισχυρών και μη πολιτικών ομάδων αναφορικά με την προβολή τους από τα Μ.Μ.Ε.. Η συμφωνία του μέτρου αυτού με το άρ. 10 ΕΣΔΑ τονίζεται όταν για την προβολή μιας ομάδας μπορούν να αξιοποιηθούν και εναλλακτικά μέσα προβολής, πλην του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης. Ως πολιτική χαρακτηρίζεται η διαφήμιση που πραγματεύεται θέματα ευρύτερου κοινωνικού ενδιαφέροντος (διαφων. γνώμη). ΕΔΔΑ 22.4.2013 Animal Defenders International κατά Ηνωμένου Βασιλείου [ΤΕΣ], (Σχόλιο: Political Advertising Bans and Freedom of Expression, Ronan O Fathaigh),

σελ. 220

ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ

Οι μειώσεις των μισθολογικών απολαβών και των ποικίλων επιδομάτων δε στοιχειοθετούν προσβολή του δικαιώματος στην ιδιοκτησία και δεν αποτελούν παραβίαση του άρ. 1 ΠΠΠ, αλλά απλό περιορισμό της απόλαυσης του ανωτέρω δικαιώματος. Τα περιοριστικά των μισθολογικών απολαβών μέτρα συνιστούν τμήμα μιας ευρύτερης πολιτικής με σκοπό την δημοσιονομική ανάκαμψη της χώρας και κρίνονται δικαιολογημένα δεδομένων των πρωτοφανών οικονομικών συνθηκών. Το Δικαστήριο δεν έχει την αρμοδιότητα να αμφισβητήσει την επιλογή των μέτρων, ως υπηρετούντα την αρχή του δημοσίου συμφέροντος. Η μείωση του μισθού της πρώτης προσφεύγουσας δεν φτάνει σε τέτοιο επίπεδο, ώστε να στοιχειοθετείται προσβολή του δικαιώματος της ιδιοκτησίας. Η αναλογικότητα των μέτρων που εισάγουν μειώσεις σχετικά με τους μισθούς και τις συντάξεις αντισταθμίζεται από προγραμματισμένες μελλοντικές χρηματικές απολαβές. ΕΔΔΑ 7.5.2013 Ιωάννα Κουφάκη κατά Ελλάδος και ΑΔΕΔΥ κατά Ελλάδος (Σχόλιο: ΕΔΔΑ 7 Μαΐου 2013, Ιωάννα Κουφάκη κατά Ελλάδας και ΑΔΕΔΥ κατά Ελλάδας, Νίκος Φραγκάκης),

σελ. 216

ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗ

H προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και η σχέση των δύο υπερεθνικών δικαστηρίων, Μελέτες - Γνωμοδοτήσεις, Ευγενία Πρεβεδούρου,

σελ. 139

ΥΙΟΘΕΣΙΑ

Η άρνηση των γαλλικών δικαστηρίων να επιτρέψουν σε γυναίκα να υιοθετήσει το τέκνο της ομόφυλης συντρόφου της με την οποία είχε συνάψει Σύμφωνο Συμβίωσης δεν παραβιάζει το κατοχυρωμένο στο άρ. 8 ΕΣΔΑ δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή ούτε συνιστά δυσμενή διάκριση κατ’ άρ. 14 ΕΣΔΑ καθώς η συγκεκριμένη απαγόρευση υιοθεσίας εκτός γάμου ισχύει τόσο για τα ετεροφυλόφιλα όσο και για τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια. Η μη αναγνώριση του δικαιώματος του γάμου ανάμεσα σε ομοφυλόφιλους από το γαλλικό κράτος δε συνιστά έμμεση διάκριση καθότι κατ’ άρ. 12 ΕΣΔΑ τα κράτη απολαμβάνουν ευρύ περιθώριο εκτίμησης στη ρύθμιση του εν λόγω ζητήματος. ΕΔΔΑ 15.3.12, Gas et Dubois κατά Γαλλίας (σχόλιο: Σταύρος Τσακυράκης),

σελ. 183

Η απαγόρευση στο σύντροφο του ενός να υιοθετήσει το παιδί του άλλου για τα ομόφυλα ζευγάρια εκτός γάμου, τη στιγμή που αυτό επιτρέπεται για τα ετερόφυλα ζευγάρια εκτός γάμου, συνιστά διάκριση με βάση τη σεξουαλική προτίμηση και παραβιάζει το άρ. 14 ΕΣΔΑ σε συνδυασμό με το άρ. 8 ΕΣΔΑ. Περαιτέρω, δεν υπάρχει υποχρέωση με βάση το άρ. 8 ΕΣΔΑ για επέκταση του δικαιώματος αυτού και στα ζευγάρια εκτός γάμου, ενώ το άρ. 12 ΕΣΔΑ δεν επιβάλλει στα κράτη την υποχρέωση να χορηγήσουν στα ομοφυλόφιλα ζευγάρια πρόσβαση στο γάμο (διαφων. γν.). ΕΔΔΑ 19.2.13, Χ και Υ κατά Αυστρίας [ΤΕΣ], (σχόλιο: Σταύρος Τσακυράκης),

σελ. 187.