ΣτΕ 3930/2008 Τμ. Ε΄ [Ερμούπολη Σύρου - Εξαίρεση από την κατεδάφιση νέων αυθαιρέτων - Σύνταγμα]

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΚΑΙΟ

Τεύχος 1/2009, Ιανουάριος - Φεβρουάριος - Μάρτιος

Φυσικό Περιβάλλον - Ενέργεια - Χωροταξία - Πολεοδομία - Δόμηση - Δημόσια Έργα - Μνημεία

Εκδίδεται από το 1997 - Τριμηνιαία έκδοση

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

Απόσπασμα

Μέχρις ότου τεθούν για πρώτη φορά από τον νομοθέτη οι βασικοί κανόνες πολεοδόμησης, είναι συνταγματικώς ανεκτή η πρόβλεψη της δυνατότητας εξαιρέσεως από την κατεδάφιση κατασκευών, που έχουν αυθαιρέτως ανεγερθεί πριν τη θέσπιση των κανόνων αυτών, οι οποίοι μάλιστα τίθενται εν γνώσει ακριβώς αυτής της δυνατότητας (παλαιές κατασκευές), αλλά κατ’ εξαίρεση και υπό όρους, ώστε αφ’ ενός να μην αποδυναμώνεται ουσιωδώς η αποτελεσματικότητα των θεσπιζομένων κανόνων και αφ’ ετέρου να μην προκαλείται βλάβη σε φυσικά οικοσυστήματα, οικιστικά σύνολα και πολιτιστικά στοιχεία, που χρήζουν ιδιαίτερης προστασίας. Είναι όμως αντίθετες προς το Σύνταγμα διατάξεις, με τις οποίες επιτρέπεται η υπό τους αυτούς όρους εξαίρεση από την κατεδάφιση αυθαίρετων κατασκευών που ανεγείρονται μεταγενεστέρως, μετά δηλαδή τη θέσπιση των ανωτέρω πολεοδομικών κανόνων και κατά παράβαση των διατάξεων, που αφορούν τους όρους και περιορισμούς δόμησης ή τις χρήσεις γης (νέες κατασκευές). Το Σύνταγμα κατ’ άρθρο 24 παρ. 1 και 6 προνοεί για την προστασία και διατήρηση των παραδοσιακών οικισμών, τόσο υπό μορφή οικιστικών συνόλων όσο και μεμονωμένων κτηρίων ή κατασκευών, που σώζονται εντός ή εκτός οικισμών και παρουσιάζουν παραδοσιακό χαρακτήρα. Μεταξύ των μέτρων προστασίας των εν λόγω οικισμών συγκαταλέγονται η καταγραφή, αξιολόγηση και οριοθέτησή τους, η θέσπιση ειδικών προστατευτικών όρων δόμησης, η σύνταξη πολεοδομικής μελέτης και ο χαρακτηρισμός τους ως παραδοσιακών, που συνιστά υπαγωγή τους σε ιδιαίτερο προστατευτικό καθεστώς με σκοπό, αφ’ ενός τη διατήρηση στο διηνεκές των παραδοσιακών τους στοιχείων και αφ’ ετέρου τον έλεγχο της δόμησης, προκειμένου οι νέες οικοδομές να εναρμονίζονται με τα παραδοσιακά πρότυπα, υποκείμενες στους προστατευτικούς όρους δόμησης. Όροι και περιορισμοί δόμησης και ρυθμίσεις πολεοδομικού χαρακτήρα, που αφορούν παραδοσιακούς οικισμούς, πρέπει να αποσκοπούν στη διατήρηση και ανάδειξη της φυσιογνωμίας τους, δεν επιτρέπεται δε να είναι δυσμενέστεροι για το περιβάλλον από τους όρους και περιορισμούς που ίσχυαν προηγουμένως ή να έχουν ως αποτέλεσμα τη μελλοντική καταστροφή ή υποβάθμιση της φυσιογνωμίας των παραδοσιακών στοιχείων του οικισμού. Ως προς παλαιές αυθαίρετες κατασκευές, οι οποίες είχαν ανεγερθεί μέχρι 31.1.1983, διατηρήθηκε μεν ο κανόνας της κατεδάφισης, με παράλληλη όμως πρόβλεψη της δυνατότητας εξαίρεσής τους από την κατεδάφιση, η οποία συνιστά απόκλιση από το σχετικό συνταγματικό κανόνα και για το λόγο αυτό οι διατάξεις, δυνάμει των οποίων επιτρέπεται η κατεδάφιση, είναι στενά ερμηνευτέες. Για κατασκευές σε περιοχές εκτός σχεδίου πόλεως, η κρίση περί οριστικής εξαιρέσεως από την κατεδάφιση είναι επιτρεπτή, μόνο αν προηγηθεί ένταξη της περιοχής αυτής σε πολεοδομικό σχέδιο, διαφορετικά το αποτέλεσμα θα ήταν η γενικευμένη νομιμοποίηση αυθαιρέτων, που θα καθιστούσε αδύνατο ή λίαν δυσχερή τον ορθολογικό σχεδιασμό κατά τους σχετικούς συνταγματικούς κανόνες. Ως προς αυθαίρετες κατασκευές ανεγειρόμενες μετά την 31.1.1983, επί των οποίων δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 8 παρ. 7 του Ν 1512/1985 και των οποίων η διατήρηση θα είχε ως αποτέλεσμα τη χειροτέρευση των συνθηκών διαβίωσης με τη νόθευση του υπό εκπόνηση ή ήδη εγκριθέντος πολεοδομικού σχεδιασμού, για τον οποίο έχουν ληφθεί υπ’ όψη μόνο οι δυνάμενες επιτρεπτώς να εξαιρεθούν της κατεδαφίσεως παλαιές κατασκευές και οι επιτρεπτώς δυνάμενες να διατηρηθούν χρήσεις, ισχύει σύμφωνα με την αυτή συνταγματική επιταγή ο κανόνας της κατεδαφίσεως χωρίς εξαίρεση. Ο κανόνας δε αυτός επαναλαμβάνεται και από τον εισαχθέντα μετά το Σύνταγμα του 1975 ΓΟΚ, ο οποίος επιβάλλει την κατεδάφιση των αυθαίρετων κατασκευών, ακόμα και αν δεν παραβιάζουν πολεοδομικές διατάξεις, εκτός αν οι ενδιαφερόμενοι μεριμνήσουν για την έκδοση ή αναθεώρηση των οικοδομικών αδειών, δυνάμει των οποίων θα έπρεπε να είχαν κατασκευαστεί τα σχετικά κτίσματα. Προσκρούει στο άρθρο 24 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος, προκειμένου δε περί παραδοσιακών οικισμών και στην παρ. 6 του αυτού άρθρου του Συντάγματος και είναι ανίσχυρη, η διάταξη του άρθρου 8 παρ. 5 του Ν 3044/2002, με την οποία παρέχεται η δυνατότητα εξαίρεσης από την κατεδάφιση νέων αυθαιρέτων εντός ή εκτός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων ή οικισμών καθώς και ανεγειρομένων εντός παραδοσιακών οικισμών και οικισμών προϋφισταμένων του 1923 νέων αυθαίρετων.

Το παρόν περιεχόμενο είναι συνδρομητικό και πλήρως προσβάσιμο μόνο στους συνδρομητές του περιοδικού.

  • Εάν είστε συνδρομητής παρακαλώ συνδεθείτε εδώ.
  • Εάν θέλετε να γίνετε συνδρομητής αγοραστε το έργο και αποκτήστε πλήρη δικαιώματα πρόσβασης
  • Εάν θέλετε να μάθετε περισσότερα για το πως μπορείτε να γίνετε συνδρομητής στην Ψηφιακή Νομική Βιβλιοθήκη nbonline.gr επικοινωνήστε μαζί μας με email ή τηλεφωνικώς.