Ευρετήριο

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Τεύχος 3/2015, Σεπτέμβριος - Οκτώβριος - Νοέμβριος - Δεκέμβριος

Περιοδική έκδοση της Ελληνικής Εταιρείας Τραπεζικού Δικαίου & Δικαίου της Κεφαλαιαγοράς

Εκδίδεται από το 2007

Διατίθεται μέσω του περιοδικού ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΕΤΑΙΡΙΩΝ

AKINHTA

Η ελάχιστης εναρμόνισης Οδηγία 2014/17/ΕΕ σχετικά με τις συμβάσεις πίστωσης για j ακίνητα που προορίζονται για κατοικία. Μελέτη Ανθή Πελλένη-Παπαγεωργίου,

σελ.330

ΑΝΑΚΟΠΗ

Μεταξύ των αναγγελθέντων δανειστών δεν υφίσταται αναγκαστική ομοδικία, κατά την έννοια του άρθρου 76 ΚΠολΔ, αλλά απλή ομοδικία και δεν ωφελείται ο ένας δανειστής από την ανακοπή που άσκησε ο άλλος, ούτε βλάπτεται από την ανακοπή που απευθύνθηκε κατά άλλου δανειστή. Ως εκ τούτου, δεν είναι αναγκαίο η ανακοπή κατά του πίνακα κατάταξης να ασκείται από όλους τους δανειστές, ούτε να στρέφεται εναντίον όλων των δανειστών. Ωστόσο, όταν υπάρχει ανάγκη αντιπαραβολής και σύγκρισης μεταξύ τους των απαιτήσεων περισσότερων ανακοπτόντων ή καθ’ων η ανακοπή δανειστών, τότε υφίσταται μεταξύ τους αναγκαστική ομοδικία. ΕφΑθ 783/2014,

σελ.458

ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ (ΓΟΣ)

Η καταχρηστικότητα ενός ΓΟΣ, επί ατομικών διαφορών, κρίνεται σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο, όχι κατά τον χρόνο της αρχικής διατύπωσής του ή κατάρτισης της συγκεκριμένης σύμβασης, αλλά κατά τον χρόνο που, κατά τη διάρκεια της σύμβασης, ανακύπτει το πρόβλημα, το οποίο οδηγεί στη χρήση (επίκληση) αυτού από τον προμηθευτή. ΟλΑΠ 13/2015,

σελ.407

Γενικός Όρος Συναλλαγών με τον οποίο εισάγεται ρήτρα συναλλαγματικής ισοτιμίας. Με τον εν λόγω ΓΟΣ δεν παρουσιάζονται κατά τρόπο σαφή και ορισμένο τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των συμβαλλομένων στη σύμβαση διαδίκων, αφού δεν διατυπώνεται ευκρινώς ο τρόπος λειτουργίας της συναλλαγματικής ισοτιμίας, η μέθοδος και οι ιδιαιτερότητες του μηχανισμού μετατροπής του εγχώριου νομίσματος σε ξένο, καθώς, επίσης, και η σχέση μεταξύ του μηχανισμού αυτού και των τυχόν άλλων που προβλέπουν άλλες ρήτρες σχετικά με την αποδέσμευση και την αποπληρωμή δανείων. Άκυρος ως καταχρηστικός ο ως άνω ΓΟΣ με συνέπεια οι καταβολές των εναγόντων σε ευρώ προς εκπλήρωση των απορρεουσών από την ως άνω σύμβαση υποχρεώσεών τους, να πρέπει να υπολογίζονται από την εναγόμενη σε ελβετικά φράγκα, με βάση τη μεταξύ των δύο νομισμάτων συναλλαγματική ισοτιμία που ίσχυε κατά την ημέρα εκταμίευσης του δανείου. ΠΠρΡοδόπης 23/2015,

σελ.423

ΔΑΝΕΙΟ

Σύμβαση τοκοχρεωλυτικού δανείου σε συνάλλαγμα. Στα εν λόγω δάνεια ο δανειολήπτης αναλαμβάνει τον συναλλαγματικό κίνδυνο σε περίπτωση ανατίμησης του ελβετικού φράγκου έναντι του ευρώ. ΠΠρΚορίνθου 134/2015,

σελ.410

Σύμβαση τοκοχρεωλυτικού δανείου σε ελβετικό φράγκο. Όρος σχετικά με την ανάληψη του συναλλαγματικού κινδύνου από τον δανειολήπτη. Πρόγραμμα προστασίας δόσης με το οποίο παρέχεται στον δανειολήπτη η δυνατότητα ασφάλειας για την ενδεχόμενη ανατίμηση του ελβετικού φράγκου έναντι του ευρώ. ΠΠρΚορίνθου 135/2015 (σχόλιο Ελένη Ι. Γκουντέλα),

σελ.415

Αίτηση ασφαλιστικών μέτρων με αντικείμενο την προσωρινή ρύθμιση κατάστασης. Οι αιτούντες είχαν υπογράψει σύμβαση δανείου με την καθ’ ης σε ευρώ και με πράξη τροποποίησης συμφώνησαν την αποπληρωμή του δανείου σε ελβετικό φράγκο. Αίτημά τους αποτελεί να απαγορευτεί στην καθ’ ης να υπολογίζει τη δόση του δανείου με βάση την πράξη τροποποίησης, αλλά να υπολογίζεται με βάση την αρχική σύμβαση και επικουρικά να υποχρεωθεί να δέχεται καταβολές με βάση την ισοτιμία ευρώ ελβετικού φράγκου κατά τον χρόνο υπογραφής της πράξης τροποποίησης. Δεν υφίσταται ασφαλιστέα αξίωση των αιτούντων δεδομένου ότι η αρνητική υποχρέωση της καθ’ ης να μην υπολογίζει τις δόσεις με βάση την άκυρη πράξη τροποποίησης του δανείου σε ελβετικό φράγκο δεν έχει αυτοτελή υπόσταση, αλλά συνδέεται με τη θετική υποχρέωση της τράπεζας για την καταβολή του δανείου, την οποία η τελευταία έχει εκτελέσει. ΜΠρΑθ 5491/2015,

σελ.434

Δεν υφίσταται απρόοπτη μεταβολή των συνθηκών κατ’ άρθρο 388 ΑΚ, διότι στο ευμετάβλητο οικονομικό περιβάλλον δεν είναι μη προβλεπόμενη συνθήκη η διακύμανση της ισοτιμίας των νομισμάτων. Περαιτέρω, σε σύμβαση δανείου σε ξένο νόμισμα η καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη απαιτούν τη μη αλλαγή του νομίσματος. ΜΠρΑθ 6862/2015,

σελ.438

ΕΝΕΧΥΡΟ

Η σύσταση ενεχύρου υπέρ τράπεζας σε απαίτηση του ενεχυραστή κατά τρίτου είναι δυνατή για την εξασφάλιση απαίτησης της τράπεζας από δάνειο ή από χορήγηση δανείου (πιστώσεως) με ανοικτό λογαριασμό είτε απαίτησης οποιουδήποτε είδους της ίδιας της τράπεζας, προγενέστερης όμως βάσει του χρόνου γέννησής της από τη σύσταση του ενεχύρου και προϋποθέτει την τήρηση του έγγραφου τύπου. ΑΠ 1168/2015,

σελ.404

ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

Υποχρεώσεις πιστωτικών ιδρυμάτων κατά την παροχή επενδυτικών υπηρεσιών. Έλεγχος συμβατότητας. Στην περίπτωση που η τράπεζα παρέχει την υπηρεσία της εκτέλεσης εντολών θα πρέπει να προχωρήσει στον προβλεπόμενο στην παράγραφο 5 του άρθρου 25 Ν 3606/2007 έλεγχο συμβατότητας. Νόμιμος λόγος παράλειψης του ελέγχου συμβατότητας. Το πιστωτικό ίδρυμα παρείχε επενδυτικές υπηρεσίες οι οποίες συνίσταντο αποκλειστικά στην εκτέλεση εντολής πελάτη του αναφορικά με Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου (ΟΕΔ), τα οποία συνιστούν μη σύνθετα χρηματοπιστωτικά μέσα και δεν απαιτείται εξειδικευμένη γνώση ή εμπειρία για την κατανόησή τους. ΜΠρΑθ 5057/2015,

σελ. 455

ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ

Ο δανειολήπτης επαγγελματικού ή επιχειρηματικού δανείου θεωρείται τελικός αποδέκτης των πιστωτικών υπηρεσιών της τράπεζας και ως εκ τούτου καταναλωτής υπό την έννοια του άρθρου 1 παρ. 4 περ. α΄ Ν 2251/1994. Περαιτέρω, ο εγγυητής υπέρ τέτοιου δανειολήπτη και ιδίως αυτός που εγγυήθηκε ως αυτοφειλέτης, ο οποίος δεν ενεργεί στο πλαίσιο της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητάς του, εμπίπτει στο πεδίο προ-στασίας του ως άνω νόμου, λόγω του παρεπόμενου χαρακτήρα της εγγύησης. ΟλΑΠ 13/2015,

σελ.407

ΚΑΤΑΣΧΕΣΗ

Με τη σύμβαση ανοίγματος πίστωσης η τράπεζα αναλαμβάνει την υποχρέωση να θέσει στη διάθεση του πελάτη ένα ορισμένο συμφωνημένο μεταξύ τους χρηματικό ποσό (plafon) το οποίο ο πελάτης μπορεί να αναλαμβάνει τμηματικά. Η απαίτηση του δανειζόμενου για την καταβολή του δανείσματος είναι εκχωρητή και κατασχετή. Στην περίπτωση, όμως, που ο δανειζόμενος δεν υποχρεούται, αλλά δικαιούται να ζητήσει την καταβολή του δανείσματος, δεν μπορεί να επιδιωχθεί από τον κατάσχοντα η αναγκαστική είσπραξή του, πριν ο δανειζόμενος ζητήσει από τον δανειστή τη λήψη του δανείσματος, διότι στην περίπτωση αυτή η απαίτηση του δανειζόμενου τελεί υπό την αναβλητική εξουσιαστική αίρεση, η πλήρωση της οποίας μόνο από τον ίδιο μπορεί να γίνει.
ΑΠ 1081/2015,

σελ.395

ΚΟΙΝΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ

Σε περίπτωση θανάτου ενός από τους καταθέτες κατά τον χρόνο που ο λογαριασμός είναι σε χρήση, δεν χωρεί υποκατάσταση αυτού από τους τυχόν κληρονόμους του έναντι της τράπεζας, κατά της οποίας δεν μπορούν οι τελευταίοι να στραφούν επικαλούμενοι το κληρονομικό τους δικαίωμα, διότι διαφορετικά θα επερχόταν μεταβολή του προσώπου του καταθέτη χωρίς τη συγκατάθεση της τράπεζας. Όταν κάποιος μεταξύ των συμβαλλομένων τεθεί σε δικαστική συμπαράσταση δεν είναι δυνατό να συνεχισθεί από τον νόμο η σύμβαση με τον ίδιο, ούτε όμως μπορεί να επιτραπεί η υποκατάσταση του ανικάνου από τον δικαστικό συμπαραστάτη του. ΑΠ 345/2015,

σελ.397

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Financial inclusion: an overview of its various dimensions and the initiatives to enhance its current level. Μελέτη Professor Dr. Christos V. Gortsos,

σελ.317

ΟΜΟΛΟΓΑ

Από τη διάταξη του άρθρου 27 Ν 3867/2010 συνάγεται σαφώς η απαλλαγή των Νοσοκομείων από τις απορρέουσες από τις συμβάσεις προμηθειών οφειλές τους, οι οποίες μεταβιβάστηκαν στο Δημόσιο, που τις αναδέχθηκε, υπεισελθόν στη θέση των Νοσοκομείων. Πρόκειται δηλαδή περί στερητικής αναδοχής εκ μέρους του Δημοσίου των χρεών από τις συμβάσεις προμηθειών των Νοσοκομείων του Ε.Σ.Υ. Περαιτέρω, η διάθεση των ομολόγων από το Δημόσιο έγινε χάριν και όχι αντί καταβολής. ΔΕφΑθ 5033/2015,

σελ.449

ΠΙΣΤΩΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ

Είδη και λειτουργία μέτρων εξυγίανσης πιστωτικού ιδρύματος, ιδίως της j μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων, και j προϋποθέσεις ενεργοποίησής τους - Προβληματισμοί επί της λειτουργίας της επέμβασης του νόμου σε ιδιωτικού δικαίου σχέσεις. Μελέτη Κωνσταντίνος Καραγιάννης,

σελ. 351

ΠΛΕΙΣΤΗΡΙΑΣΜΟΣ

Έξοδα εκτελέσεως. Στην περίπτωση κατά την οποία ο ανακόπτων επικαλείται ότι εσφαλμένα προαφαιρέθηκαν από το πλειστηρίασμα έξοδα του δικαστικού επιμελητή και του υπαλλήλου του πλεστηριασμού – συμβολαιογράφου, τα οποία δεν είναι νόμιμα και υπαρκτά ή υπερβαίνουν τα καθοριζόμενα από τις οικείες υπουργικές αποφάσεις ποσά, η ανακοπή πρέπει να απευθύνεται κατά των ως άνω οργάνων της εκτέλεσης, οι οποίοι και μόνο νομιμοποιούνται παθητικά. Αντίθετα, αν με την ανακοπή δεν αμφισβητείται η διενέργεια των πράξεων εκτελέσεως που έκαναν τα ως άνω όργανα εκτελέσεως, αλλά η νομιμότητα της εκκαθάρισης και ειδικότερα το ορισμένο και αιτιολογημένο αυτών, καθώς και αν αυτά έγιναν προς το συμφέρον όλων των δανειστών και είναι, υπό την έννοια αυτή, έξοδα εκτελέσεως, τότε νομιμοποιείται παθητικά ως καθ’ ου η ανακοπή μόνο ο επισπεύδων δανειστής. ΕφΑθ 783/2014,

σελ.458

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ

Ιus est ars boni et aequi - Ο εγγυητής καταναλωτής - Ο έμπορος καταναλωτής - Εννοιολογικές προσεγγίσεις με αφορμή
την ΟλΑΠ 13/2015. Μελέτη Δημήτριος Ν. Λαδάς,

σελ. 341

ΠΤΩΧΕΥΣΗ

Η ειδική εκκαθάριση γίνεται αντιληπτή, διαφορετικά από ότι η πτώχευση, αποκλειστικά ως διαδικασία ρευστοποίησης της περιουσίας του πιστωτικού ιδρύματος. Περαιτέρω, λόγω του διαφορετικού σκοπού που επιδιώκεται με κάθε ένα εκ των θεσμών αυτών είναι δυνατή η συμπληρωματική, ευθεία και όχι αναλογική εφαρμογή επί της ειδικής εκκαθάρισης μόνο των διατάξεων εκείνων του πτωχευτικού κώδικα, οι οποίες δεν αντίκεινται στον επιδιωκόμενο με την ειδική εκκαθάριση σκοπό. ΑΠ 822/2015,

σελ.464

Ασφαλιστική εκκαθάριση. Ο εν λόγω θεσμός, όπως περιγράφεται ειδικότερα στις διατάξεις των άρθρων 10 και 12α του ν.δ/τος 400/1970, προσομοιάζει προς τον θεσμό της πτώχευσης, αφού και οι δύο εξυπηρετούν τον ίδιο σκοπό, τη σύμμετρη ικανοποίηση των δανειστών. Ειδικότερα, ο θεσμός της ασφαλιστικής εκκαθάρισης προηγείται αυτού της πτώχευσης, αφού διαρκούσης της ασφαλιστικής εκκαθάρισης και μέχρι την περάτωσή της η ασφαλιστική επιχείρηση δεν μπορεί να κηρυχθεί σε πτώχευση. Η διάταξη του άρθρου 25 ΠτΚ πρέπει να ισχύσει και στην περίπτωση της ασφαλιστικής εκκαθάρισης. ΠΠρΑθηνών 305/2015,

σελ.467

ΥΠΕΡΧΡΕΩΜΕΝΑ ΦΥΣΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ

Στη ρύθμιση του Ν 3869/2010 υπάγονται και οφειλές από στεγαστικά δάνεια τα οποία το ΤΠΔ χορηγεί στους υπαλλήλους που συγκεντρώνουν τις απαιτούμενες εκ του νόμου προϋποθέσεις και τα οποία στη συνέχεια αυτοί εξοφλούν με την επιτρεπόμενη κατά νόμο προεκχώρηση του οριζόμενου ποσοστού των μηνιαίων απολαβών τους. ΑΠ j 1031/2015,

σελ.440

Συμπλήρωση της αίτησης ως προς απαίτηση προερχόμενη από πιστωτική κάρτα. Ευθύνη αιτούντος λόγω απώλειας της πιστωτικής κάρτας. Κρίσιμη είναι η ύπαρξη του δόλου όταν επέρχεται μεταγενέστερα, δηλαδή μετά την ανάληψη του χρέους. Δεν θεωρείται ότι ο οφειλέτης ενεργεί δολίως όταν ήδη κατά την ανάληψη του χρέους αδυνατεί να το εξοφλήσει κατά τον χρόνο λήξης του, με βάση την εν γένει οικονομική του δυνατότητα. ΕιρΠατρών 444/2015,

σελ.443