ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΚΑΙΟ

Τεύχος 4/2020, Οκτώβριος - Νοέμβριος - Δεκέμβριος 2020

Φυσικό Περιβάλλον - Ενέργεια - Χωροταξία - Πολεοδομία - Δόμηση - Δημόσια Έργα - Μνημεία

Εκδίδεται από το 1997 - Τριμηνιαία έκδοση

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΑΙΓΙΑΛΟΣ

Επανακαθορισμός αιγιαλού και παραλίας – Παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας. Στοιχεία καθορισμού οριογραμμής. Διαχρονικό δίκαιο. Προϋποθέσεις καθορισμού ζώνης παραλίας. Υποχρέωση ειδικής αιτιολόγησης όταν ο καθορισμός ζώνης παραλίας καταλαμβάνει νομίμως ανεγερθέντα κτίσματα. Αίτημα επανακαθορισμού οριογραμμών αιγιαλού και παραλίας, λόγω κατάληψης κτίσματος από αυτήν. Κρίση ότι η σιωπηρή άρνηση της Διοίκησης να προβεί σε επανακαθορισμό της οριογραμμής αιγιαλού δεν συνιστά παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας, δεδομένου ότι δεν προσκομίστηκαν κρίσιμα στοιχεία για την απόδειξη της βασιμότητας του αιτήματος. Δεν αποκλείεται η καθοριζόμενη οριογραμμή να τίθεται και υψηλότερα από την οφρύ των πρανών, ενώ κτίσματα και περιτοιχίσεις δεν δύνανται να ληφθούν υπόψη ως τεχνικά έργα που επηρεάζουν τον καθορισμό οριογραμμής αιγιαλού. Μη νόμιμη η παράλειψη της Διοίκησης να αποφανθεί επί του αιτήματος επανακαθορισμού ζώνης παραλίας, το οποίο συνοδευόταν από κρίσιμα στοιχεία. Η αδυναμία της Διοίκησης να διακριβώσει την εγκυρότητα του προσκομισθέντος τοπογραφικού διαγράμματος, κατ’ επίκληση της δικής της παράλειψης να αποστείλει το διάγραμμα αυτό προς δημοσίευση, δεν δύναται να αποβεί σε βάρος των διοικουμένων. ΣτΕ 1784/2020, [παρατ.: Φ. Ζυγούρη],

σελ. 604.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

Μέτρα προσωρινού περιορισμού της κυκλοφορίας των οχημάτων. Οδική κυκλοφορία. Επιβολή προσωρινών κυκλοφοριακών μέτρων και ρυθμίσεων στην περιοχή του Κέντρου της Αθήνας προς αντιμετώπιση του κινδύνου διασποράς του κορωνοϊού COVID -19. Περιορισμός κυκλοφορίας οχημάτων και αύξηση χώρου για την εξυπηρέτηση των πεζών. Παράταση ισχύος της προσβαλλόμενης απόφασης. Θεωρείται συμπροσβαλλόμενη. Δεν τίθεται ζήτημα κατάργησης της δίκης, εφόσον δεν πρόκειται για αντικατάσταση της προσβαλλόμενης πράξης. Έκδοση των προσβαλλομένων κατ’ επίκληση των Π.Ν.Π. για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID - 19. Κρίση ότι τα θεσπιζόμενα με την προσβαλλόμενη απόφαση μέτρα δεν συνιστούν πράγματι μέτρα περιορισμού της ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων και μέσων μεταφοράς επί σκοπώ άμεσης και επιτακτικής ανάγκης αποφυγής του κινδύνου εμφάνισης της νόσου και περιορισμού της διάδοσής της, αλλά αποτελούν αμιγώς κυκλοφοριακές ρυθμίσεις κατά την έννοια του ΚΟΚ. Μη νόμιμες και ακυρωτέες οι προσβαλλόμενες αποφάσεις, ως στερούμενες εξουσιοδοτικού ερείσματος. ΣτΕ 1992/2020, [παρατ.: Χ. Καυκά],

σελ. 610.

ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Απάλειψη επιδότησης για παραγωγή ηλεκτρισμού από ηλιακή ενέργεια. Η διαιτησία που αναλύεται στην παρούσα αποτελεί μία από τις άνω των 40 που εγέρθηκαν εναντίον της Ισπανίας λόγω της μεταβολής του νομοθετικού πλαισίου για την ανανεώσιμη ενέργεια και ιδίως της απάλειψης επιδότησης. Διεθνείς Διαφορές Ενέργειας, Ν. Χαραλαμπίδου,

σελ. 666.

ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ

Στεγαστική αποκατάσταση και πολεοδόμηση δασικής έκτασης. Δασική προστασία. Απαγόρευση πολεοδόμησης δασικού χαρακτήρα εκτάσεων. Αίτηση οικοδομικών συνεταιρισμών για την ολοκλήρωση της διαδικασίας πολεοδόμησης παραχωρηθείσας εκτάσεως εντός της Κτηματικής Περιφέρειας της τέως Κοινότητας Πανοράματος του Ν Θεσσαλονίκης, με σκοπό τη στεγαστική αποκατάσταση των μελών τους. Άπρακτη πάροδος τριμήνου. Αίτηση ακύρωσης. Πραγματικά περιστατικά. Δασικός αλλά μη αναδασωτέος ο χαρακτήρας της έκτασης. Συνταγματική προστασία. Νομοθετικό πλαίσιο. Περιουσιακό δικαίωμα. Άρθρο 1 ΠΠΠ της ΕΣΔΑ. Πεδίο εφαρμογής. Περιεχόμενο του δικαιώματος. «Θεμιτή προσδοκία». Άρθρο 24 του Συντάγματος. Προϋποθέσεις ένταξης μικρών τμημάτων δάσους στο σχέδιο πόλης. Διατήρηση δασικού χαρακτήρα. Προστασία ιδιοκτησίας. Αναγκαστική απαλλοτρίωση. Προϋποθέσεις. Κρίση ότι η Διοίκηση παρανόμως καλλιεργούσε με θετικές ενέργειες και μετά τη θέση σε ισχύ του Συντάγματος του 1975 την προσδοκία των οικοδομικών συνεταιρισμών και των δικαιούχων αποκατάστασης μελών τους. Παραβίαση του άρθρου 1 του ΠΠΠ της ΕΣΔΑ. Υποχρέωση της Διοίκησης αφενός, να εξετάσει τη δυνατότητα πολεοδόμησης, κατ’ απόλυτη εξαίρεση, της επίμαχης έκτασης, στο απολύτως αναγκαίο για την αποκατάσταση των μελών των οικοδομικών συνεταιρισμών μέτρο και με τη μικρότερη δυνατή θυσία δασικού πλούτου, αφετέρου, αν η πολεοδόμησή αυτής δεν καθίσταται δυνατή να τους διαθέσει άλλη επαρκή έκταση. ΣτΕ 1525/2020, [παρατ.: Π. Γαλάνης],

σελ. 615.

Το δικαίωμα στην ιδιοκτησία και η κατάληψη ιδιωτικών κτιρίων για τη στέγαση προσφύγων και μεταναστών. Είναι πολλές οι περιπτώσεις ανθρώπων που διαβιούν σε επισφαλείς συνθήκες και έχουν βρει στέγη και ασφάλεια σε κτίρια που τελούν υπό κατάληψη. Τα δικαιώματα όμως των προσφύγων και των μεταναστών διασφαλίζονται πιο αποτελεσματικά σε επίσημες δομές όπου το κράτος είναι υπεύθυνο και υπόλογο να επιβλέπει. Η κατάληψη ενός ιδιωτικού κτιρίου και η ακολουθούμενη αδράνεια των εθνικών αρχών να εκτελέσουν εντολή έξωσης προσβάλλει το δικαίωμα στην ιδιοκτησία. Συνεπώς, η κατάληψη του επίδικου ξενοδοχείου ήταν μια απαγορευμένη επέμβαση στην ιδιοκτησία καθώς εκτός του γεγονότος ότι δεν εξυπηρετούσε με τον καλύτερο τρόπο τη δημόσια ωφέλεια, επιπλέον δεν προβλεπόταν από τον νόμο. Το ζήτημα βέβαια της ευρείας πολιτικής κάλυψης της εν λόγω κατάληψης, που σε καμία περίπτωση δεν θεραπεύει την έλλειψη νομοθετικής πρόβλεψης, θα μπορούσε να στοιχειοθετήσει μια de facto απαλλοτρίωση περιορισμένης χρονικής διάρκειας. Απόψεις - Επικαιρότητα, Κ. Παπαδοπούλου,

σελ. 589.

Παραβίαση του άρθρου 1 ΠΠΠ ΕΣΔΑ λόγω της αδράνειας των Ελληνικών Αρχών να εκκενώσουν ξενοδοχείο που είχε καταληφθεί. Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, Παπαχελά και Amazon S.A. κατά Ελλάδας, [μτφρ. Β. Μπουκουβάλα],

σελ. 664.

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ

Ένα δίκαιο αίτημα: Η επιστροφή των Mαρμάρων της Ακρόπολης. Τα δεδομένα της καθαίρεσης μέρους των γλυπτών του Παρθενώνα, μοναδικού μνημείου της ελληνικής και ευρωπαϊκής παράδοσης, που είναι γνωστά σαν «ελγίνεια» ή ορθότερα ως «μάρμαρα της Ακρόπολης», από τον βρετανό πρεσβευτή στην Υψηλή Πύλη, η εν συνεχεία μεταφορά τους στη Βρετανία και η «πώλησή» τους στο Βρετανικό Μουσείο, όπου εκτίθενται κομματιασμένα, αφού συντηρήθηκαν με τρόπο επιβλαβή, χαρακτηρίζεται και από βρετανούς ιστορικούς βανδαλισμός και λεηλασία πολιτιστικών αγαθών της κοινής οικουμενικής κληρονομιάς. Το ελληνικό αίτημα για την επιστροφή τους στην Ελλάδα, ώστε να αποκατασταθεί η ενότητά τους διαθέτει ασφαλή βασιμότητα, από ιστορική, επιστημονική (αρχαιολογική και αισθητική), πολιτική και την κρατούσα άποψη για ειρηνικές διεθνείς σχέσεις. Η νομική θεώρηση του ζητήματος με βάση το διεθνές δίκαιο και τους γενικά παραδεγμένους στην πλειονότητα των κρατών κανόνες και έθιμα συνηγορεί για την επιστροφή τους. Η αρνητική συμπεριφορά της βρετανικής πλευράς παρίσταται καταχρηστική, παραβιάζει τα πρότυπα που επιβάλλουν τα χρηστά ήθη και η καλή πίστη και διατηρεί τις απαράδεκτες συνέπειες μια ιστορικής αδικοπραγίας. Αφιέρωμα, Χ. Αργυρόπουλος,

σελ. 506.

Η διεκδίκηση της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα μέσω εναλλακτικών μέσων επίλυσης των διαφορών: μια στοχευμένη επισκόπηση. Μεταξύ των διεθνών διαφορών με αντικείμενο την επιστροφή εμβληματικών πολιτιστικών αγαθών στις χώρες προέλευσης, είναι δύσκολο να βρει κανείς κάποια περισσότερο γνωστή από εκείνη των Γλυπτών του Παρθενώνα, που εκλάπησαν από τον τότε πρέσβη της Βρετανικής αυτοκρατορίας στην Οθωμανική αυτοκρατορία, λόρδο Έλγιν. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να αναδείξει μια ειδικότερη -και όχι ευρύτερα γνωστή- πτυχή του ζητήματος της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα, που είναι η διεκδίκηση τους μέσω εναλλακτικών μέσων επίλυσης των διαφορών. Στο πλαίσιο αυτό, παρατίθενται, σε πρώτη φάση, οι σημαντικότερες εξελίξεις σε σχέση με το ζήτημα της διεκδίκησης των Γλυπτών, που έχουν λάβει χώρα ενώπιον της UNESCO και, πιο συγκεκριμένα, ενώπιον της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO για την Επιστροφή Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσης τους ή την Αποκατάστασή τους σε περίπτωση Παράνομης Οικειοποίησης (Intergovernmental Committee for Promoting the Return of Cultural Property to its Countries of Origin or its Restitution in case of Illicit Appropriation / ICPRCP). Συναφώς, αναπτύσσεται η πορεία του ελληνικού αιτήματος προς τη Bρετανική πλευρά για διαμεσολάβηση, προς εξεύρεση μιας αμοιβαίως αποδεκτής λύσης επί του ζητήματος της επιστροφής των Γλυπτών, κάνοντας χρήση των Κανόνων Διαδικασίας της UNESCO για Διαμεσολάβηση και Συνδιαλλαγή. Περαιτέρω, καταγράφεται η ανάδειξη του ζητήματος της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα μέσα από τα κείμενα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, αλλά και των Διεθνών Διασκέψεων για την επιστροφή των πολιτιστικών αγαθών στις χώρες προέλευσης. Τέλος, παρατίθενται οι πλέον πρόσφατες εξελίξεις επί του ζητήματος σε διμερές επίπεδο (Ελλάδα - Ηνωμένο Βασίλειο), στο πλαίσιο της ακολουθούμενης μέχρι σήμερα στρατηγικής από τη χώρα μας. Αφιέρωμα, Ά. Παπαθανασίου,

σελ. 523.

Η επιστροφή των Mαρμάρων του Παρθενώνα. Iστορικό και νομικό πλαίσιο. Εισαγωγικό σημείωμα. Αφιέρωμα, Κ. Παπαδοπούλου,

σελ. 505.

Η Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας ζητά την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα. Η Ολομέλεια των Προέδρων Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας, ανέλαβε πρωτοβουλία για τη συγκρότηση «Πανελλήνιας Επιτροπής Διεκδίκησης Επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα». Η εν λόγω πρωτοβουλία αγκαλιάστηκε από την Πολιτεία, και μάλιστα στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, αυτό του Ανωτάτου Πολιτειακού Άρχοντος, ο οποίος αναγνωρίζοντας την ύψιστη εθνική σημασία του εγχειρήματος, το έθεσε υπό την αιγίδα της Προεδρίας Δημοκρατίας. Πρόκειται για μια ενέργεια υψηλού εθνικού συμβολισμού, που τιμά το δικηγορικό σώμα και δείχνει σε όλους το δρόμο της ενότητας στη διεκδίκηση των εθνικών μας δικαίων. Παρά τη χρονική απόσταση, την απώλεια αποδεικτικού υλικού, και τα νομικά ζητήματα που αφορούν στον εντοπισμό του εφαρμοστέου εθνικού δικαίου (καθ’ ημάς βάσει της lex rei sitae), αλλά και του εφαρμοστέου διεθνούς δικαίου (με δεδομένη την ισχύ των διεθνών συμβάσεων inte rpartes και τις αυστηρές προϋποθέσεις αναγνώρισης των διεθνών εθίμων), η άποψη της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας είναι ότι η ελληνική θέση έχει ισχυρή δικαιοθετική θεμελίωση, όπως την έχει εκφράσει άλλωστε ο Πρόεδρός της στην πανηγυρική συνεδρίαση της επιτροπής. Δεν πρέπει να λησμονείται ότι η αρχή της διατήρησης της ακεραιότητας των πολιτιστικών αγαθών αποτελεί επαρκές νομικό εφαλτήριο για την τεκμηρίωση του εθνικού αιτήματος. Αφιέρωμα, Α. Ζούπας,

σελ. 555.

Το ιστορικό και οι συνέπειες της αφαίρεσης των Μαρμάρων του Παρθενώνα από τον λόρδο Έλγιν. Το κείμενο ασχολείται με το ιστορικό της αφαίρεσης των Μαρμάρων του Παρθενώνα από τον λόρδο Έλγιν, τις ποικίλες συνέπειες της απόσπασής τους από το μνημείο και τα νέα αρχειακά δεδομένα που αποδεικνύουν την χάλκευσή εγγράφων εκ μέρους του λόρδου, με σκοπό την πραγματοποίηση της πράξης του και τη νομιμοποίησή της. Αρχικά, παρουσιάζονται εν συντομία οι αντιλήψεις περί των αρχαίων μνημείων (μαρτύρων της ελληνικής κληρονομιάς) των τουρκοκρατούμενων Ελλήνων και των σύγχρονών τους ξένων, κυρίως Ευρωπαίων, οι οποίοι, σε ένα κλίμα έξαρσης αρχαιολατρείας, επισκέπτονταν την Ελλάδα και αποσπούσαν με διάφορους τρόπους αρχαιότητες από την πολιτιστική τους κοιτίδα. Ακολουθεί η περιγραφή της οδύσσειας των αποσπασμένων και εκπατρισμένων γλυπτών, μέχρι να φτάσουν στον τελικό προορισμό τους στην Αγγλία. Στη συνέχεια παρατίθενται νέα αρχειακά στοιχεία περί της αρπαγής των γλυπτών του Παρθενώνα από τον λόρδο Έλγιν, τα οποία αποτελούν προσωπική έρευνα της γράφουσας και αφορούν στο επονομαζόμενο φιρμάνι, το οποίο, σύμφωνα με το Βρετανικό Μουσείο, νομιμοποιεί την κτήση και κατοχή των Μαρμάρων από τον λόρδο και στη συνέχεια από το εν λόγω Μουσείο. Αφιέρωμα, Ε. Κόρκα,

σελ. 538.

Το ιστορικό πλαίσιο και τα επιχειρήματα της διεκδίκησης των Μαρμάρων του Παρθενώνα. H Ελλάδα και η Βρετανία έχουν κατά καιρούς στηρίξει την επιχειρηματολογία τους για την επιστροφή (ή μη αντίστοιχα) των Μαρμάρων του Παρθενώνα στην Αθήνα σε μία σειρά λόγων, οι οποίοι παρουσιάζουν ενδιαφέρον δεδομένου ότι καταδεικνύουν τον τρόπο και τη φιλοσοφία με την οποία οι δύο πλευρές αντιλαμβάνονται το ζήτημα, ενέχουν στοιχεία της εξέλιξης της νοοτροπίας των δύο χωρών στο σημείο αυτό, και επιπλέον φέρουν το αποτύπωμα σε μεγάλο βαθμό της εξέλιξης του δικαίου της πολιτιστικής κληρονομιάς. Το άρθρο αυτό θέτει το πλαίσιο της διεκδίκησης ξεκινώντας από ένα σύντομο ιστορικό της αφαίρεσης και εξετάζει συνοπτικά τα επιχειρήματα των δύο πλευρών προβαίνοντας σε μία εκτίμηση για το που ακριβώς βρισκόμαστε σήμερα και προς τα που φαίνεται να πορευόμαστε στο εγγύς μέλλον. Η ανάλυση είναι κυρίως «πολιτικής» (policy) φύσης και όχι νομικής δεδομένου ότι α) μία νομική ανάλυση θα χρειαζόταν μία ευρύτερη, αναλυτικότερη και ενδεχομένως αμιγώς νομική προσέγγιση ξεπερνώντας τους στόχους του παρόντος άρθρου και β) διότι τα επιχειρήματα της ελληνικής πλευράς όλα αυτά τα χρόνια ήταν επιχειρήματα «πολιτικής» παρά νομικής φύσης ενώ καμία ελληνική κυβέρνηση (μέχρι στιγμής τουλάχιστον) δεν αποφάσισε να προχωρήσει στη δικαστική διεκδίκηση των Μαρμάρων του Παρθενώνα. Αφιέρωμα, Ε. Σταματούδη,

σελ. 514.

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Καταδυτικός τουρισμός. Η ορθολογική διαχείριση ως αναγκαία συνθήκη για την προστασία της ενάλιας πολιτισμικής κληρονομιάς. Στην προοπτική αξιοποίησης του ενάλιου πολιτισμικού πλούτου της χώρας, η πολιτεία διαμόρφωσε θεσμικό πλαίσιο για την ανάπτυξη του καταδυτικού τουρισμού. Ο νομοθέτης, επηρεασμένος από τον επενδυτικό χαρακτήρα της τουριστικής ανάπτυξης, κινήθηκε με ευρύτητα πνεύματος για την διαμόρφωση της κατάδυσης αναψυχής απομακρυνόμενος από το αυστηρό πλαίσιο της επαγγελματικής κατάδυσης. Όμως, η αειφόρος τουριστική ανάπτυξη επιβάλλει την ορθολογική διαχείριση του καταδυτικού τουρισμού. Μελέτες, Δ. Μυλωνόπουλος, Π. Μοίρα,

σελ. 559.

ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Απαγόρευση εγκατάστασης και λειτουργίας αιολικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Αιολικό Πάρκο Σκύρου. Καθορισμός όρων και περιορισμών για την προστασία, διατήρηση και διαχείριση της φύσης και του τοπίου σε χερσαία και υδάτινα τμήματα της νήσου Σκύρου και των γύρω νησίδων του Δήμου Σκύρου και της Νήσου Πρασούδας του Δήμου Κύμης - Αλιβερίου της Περιφερειακής Ενότητας Ευβοίας. Άδειες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για επτά αιολικά πάρκα. Μέτρα προστασίας της φύσης σε χερσαία και υδάτινα τμήματα της Σκύρου. Η απαγόρευση αυτή, κατά τον νόμο, μπορεί να εισαχθεί είτε κατά τρόπο οριστικό, με το π.δ. χαρακτηρισμού και προστασίας της περιοχής, κατά τις διακρίσεις του άρθρου 19 του ν. 1650/1986, είτε προσωρινώς, κατά την παρ. 9 του άρθρου 21 του αυτού νόμου, ήτοι με υπουργική απόφαση διετούς ισχύος, θεσπίζοντας για το διάστημα αυτό, ήτοι μέχρι την έκδοση του π.δ. οριστικής προστασίας, όρους και περιορισμούς για δραστηριότητες που κρίνεται ότι μπορεί να έχουν βλαπτική επίδραση στο περιβάλλον. Δεν θίγεται η ισχύς της μεταβατικής διάταξης του άρθρου 21 παρ. 6 του ν. 3937/2011 η οποία ρυθμίζει το νομικό καθεστώς υπό το οποίο εξετάζονται αιτήματα για τη χορήγηση των απαιτούμενων αδειών και εγκρίσεων για τη λειτουργία σταθμών από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, σε περίπτωση δημοσίευσης π.δ. του άρθρου 21 του ν. 1650/1986 ή Σχεδίων Διαχείρισης, που εισάγουν δυσμενέστερο για την αδειοδότηση καθεστώς, μετά την έκδοση πράξεων σχετικών με την περιβαλλοντική αδειοδότηση (όπως Π.Π.Ε.Α. ή Α.Ε.Π.Ο.) από την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης. ΣτΕ 1690/2020, [παρατ.: Α. Μανιάτης],

σελ. 623.

Προστασία και αποκατάσταση της βιοποικιλότητας: Προκλήσεις και χρηματοδότηση στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Η βιοποικιλότητα σήμερα αντιμετωπίζει πρωτοφανείς προκλήσεις (εξαφάνιση ειδών, ακραία καιρικά φαινόμενα κ.ά.) και η καταστροφή της επηρεάζει τον άνθρωπο με τον πλέον δραματικό τρόπο, όπως κατέδειξε και η πρόσφατη πανδημία. Η προστασία και η αποκατάσταση των φυσικών οικοτόπων και της άγριας ζωής αποτελεί τη βάση για υγιή οικοσυστήματα, τα οποία με τη σειρά τους είναι απαραίτητα για τη δέσμευση και αποθήκευση αερίων του θερμοκηπίου και τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής που θα διασφαλίσουν τη συνεχή υγεία και ευημερία για τον άνθρωπο. Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (EU Green Deal) συνιστά μια νέα αναπτυξιακή στρατηγική για την Ευρώπη, ένα σύνολο πολιτικών και μέτρων που προτίθεται να λάβει άμεσα η Ευρωπαϊκή Ένωση, προκειμένου να αποτελέσει ως το 2050 την «πρώτη κλιματικά ουδέτερη ήπειρο». Για να επιτευχθούν οι στόχοι της Πράσινης Συμφωνίας, θα πρέπει όλες οι πολιτικές της ΕΕ να ενσωματώσουν ως πρωταρχικούς στόχους τη διατήρηση και την αποκατάσταση του φυσικού κεφαλαίου της ΕΕ. Η αποκατάσταση των οικοσυστημάτων είναι υψίστης σημασίας για την αναστροφή της υποβάθμισης της γης υποστηρίζοντας έτσι την επισιτιστική ασφάλεια, τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής. Οι σημαντικότερες προκλήσεις σχετικά με την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων είναι η σύμπλευση με την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της Ένωσης αλλά και η ενσωμάτωση και προώθηση των λεγόμενων «Λύσεων που βασίζονται στη Φύση» (Nature-based Solutions-NbS). Πέραν της αντιμετώπισης των προκλήσεων αυτών είναι αναγκαία η στροφή προς καινοτόμες ιδέες χρηματοδότησης για την αποκατάσταση υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων και την υποστήριξη της ανθεκτικότητάς τους. Μελέτες, Δ. Μάνου,

σελ. 568.

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ-ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ

Αίτηση επανάληψης της διαδικασίας – Αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Πολεοδομική νομοθεσία. Άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας συγκροτήματος κινηματογράφων. Αίτηση επανάληψης διαδικασίας μετά από απόφαση του ΕΔΔΑ περί παραβίασης του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη. Προϋποθέσεις. Έναρξη προθεσμίας. Παθητική νομιμοποίηση. Αρμόδιο Τμήμα ΣτΕ. Μη αντικείμενη στο Σύνταγμα η συμμόρφωση προς την απόφαση του ΕΔΔΑ. Κρίση περί συνδρομής όλων των προϋποθέσεων βασίμου της αίτησης επανάληψης της διαδικασίας. Ορθή η εκτίμηση του ΕΔΔΑ περί δημιουργίας συνθηκών ανασφάλειας δικαίου μετά την έκδοση απόφασης Τμήματος του ΣτΕ που απέκλινε από την κρίση της Ολομέλειας, η οποία είχε αναπέμψει την υπόθεση στο Τμήμα. Εξαφανίζει την πληττόμενη απόφαση. Εκδικάζει την αίτηση ακυρώσεως. Χρήση γενικής κατοικίας η προβλεπόμενη από το Γ.Π.Σ. για την περιοχή στην οποία βρίσκεται το επίδικο συγκρότημα κινηματογράφων. Έλλειψη δυνατότητας θεραπείας της νομικής πλημμέλειας της άδειας λειτουργίας με την επίκληση των διατάξεων περί νομιμοποίησης αυθαιρέτων. Μη νόμιμη και ακυρωτέα η προσβαλλόμενη άδεια λειτουργίας για χρήση γης μη επιτρεπόμενη βάσει του ισχύοντος στην περιοχή πολεοδομικού καθεστώτος. ΣτΕ Ολ 2208/2020, [παρατ.: Σ. Κυβέλος],

σελ. 634.

Ευρωπαϊκό πλαίσιο Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού και παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ. Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός θεωρείται μέρος της θαλάσσιας πολιτικής και με την Οδ. 2014/89/ΕΕ επιδιώκεται η βιώσιμη αξιοποίηση του θαλάσσιου χώρου και διαχείριση των θαλάσσιων δραστηριοτήτων. Στις Ανακοινώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περί Γαλάζιας Ανάπτυξης και Γαλάζιας Ενέργειας γίνεται σαφής αναφορά στον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό ως αναγκαίο εργαλείο νομικής ασφάλειας επενδύσεων μέσα από τη δημιουργία απλοποιημένων διαδικασιών αδειοδότησης και έγκρισης έργων. Επίσης, γίνεται σαφές ότι η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ με εγκατάσταση, κυρίως, θαλάσσιων αιολικών πάρκων και έργων αξιοποίησης ωκεάνιας/κυματικής ενέργειας αποτελεί βασική επιδίωξη με συγκεκριμένους στόχους μέχρι το 2050. Παρά το μεταβατικό στάδιο, τα υφιστάμενα ευρωπαϊκά πλαίσια διαδικασιών αδειοδότησης και θαλάσσιας στρατηγικής συνεισφέρουν ως στοιχεία προς τις προσδοκώμενες εθνικές νομοθετικές πράξεις σχετικά με την Εθνική Χωρική Στρατηγική για τον θαλάσσιο χώρο, τα Θαλάσσιας Χωροταξικά Πλαίσια και την αδειοδότηση θαλάσσιων αιολικών πάρκων. Απόψεις - Επικαιρότητα, Β. Κόττας,

σελ. 596.

Οικισμοί προϋφιστάμενοι του 1923 – Πολεοδομικό κεκτημένο. Περιβάλλον. Βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Οικισμοί προ του 1923. Απαγόρευση ανέγερσης και την λειτουργίας οχλουσών επαγγελματικών εγκαταστάσεων εντός των ορίων των οικισμών αυτών, αλλά και εκτός αυτών σε απόσταση τουλάχιστον 500 μέτρων περιμετρικώς των καθοριζομένων ορίων. Έγκριση εγκατάστασης βιοτεχνίας κατασκευής κυψελών μελισσοκομίας σε εκτός σχεδίου περιοχή. Κρίση ότι η προσβαλλόμενη πράξη είναι πλημμελώς αιτιολογημένη. Η Διοίκηση όφειλε να εκφέρει ειδικώς αιτιολογημένη κρίση ως προς τα όρια του οικισμού και την ακριβή θέση του ακινήτου ως προς αυτά, με την παράθεση στοιχείων τόσο για την απόσταση της επίμαχης εγκατάστασης από το κεντρικό τμήμα του οικισμού, όσο και από την απόσταση από το εγγύτερο μη συνεκτικό τμήμα του οικισμού, προκειμένου να κριθεί αν η επίμαχη δραστηριότητα προκαλεί ή όχι όχληση. Αίτηση ακυρώσεως. Έννομο συμφέρον ιδιοκτητών πλησιοχώρων ακινήτων. Έννομο συμφέρον παρέμβασης του δικαιούχου της εγκατάστασης. ΣτΕ 870/2020, [παρατ.: Π. Σφηνιαδάκη],

σελ. 652.

Τo συνταγματικό πλαίσιο του Χωροταξικού και Πολεοδομικού Σχεδιασμού: Περιβαλλοντική προστασία, θεμελιώδεις αρχές σχεδιασμού και χρηστή διοίκηση, σύγχρονη νομολογιακή εφαρμογή. Η συνταγματολογική προσέγγιση του Πολεοδομικού Δικαίου τίθεται σχεδόν πάντοτε ως απαρχή της οιασδήποτε μελέτης του κλάδου αυτού. Η εδώ υιοθετούμενη πραγμάτευσή της δίδει έμφαση στα ακόλουθα: τη θεωρία του πολεοδομικού κεκτημένου, τις θεμελιώδεις αρχές συνταγματικής περιωπής του χωρικού σχεδιασμού κατά τον Ν 4447/2016, τη σχέση της θέσπισης/μεταβολής χρήσεων γης με το συνταγματικό δίκαιο, αλλά και τη μελέτη κάποιων γενικών αρχών του διοικητικού δικαίου (π.χ. χρηστή διοίκηση, προστασία καλόπιστου διοικουμένου). Μελέτες, Π. Γαλάνης,

σελ. 574.