Ευρετήρια (Οκτωβρίου - Δεκεμβρίου 2013)

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΚΑΙΟ

Τεύχος 4/2013, Οκτώβριος - Νοέμβριος - Δεκέμβριος

Φυσικό Περιβάλλον - Ενέργεια - Χωροταξία - Πολεοδομία - Δόμηση - Δημόσια Έργα - Μνημεία

Εκδίδεται από το 1997 - Τριμηνιαία έκδοση

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €90.00
ΝΠ €135.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΑΓΩΓΗ

Στον ιδιοκτήτη ακινήτου που απαλλοτριώνεται απόκειται ν΄ αποδείξει ότι το τμήμα του ακινήτου του, που απομένει εκτός απαλλοτριώσεως, υφίσταται μείωση της αξίας του ή καθίσταται άχρηστο. Αν ο ιδιοκτήτης δεν προβάλει για οποιονδήποτε λόγο τη σχετική αξίωσή του ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων, δεν δικαιούται ν΄ ασκήσει αγωγή του άρθ. 105 ΕισΝΑΚ ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων διεκδικώντας αποζημίωση από το Δημόσιο για τον ανωτέρω λόγο. ΣτΕ 2543/2013,

σελ. 749.

ΑΚΤΕΣ

Εκτέλεση τεχνικού έργου επί της ακτής, στη χερσαία ή θαλάσσια ζώνη, είναι επιτρεπτή μόνο για λόγους δημοσίου συμφέροντος και υπό τον όρο ότι το έργο είναι βιώσιμο, δηλ. ως εκ της χωροθετήσεώς του, της γενικής περιβαλλοντικής μελέτης και των όρων της έχει προηγουμένως εξασφαλισθεί το συμβατό του με τα οικεία οικοσυστήματα, τη λειτουργία και μορφολογία της ακτής, βάσει ενός συνολικού προγραμματισμού της επέμβασης στην ακτή. Εκτέλεση τεχνικών έργων στη χερσαία ή θαλάσσια ζώνη ακτής προς αποτροπή διαβρώσεως του αιγιαλού ή της παραλίας από τη θάλασσα, επιτρέπεται μόνον υπό τους ως άνω όρους προστασίας της ακτής ως ουσιώδους στοιχείου του φυσικού περιβάλλοντος. ΣτΕ 3811/2013,

σελ. 692.

ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ

Στον ιδιοκτήτη ακινήτου, που απαλλοτριώνεται, απόκειται να ισχυρισθεί και αποδείξει ενώπιον των αρμοδίων πολιτικών δικαστηρίων ότι το τμήμα του ακινήτου του, που απομένει εκτός απαλλοτριώσεως, υφίσταται μείωση της αξίας του ή καθίσταται άχρηστο και ότι δεν υπάρχει αυτοαποζημιούμενο τμήμα του απαλλοτριωθέντος ακινήτου του, αφού αυτός από τη συγκεκριμένη απαλλοτρίωση δεν υφίσταται καμία ωφέλεια. ΣτΕ 2543/2013,

σελ. 749.

ΑΠΟΒΛΗΤΑ

Καταστροφή των χημικών όπλων της Συρίας. Περιβαλλοντικές και θεσμικές επιπτώσεις. Άρθρα - Μελέτες Γ. Σμπώκος,

σελ. 601.

ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ

Στο μέτρο που με την κρινομένη αίτηση προσβάλλονται άδειες κατεδαφίσεως και οικοδομής, αυτή υπάγεται στην αρμοδιότητα του διοικητικού Εφετείου. Στο μέτρο όμως που με αυτήν προσβάλλονται οι ένδικες πράξεις του ΣΧΟΠ, οι οποίες εκδοθείσες δυνάμει των διατάξεων του ΠΔ 326/2000, αποτελούν προϋπόθεση για την έκδοση των ως άνω αδειών, υπάγεται στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου της Επικρατείας και δη του Ε΄ Τμήματος αυτού, διότι αφορά εφαρμογή της νομοθεσίας για την προστασία του πολιτιστικού περιβάλλοντος. Συντρέχει επομένως νόμιμη περίπτωση να κρατηθεί στο σύνολό της η υπόθεση προς εκδίκαση στο ΣτΕ λόγω συνάφειας των προσβαλλομένων πράξεων. ΣτΕ 2637/2013,

σελ. 731.

ΑΡΧΗ «Ο ΡΥΠΑΙΝΩΝ ΠΛΗΡΩΝΕΙ»

Αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Διερεύνηση εφαρμογής της στην Ελλάδα. Μελέτες περίπτωσης για το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον. Άρθρα - Μελέτες Ε. Σταματίου,

σελ. 613.

ΑΣΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΔΗΜΟΣΙΟΥ

Το Δημόσιο, οι ΟΤΑ ή τα λοιπά ΝΠΔΔ υποχρεούνται ν΄ αποκαταστήσουν κάθε θετική και αποθετική ζημία, ενώ τα δικαστήρια της ουσίας μπορούν επί πλέον να επιδικάσουν σε βάρος τους χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης κατ΄ άρθ. 932 ΑΚ. Δεκτή η κρινομένη αίτηση, καθ΄ ο μέρος πλήττει την κρίση του δικάσαντος δικαστηρίου περί απορρίψεως του αιτήματος επιδικάσεως στους αιτούντες αποζημιώσεως συνεπεία βλάβης, την οποία υπέστησαν από την απομείωση της αξίας της ιδιοκτησίας τους εξ αιτίας απώλειας της προ αυτής παραλίας λόγω διαβρώσεως της ακτής από την κατασκευή προβόλων εκ μέρους της οικείας Κοινότητας. ΣτΕ 3811/2013,

σελ. 692.

Στον ιδιοκτήτη ακινήτου που απαλλοτριώνεται απόκειται ν΄ αποδείξει ότι το τμήμα του ακινήτου του, που απομένει εκτός απαλλοτριώσεως, υφίσταται μείωση της αξίας του ή καθίσταται άχρηστο. Αν ο ιδιοκτήτης δεν προβάλει για οποιονδήποτε λόγο τη σχετική αξίωσή του ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων, δεν δικαιούται ν΄ ασκήσει αγωγή του άρθ. 105 ΕισΝΑΚ ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων διεκδικώντας αποζημίωση από το Δημόσιο για τον ανωτέρω λόγο. ΣτΕ 2543/2013,

σελ. 749.

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ

Το Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ) δεν έχει χαρακτήρα ανταποδοτικού τέλους, αλλ΄ αποτελεί φόρο. Η διάταξη του άρθ. 143 παρ. 2 περ. γ΄ Ν 4001/2011, η οποία αναθέτει στον Υπουργό ΠΕΚΑ να ορίσει τη μεθοδολογία διαμόρφωσης του ύψους του και παρέχει εξουσιοδότηση στη ΡΑΕ να καθορίσει τον συντελεστή του ανά κατηγορία βαρυνομένων, αντίκειται στο άρθ. 78 παρ. 4 Συντ. Η 323/9.7.2013 απόφαση της ΡΑΕ, ως προς το σκέλος της περί καθορισμού του συντελεστή του ΕΤΜΕΑΡ για τους πελάτες οικιακής χρήσης χαμηλής τάσης, είναι παράνομη ως ερειδομένη σε αντισυνταγματική διάταξη νόμου. ΣτΕ 4555/2013,

σελ. 729.

ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Βιώσιμη ανάπτυξη και Συνταγματική αναθεώρηση. Θέματα Σ. Τασιόπουλος,

σελ. 641.

Το επίδικο έργο συνεπάγεται εκτεταμένη περιβαλλοντική βλάβη σε περιοχή που περιλαμβάνεται στο δίκτυο Natura 2000, δηλ. σε ευαίσθητη από περιβαλλοντική άποψη περιοχή, υπαγομένη σε νομικό καθεστώς ιδιαίτερης προστασίας. Η επιβαλλόμενη δε από την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης αποτροπή ή μετριασμός και επανόρθωση της βλάβης αυτής προϋποθέτει τήρηση των κανόνων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, πλείστοι από τους οποίους έχουν παραβιαστεί στην προκειμένη περίπτωση. Με τα δεδομένα αυτά, το επίδικο έργο εκτροπής ποσότητας 600 εκατ. κ.μ. ύδατος ετησίως των υδάτων του Αχελώου, όπως έχει σχεδιαστεί και εγκριθεί με την προσβαλλομένη απόφαση, αντίκειται προδήλως στην αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, η δε προσβαλλομένη απόφαση πρέπει ν΄ ακυρωθεί στο σύνολό της. ΣτΕ Ολ 26/2014,

σελ. 648 (παρατ. Ε. Τροβά, επισκ. νμλγς Β. Δαφνομήλης).

ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ

Δεν αποκλείεται επιβολή με τυπικό νόμο μέτρων χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού ατομικού χαρακτήρα, εφ΄ όσον με αυτά δεν θίγονται ατομικά δικαιώματα ούτε παραβιάζονται άλλες συνταγματικές διατάξεις ή αρχές και οι σχετικοί ορισμοί του ενωσιακού δικαίου. Δεδομένου ότι πρόκειται πάντως για απόκλιση από την αρχή της διακρίσεως των λειτουργιών, η επιβολή των προαναφερόμενων μέτρων με τυπικό νόμο είναι δυνατή μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Δεν έρχονται σε αντίθεση προς το άρθ. 24 Συντ. η διάταξη του άρθ. 1 παρ. 2 περ. γ΄ Ν 2730/1999 και οι ρυθμίσεις του Ν 3207/2003 περί επεκτάσεως του υπερτοπικού πόλου ΟΑΚΑ και καθορισμού χρήσεων σε αυτόν και κατά τη μεταολυμπιακή λειτουργία του. Οι διατάξεις του άρθ. 6 Ν 3207/2003 δεν έρχονται σε αντίθεση προς τις διατάξεις του άρθ. 26 Συντ. περί διακρίσεως των λειτουργιών (μειοψ.). ΣτΕ Ολ 376/2014,

σελ. 735.

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

Δεν αποκλείεται επιβολή με τυπικό νόμο μέτρων χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού ατομικού χαρακτήρα, εφ΄ όσον με αυτά δεν θίγονται ατομικά δικαιώματα ούτε παραβιάζονται άλλες συνταγματικές διατάξεις ή αρχές και οι σχετικοί ορισμοί του ενωσιακού δικαίου. ΣτΕ Ολ 376/2014,

σελ. 735.

ΔΟΜΗΣΗ

Σε περίπτωση ανακατασκευής οικοδομής ή κατασκευής νέας οικοδομής σε ακίνητο, στο οποίο προϋπήρχε οικοδομή που κατεδαφίσθηκε εντός παραδοσιακού οικισμού, η νέα ή ανακατασκευαζομένη οικοδομή εντάσσεται στον παραδοσιακό οικισμό, ως μέρος ενός συνόλου τόσο ως προς τον όγκο όσο και ως προς το ύψος της, ούτως ώστε να μην διαταράσσεται η σχέση της με τα γειτονικά ακίνητα, εν όψει και της στάθμης του φυσικού εδάφους, αλλά και η συνολική φυσιογνωμία του παραδοσιακού οικισμού, δεδομένου ότι συχνά οι οικισμοί των Κυκλάδων έχουν αμφιθεατρική διάταξη (μειοψ.). ΣτΕ 2637/2013,

σελ. 731.

Με τη διάταξη του άρθ. 21 παρ. 2 Ν 2831/2000 παρέχεται πλέον δυνατότητα ανοικοδόμησης και των κατά παρέκκλιση αρτίων ως προς το εμβαδόν, αλλά μη άρτιων ως προς το πρόσωπο οικοπέδων, εφ΄ όσον με μεταγενέστερη τακτοποίησή τους ή άλλως πώς (συνένωση) καταστούν άρτια κατά παρέκκλιση και ως προς το πρόσωπο. Η εξέλιξη αυτή συνεπάγεται επιβάρυνση του οικιστικού περιβάλλοντος και για τον λόγο αυτό η ρύθμιση της παρ. 2 του άρθ. 21 Ν 2831/2000 είναι ανίσχυρη, ως αντιβαίνουσα στο άρθ. 24 παρ. 2 Συντ. ΣτΕ Ολ 2612/2013,

σελ. 751.

ΕΚΤΡΟΠΗ ΑΧΕΛΩΟΥ

Το επίδικο έργο συνεπάγεται εκτεταμένη περιβαλλοντική βλάβη σε περιοχή που περιλαμβάνεται στο δίκτυο Natura 2000, δηλ. σε ευαίσθητη από περιβαλλοντική άποψη περιοχή, υπαγομένη σε νομικό καθεστώς ιδιαίτερης προστασίας. Η επιβαλλόμενη δε από την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης αποτροπή ή μετριασμός και επανόρθωση της βλάβης αυτής προϋποθέτει τήρηση των κανόνων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, πλείστοι από τους οποίους έχουν παραβιαστεί στην προκειμένη περίπτωση. Με τα δεδομένα αυτά, το επίδικο έργο εκτροπής ποσότητας 600 εκατ. κ.μ. ύδατος ετησίως των υδάτων του Αχελώου, όπως έχει σχεδιαστεί και εγκριθεί με την προσβαλλομένη απόφαση, αντίκειται προδήλως στην αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, η δε προσβαλλομένη απόφαση πρέπει ν΄ ακυρωθεί στο σύνολό της. ΣτΕ Ολ 26/2014,

σελ. 648 (παρατ. Ε. Τροβά, επισκ. νμλγς Β. Δαφνομήλης).

Οι περιπέτειες του θεού Ποταμού: the sequel. Η ελληνική Marbury v. Madison. Παρατηρήσεις επί της ΣτΕ Ολ 26/2014. Ε. Τροβά,

σελ. 666.

Επισκόπηση νομολογίας δικών του Αχελώου. Επί της ΣτΕ Ολ 26/2014. Β. Δαφνομήλης,

σελ. 678.

ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Το Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ηλεκτροδοτουμένων Δομημένων Επιφανειών (ΕΕΤΗΔΕ) δεν συνιστά ανταποδοτικό τέλος, αλλά φόρο κατ΄ άρθ. 78 Συντ. Απορρίπτονται ως αβάσιμοι λόγοι, με τους οποίους προβάλλεται ότι η επιβολή του ΕΕΤΗΔΕ, ως συνιστώσα διπλή εντός του ιδίου έτους και πολλαπλή επί του αυτού αντικειμένου φορολόγηση, αντίκειται στις προστατευτικές της περιουσίας διατάξεις της του άρθ. 17 Συντ. και της ΕΣΔΑ και στην κατοχυρωμένη στο άρθ. 25 παρ. 1 εδαφ. δ΄ Συντ. αρχή της αναλογικότητας (μειοψ.). ΣτΕ Ολ 3342/2013,

σελ. 717.

Το Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ) δεν έχει χαρακτήρα ανταποδοτικού τέλους, αλλ΄ αποτελεί φόρο. Η διάταξη του άρθ. 143 παρ. 2 περ. γ΄ Ν 4001/2011, η οποία αναθέτει στον Υπουργό ΠΕΚΑ να ορίσει τη μεθοδολογία διαμόρφωσης του ύψους του και παρέχει εξουσιοδότηση στη ΡΑΕ να καθορίσει τον συντελεστή του ανά κατηγορία βαρυνομένων, αντίκειται στο άρθ. 78 παρ. 4 Συντ. Η 323/9.7.2013 απόφαση της ΡΑΕ, ως προς το σκέλος της περί καθορισμού του συντελεστή του ΕΤΜΕΑΡ για τους πελάτες οικιακής χρήσης χαμηλής τάσης, είναι παράνομη ως ερειδομένη σε αντισυνταγματική διάταξη νόμου. ΣτΕ 4555/2013,

σελ. 729.

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ

Καταστροφή των χημικών όπλων της Συρίας. Περιβαλλοντικές και θεσμικές επιπτώσεις. Άρθρα - Μελέτες Γ. Σμπώκος,

σελ. 601.

Το ναυάγιο του κρουαζιερόπλοιου Sea Diamond συνιστά σοβαρό παράγοντα υποβάθμισης του περιβάλλοντος του κόλπου της Καλντέρας, ο οποίος μετά βεβαιότητας θα αναδίδει και στο μέλλον δυσμενείς συνέπειες για το περιβάλλον, συνεκτιμωμένου ότι το ναυάγιο συνιστά ξένο σώμα που φέρει ρυπογόνα φορτία σε συνδυασμό με την επικινδυνότητά του αναφορικά με την πρόκληση μελλοντικής περιβαλλοντικής ρύπανσης λόγω της σταδιακής διάβρωσης του σκελετού του πλοίου, η οποία μπορεί στην παρούσα φάση να προκαλεί ελεγχόμενη περιβαλλοντική επιβάρυνση ως προς το ζήτημα της διαρροής πετρελαιοειδών, αλλά στο μέλλον θα προκαλέσει, μετά βεβαιότητας, σοβαρότερα προβλήματα στον υδάτινο ορίζοντα της Σαντορίνης. Για τούτο πρέπει να αρθεί η ένδικη προσβολή του δικαιώματος του ενάγοντος στο περιβαλλοντικό αγαθό διά της ανελκύσεως του ναυαγίου και να επιδικασθεί χρηματική ικανοποίηση στον ενάγοντα Δήμο, για την προσβολή που υπέστη στη φήμη του και για την υποβάθμιση του περιβαλλοντικού ορίζοντα στον κόλπο της Καλντέρας. ΠΠρΠειρ 464/2014,

σελ. 696.

ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ

Δεκτή η κρινομένη αίτηση, καθ΄ ο μέρος πλήττει την κρίση του δικάσαντος δικαστηρίου περί απορρίψεως του αιτήματος επιδικάσεως στους αιτούντες αποζημιώσεως συνεπεία βλάβης, την οποία υπέστησαν από την απομείωση της αξίας της ιδιοκτησίας τους εξ αιτίας απώλειας της προ αυτής παραλίας λόγω διαβρώσεως της ακτής από την κατασκευή προβόλων εκ μέρους της οικείας Κοινότητας. ΣτΕ 3811/2013,

σελ. 692.

Το Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ηλεκτροδοτουμένων Δομημένων Επιφανειών (ΕΕΤΗΔΕ) δεν συνιστά ανταποδοτικό τέλος, αλλά φόρο κατ΄ άρθ. 78 Συντ. Απορρίπτονται ως αβάσιμοι λόγοι, με τους οποίους προβάλλεται ότι η επιβολή του ΕΕΤΗΔΕ, ως συνιστώσα διπλή εντός του ιδίου έτους και πολλαπλή επί του αυτού αντικειμένου φορολόγηση, αντίκειται στις προστατευτικές της περιουσίας διατάξεις της του άρθ. 17 Συντ. και της ΕΣΔΑ και στην κατοχυρωμένη στο άρθ. 25 παρ. 1 εδαφ. δ΄ Συντ. αρχή της αναλογικότητας (μειοψ.). ΣτΕ Ολ 3342/2013,

σελ. 717.

ΜΝΗΜΕΙΑ

Στο πλαίσιο του επιδίκου έργου εκτροπής των υδάτων του Αχελώου μετατίθεται στο μέλλον η ενδελεχής και τεκμηριωμένη αξιολόγηση σημαντικών πολιτιστικών στοιχείων, ενώ επιτρέπεται η κατασκευή του έργου χωρίς να έχουν ληφθεί υπ΄ όψη τα απαιτούμενα δεδομένα και να έχει προηγηθεί εξέταση εναλλακτικών λύσεων ως προς τον τρόπο πραγματοποίησης της εκτροπής. Είναι επομένως πλημμελής η αιτιολογία ως προς την αξιολόγηση των θιγομένων μνημείων κατ΄ άρθ. 24 παρ. 6 Συντ. και κατά τη Διεθνή Σύμβαση της Γρανάδας. ΣτΕ Ολ 26/2014,

σελ. 648 (παρατ. Ε. Τροβά, επισκ. νμλγς Β. Δαφνομήλης).

ΝΑΥΑΓΙΑ

Το ναυάγιο του κρουαζιερόπλοιου Sea Diamond συνιστά σοβαρό παράγοντα υποβάθμισης του περιβάλλοντος του κόλπου της Καλντέρας, ο οποίος μετά βεβαιότητας θα αναδίδει και στο μέλλον δυσμενείς συνέπειες για το περιβάλλον, συνεκτιμωμένου ότι το ναυάγιο συνιστά ξένο σώμα που φέρει ρυπογόνα φορτία σε συνδυασμό με την επικινδυνότητά του αναφορικά με την πρόκληση μελλοντικής περιβαλλοντικής ρύπανσης λόγω της σταδιακής διάβρωσης του σκελετού του πλοίου, η οποία μπορεί στην παρούσα φάση να προκαλεί ελεγχόμενη περιβαλλοντική επιβάρυνση ως προς το ζήτημα της διαρροής πετρελαιοειδών, αλλά στο μέλλον θα προκαλέσει, μετά βεβαιότητας, σοβαρότερα προβλήματα στον υδάτινο ορίζοντα της Σαντορίνης. Για τούτο πρέπει να αρθεί η ένδικη προσβολή του δικαιώματος του ενάγοντος στο περιβαλλοντικό αγαθό διά της ανελκύσεως του ναυαγίου και να επιδικασθεί χρηματική ικανοποίηση στον ενάγοντα Δήμο, για την προσβολή που υπέστη στη φήμη του και για την υποβάθμιση του περιβαλλοντικού ορίζοντα στον κόλπο της Καλντέρας. ΠΠρΠειρ 464/2014,

σελ. 696.

ΝΗΣΙΑ

Το ναυάγιο του κρουαζιερόπλοιου Sea Diamond συνιστά σοβαρό παράγοντα υποβάθμισης του περιβάλλοντος του κόλπου της Καλντέρας, ο οποίος μετά βεβαιότητας θα αναδίδει και στο μέλλον δυσμενείς συνέπειες για το περιβάλλον, συνεκτιμωμένου ότι το ναυάγιο συνιστά ξένο σώμα που φέρει ρυπογόνα φορτία σε συνδυασμό με την επικινδυνότητά του αναφορικά με την πρόκληση μελλοντικής περιβαλλοντικής ρύπανσης λόγω της σταδιακής διάβρωσης του σκελετού του πλοίου, η οποία μπορεί στην παρούσα φάση να προκαλεί ελεγχόμενη περιβαλλοντική επιβάρυνση ως προς το ζήτημα της διαρροής πετρελαιοειδών, αλλά στο μέλλον θα προκαλέσει, μετά βεβαιότητας, σοβαρότερα προβλήματα στον υδάτινο ορίζοντα της Σαντορίνης. Για τούτο πρέπει να αρθεί η ένδικη προσβολή του δικαιώματος του ενάγοντος στο περιβαλλοντικό αγαθό διά της ανελκύσεως του ναυαγίου και να επιδικασθεί χρηματική ικανοποίηση στον ενάγοντα Δήμο, για την προσβολή που υπέστη στη φήμη του και για την υποβάθμιση του περιβαλλοντικού ορίζοντα στον κόλπο της Καλντέρας. ΠΠρΠειρ 464/2014,

σελ. 696.

Η διατήρηση της αρχιτεκτονικής και πολεοδομικής φυσιογνωμίας των παραδοσιακών οικισμών, πέραν της συνταγματικής επιταγής για προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, θάλπει και την κατ΄ άρθ. 106 παρ. 1 Συντ. αρχή της περιφερειακής ανάπτυξης των νησιών, δεδομένου ότι η διατήρηση και ανάδειξη της ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής μικρής κλίμακας των οικισμών των μικρών νησιών του Αιγαίου, ιδίως των Κυκλάδων, συμβάλλει καθοριστικά στην ανάπτυξη και του τουρισμού σε αυτά και στην εν γένει βιώσιμη ανάπτυξή τους (μειοψ.). ΣτΕ 2637/2013,

σελ. 731.

ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ - ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

Σε περίπτωση ανακατασκευής οικοδομής ή κατασκευής νέας οικοδομής σε ακίνητο, στο οποίο προϋπήρχε οικοδομή που κατεδαφίσθηκε εντός παραδοσιακού οικισμού, η νέα ή ανακατασκευαζομένη οικοδομή εντάσσεται στον παραδοσιακό οικισμό, ως μέρος ενός συνόλου τόσο ως προς τον όγκο όσο και ως προς το ύψος της, ούτως ώστε να μην διαταράσσεται η σχέση της με τα γειτονικά ακίνητα, εν όψει και της στάθμης του φυσικού εδάφους, αλλά και η συνολική φυσιογνωμία του παραδοσιακού οικισμού, δεδομένου ότι συχνά οι οικισμοί των Κυκλάδων έχουν αμφιθεατρική διάταξη (μειοψ.). ΣτΕ 2637/2013,

σελ. 731.

Με τη διάταξη του άρθ. 21 παρ. 2 Ν 2831/2000 παρέχεται πλέον δυνατότητα ανοικοδόμησης και των κατά παρέκκλιση αρτίων ως προς το εμβαδόν, αλλά μη άρτιων ως προς το πρόσωπο οικοπέδων, εφ΄ όσον με μεταγενέστερη τακτοποίησή τους ή άλλως πώς (συνένωση) καταστούν άρτια κατά παρέκκλιση και ως προς το πρόσωπο. Η εξέλιξη αυτή συνεπάγεται επιβάρυνση του οικιστικού περιβάλλοντος και για τον λόγο αυτό η ρύθμιση της παρ. 2 του άρθ. 21 Ν 2831/2000 είναι ανίσχυρη, ως αντιβαίνουσα στο άρθ. 24 παρ. 2 Συντ. ΣτΕ Ολ 2612/2013,

σελ. 751.

ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Δεν έρχονται σε αντίθεση προς το άρθ. 24 Συντ. η διάταξη του άρθ. 1 παρ. 2 περ. γ΄ Ν 2730/1999 και οι ρυθμίσεις του Ν 3207/2003 περί επεκτάσεως του υπερτοπικού πόλου ΟΑΚΑ και καθορισμού χρήσεων σε αυτόν και κατά τη μεταολυμπιακή λειτουργία του. Οι διατάξεις του άρθ. 6 Ν 3207/2003 δεν έρχονται σε αντίθεση προς τις διατάξεις του άρθ. 26 Συντ. περί διακρίσεως των λειτουργιών (μειοψ.). ΣτΕ Ολ 376/2014,

σελ. 735.

ΟΠΛΑ

Καταστροφή των χημικών όπλων της Συρίας. Περιβαλλοντικές και θεσμικές επιπτώσεις. Άρθρα - Μελέτες Γ. Σμπώκος,

σελ. 601.

ΟΠΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ

Οπτικοί πόροι και τεχνικά έργα. Άρθρα - Μελέτες Γ. Μανούρης,

σελ. 605.

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ

Σε περίπτωση ανακατασκευής οικοδομής ή κατασκευής νέας οικοδομής σε ακίνητο, στο οποίο προϋπήρχε οικοδομή που κατεδαφίσθηκε εντός παραδοσιακού οικισμού, η νέα ή ανακατασκευαζομένη οικοδομή εντάσσεται στον παραδοσιακό οικισμό, ως μέρος ενός συνόλου τόσο ως προς τον όγκο όσο και ως προς το ύψος της, ούτως ώστε να μην διαταράσσεται η σχέση της με τα γειτονικά ακίνητα, εν όψει και της στάθμης του φυσικού εδάφους, αλλά και η συνολική φυσιογνωμία του παραδοσιακού οικισμού, δεδομένου ότι συχνά οι οικισμοί των Κυκλάδων έχουν αμφιθεατρική διάταξη (μειοψ.). ΣτΕ 2637/2013,

σελ. 731.

ΠΑΡΑΛΙΑ

Δεκτή η κρινομένη αίτηση, καθ΄ ο μέρος πλήττει την κρίση του δικάσαντος δικαστηρίου περί απορρίψεως του αιτήματος επιδικάσεως στους αιτούντες αποζημιώσεως συνεπεία βλάβης, την οποία υπέστησαν από την απομείωση της αξίας της ιδιοκτησίας τους εξ αιτίας απώλειας της προ αυτής παραλίας λόγω διαβρώσεως της ακτής από την κατασκευή προβόλων εκ μέρους της οικείας Κοινότητας. ΣτΕ 3811/2013,

σελ. 692.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Διερεύνηση εφαρμογής της στην Ελλάδα. Μελέτες περίπτωσης για το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον. Άρθρα - Μελέτες Ε. Σταματίου,

σελ. 613.

ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟ ΚΕΚΤΗΜΕΝΟ

Απαγορεύεται λήψη μέτρων που επιφέρουν επιδείνωση των όρων διαβιώσεως και υποβάθμιση του υπάρχοντος φυσικού ή προβλεπομένου από την ισχύουσα πολεοδομική νομοθεσία οικιστικού περιβάλλοντος, εάν δε τέτοια μέτρα ληφθούν με νόμο, πρέπει σε αυτόν ή την εισηγητική του έκθεση και τα συνοδεύοντα αυτή στοιχεία ή τις συζητήσεις στη Βουλή ή τις συντρέχουσες πραγματικές συνθήκες, υπό τις οποίες κατέστη αναγκαία η ψήφισή του, να προκύπτει ο ειδικός πολεοδομικός λόγος, ο οποίος επέβαλε τη λήψη τους. Η τήρηση της συνταγματικής αυτής επιταγής υπόκειται στον οριακό έλεγχο του ακυρωτικού δικαστού. ΣτΕ Ολ 376/2014,

σελ. 735.

Ο κοινός νομοθέτης δύναται να τροποποιεί τις ισχύουσες πολεοδομικές ρυθμίσεις, εφ΄ όσον η εισαγομένη νέα ρύθμιση αποσκοπεί στη βελτίωση των συνθηκών διαβιώσεως των κατοίκων. Η τήρηση της συνταγματικής αυτής επιταγής υπόκειται στον οριακό έλεγχο του ακυρωτικού δικαστή, ο οποίος οφείλει βάσει των διδαγμάτων της κοινής πείρας να σταθμίσει σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση κατά πόσον υποβαθμίζεται το περιβάλλον. ΣτΕ Ολ 27/2014,

σελ. 745.

Με τη διάταξη του άρθ. 21 παρ. 2 Ν 2831/2000 παρέχεται πλέον δυνατότητα ανοικοδόμησης και των κατά παρέκκλιση αρτίων ως προς το εμβαδόν, αλλά μη άρτιων ως προς το πρόσωπο οικοπέδων, εφ΄ όσον με μεταγενέστερη τακτοποίησή τους ή άλλως πώς (συνένωση) καταστούν άρτια κατά παρέκκλιση και ως προς το πρόσωπο. Η εξέλιξη αυτή συνεπάγεται επιβάρυνση του οικιστικού περιβάλλοντος και για τον λόγο αυτό η ρύθμιση της παρ. 2 του άρθ. 21 Ν 2831/2000 είναι ανίσχυρη, ως αντιβαίνουσα στο άρθ. 24 παρ. 2 Συντ. ΣτΕ Ολ 2612/2013,

σελ. 751.

ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Δεν αποκλείεται επιβολή με τυπικό νόμο μέτρων χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού ατομικού χαρακτήρα, εφ΄ όσον με αυτά δεν θίγονται ατομικά δικαιώματα ούτε παραβιάζονται άλλες συνταγματικές διατάξεις ή αρχές και οι σχετικοί ορισμοί του ενωσιακού δικαίου. Δεδομένου ότι πρόκειται πάντως για απόκλιση από την αρχή της διακρίσεως των λειτουργιών, η επιβολή των προαναφερόμενων μέτρων με τυπικό νόμο είναι δυνατή μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Δεδομένου ότι οι χρήσεις γης και οι όροι δομήσεως του άρθ. 6 Ν 3207/2003 συνδέονται με τροποποίηση του ΡΣΑ, που έχει θεσπιστεί με τυπικό νόμο, συνέτρεχε η απαιτούμενη από το Σύνταγμα εξαιρετική περίπτωση ρυθμίσεως πολεοδομικού θέματος με τυπικό νόμο. ΣτΕ Ολ 376/2014,

σελ. 735.

ΠΟΤΑΜΟΙ

Το επίδικο έργο συνεπάγεται εκτεταμένη περιβαλλοντική βλάβη σε περιοχή που περιλαμβάνεται στο δίκτυο Natura 2000, δηλ. σε ευαίσθητη από περιβαλλοντική άποψη περιοχή, υπαγομένη σε νομικό καθεστώς ιδιαίτερης προστασίας. Η επιβαλλόμενη δε από την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης αποτροπή ή μετριασμός και επανόρθωση της βλάβης αυτής προϋποθέτει τήρηση των κανόνων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, πλείστοι από τους οποίους έχουν παραβιαστεί στην προκειμένη περίπτωση. Με τα δεδομένα αυτά, το επίδικο έργο εκτροπής ποσότητας 600 εκατ. κ.μ. ύδατος ετησίως των υδάτων του Αχελώου, όπως έχει σχεδιαστεί και εγκριθεί με την προσβαλλομένη απόφαση, αντίκειται προδήλως στην αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, η δε προσβαλλομένη απόφαση πρέπει ν΄ ακυρωθεί στο σύνολό της. ΣτΕ Ολ 26/2014,

σελ. 648 (παρατ. Ε. Τροβά, επισκ. νμλγς Β. Δαφνομήλης).

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ

Το επίδικο έργο συνεπάγεται εκτεταμένη περιβαλλοντική βλάβη σε περιοχή που περιλαμβάνεται στο δίκτυο Natura 2000, δηλ. σε ευαίσθητη από περιβαλλοντική άποψη περιοχή, υπαγομένη σε νομικό καθεστώς ιδιαίτερης προστασίας. Η επιβαλλόμενη δε από την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης αποτροπή ή μετριασμός και επανόρθωση της βλάβης αυτής προϋποθέτει τήρηση των κανόνων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, πλείστοι από τους οποίους έχουν παραβιαστεί στην προκειμένη περίπτωση. Με τα δεδομένα αυτά, το επίδικο έργο εκτροπής ποσότητας 600 εκατ. κ.μ. ύδατος ετησίως των υδάτων του Αχελώου, όπως έχει σχεδιαστεί και εγκριθεί με την προσβαλλομένη απόφαση, αντίκειται προδήλως στην αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, η δε προσβαλλομένη απόφαση πρέπει ν΄ ακυρωθεί στο σύνολό της. ΣτΕ Ολ 26/2014,

σελ. 648 (παρατ. Ε. Τροβά, επισκ. νμλγς Β. Δαφνομήλης).

ΡΥΠΑΝΣΗ

Αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Διερεύνηση εφαρμογής της στην Ελλάδα. Μελέτες περίπτωσης για το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον. Άρθρα - Μελέτες Ε. Σταματίου,

σελ. 613.

ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Βιώσιμη ανάπτυξη και Συνταγματική αναθεώρηση. Θέματα Σ. Τασιόπουλος,

σελ. 641.

Το Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ηλεκτροδοτουμένων Δομημένων Επιφανειών (ΕΕΤΗΔΕ) δεν συνιστά ανταποδοτικό τέλος, αλλά φόρο κατ΄ άρθ. 78 Συντ. Απορρίπτονται ως αβάσιμοι λόγοι, με τους οποίους προβάλλεται ότι η επιβολή του ΕΕΤΗΔΕ, ως συνιστώσα διπλή εντός του ιδίου έτους και πολλαπλή επί του αυτού αντικειμένου φορολόγηση, αντίκειται στις προστατευτικές της περιουσίας διατάξεις της του άρθ. 17 Συντ. και της ΕΣΔΑ και στην κατοχυρωμένη στο άρθ. 25 παρ. 1 εδαφ. δ΄ Συντ. αρχή της αναλογικότητας (μειοψ.). ΣτΕ Ολ 3342/2013,

σελ. 717.

ΤΕΛΗ

Το Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ηλεκτροδοτουμένων Δομημένων Επιφανειών (ΕΕΤΗΔΕ) δεν συνιστά ανταποδοτικό τέλος, αλλά φόρο κατ΄ άρθ. 78 Συντ. Απορρίπτονται ως αβάσιμοι λόγοι, με τους οποίους προβάλλεται ότι η επιβολή του ΕΕΤΗΔΕ, ως συνιστώσα διπλή εντός του ιδίου έτους και πολλαπλή επί του αυτού αντικειμένου φορολόγηση, αντίκειται στις προστατευτικές της περιουσίας διατάξεις της του άρθ. 17 Συντ. και της ΕΣΔΑ και στην κατοχυρωμένη στο άρθ. 25 παρ. 1 εδαφ. δ΄ Συντ. αρχή της αναλογικότητας (μειοψ.). ΣτΕ Ολ 3342/2013,

σελ. 717.

Το Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ) δεν έχει χαρακτήρα ανταποδοτικού τέλους, αλλ΄ αποτελεί φόρο. Η διάταξη του άρθ. 143 παρ. 2 περ. γ΄ Ν 4001/2011, η οποία αναθέτει στον Υπουργό ΠΕΚΑ να ορίσει τη μεθοδολογία διαμόρφωσης του ύψους του και παρέχει εξουσιοδότηση στη ΡΑΕ να καθορίσει τον συντελεστή του ανά κατηγορία βαρυνομένων, αντίκειται στο άρθ. 78 παρ. 4 Συντ. Η 323/9.7.2013 απόφαση της ΡΑΕ, ως προς το σκέλος της περί καθορισμού του συντελεστή του ΕΤΜΕΑΡ για τους πελάτες οικιακής χρήσης χαμηλής τάσης, είναι παράνομη ως ερειδομένη σε αντισυνταγματική διάταξη νόμου. ΣτΕ 4555/2013,

σελ. 729.

ΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ

Οπτικοί πόροι και τεχνικά έργα. Άρθρα - Μελέτες Γ. Μανούρης,

σελ. 605.

ΥΔΑΤΑ - ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ

Το επίδικο έργο συνεπάγεται εκτεταμένη περιβαλλοντική βλάβη σε περιοχή που περιλαμβάνεται στο δίκτυο Natura 2000, δηλ. σε ευαίσθητη από περιβαλλοντική άποψη περιοχή, υπαγομένη σε νομικό καθεστώς ιδιαίτερης προστασίας. Η επιβαλλόμενη δε από την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης αποτροπή ή μετριασμός και επανόρθωση της βλάβης αυτής προϋποθέτει τήρηση των κανόνων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, πλείστοι από τους οποίους έχουν παραβιαστεί στην προκειμένη περίπτωση. Με τα δεδομένα αυτά, το επίδικο έργο εκτροπής ποσότητας 600 εκατ. κ.μ. ύδατος ετησίως των υδάτων του Αχελώου, όπως έχει σχεδιαστεί και εγκριθεί με την προσβαλλομένη απόφαση, αντίκειται προδήλως στην αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, η δε προσβαλλομένη απόφαση πρέπει ν΄ ακυρωθεί στο σύνολό της. ΣτΕ Ολ 26/2014,

σελ. 648 (παρατ. Ε. Τροβά, επισκ. νμλγς Β. Δαφνομήλης).

ΦΟΡΟΙ

Το Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ηλεκτροδοτουμένων Δομημένων Επιφανειών (ΕΕΤΗΔΕ) δεν συνιστά ανταποδοτικό τέλος, αλλά φόρο κατ΄ άρθ. 78 Συντ. Απορρίπτονται ως αβάσιμοι λόγοι, με τους οποίους προβάλλεται ότι η επιβολή του ΕΕΤΗΔΕ, ως συνιστώσα διπλή εντός του ιδίου έτους και πολλαπλή επί του αυτού αντικειμένου φορολόγηση, αντίκειται στις προστατευτικές της περιουσίας διατάξεις της του άρθ. 17 Συντ. και της ΕΣΔΑ και στην κατοχυρωμένη στο άρθ. 25 παρ. 1 εδαφ. δ΄ Συντ. αρχή της αναλογικότητας (μειοψ.). ΣτΕ Ολ 3342/2013,

σελ. 717.

Το Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ) δεν έχει χαρακτήρα ανταποδοτικού τέλους, αλλ΄ αποτελεί φόρο. Η διάταξη του άρθ. 143 παρ. 2 περ. γ΄ Ν 4001/2011, η οποία αναθέτει στον Υπουργό ΠΕΚΑ να ορίσει τη μεθοδολογία διαμόρφωσης του ύψους του και παρέχει εξουσιοδότηση στη ΡΑΕ να καθορίσει τον συντελεστή του ανά κατηγορία βαρυνομένων, αντίκειται στο άρθ. 78 παρ. 4 Συντ. Η 323/9.7.2013 απόφαση της ΡΑΕ, ως προς το σκέλος της περί καθορισμού του συντελεστή του ΕΤΜΕΑΡ για τους πελάτες οικιακής χρήσης χαμηλής τάσης, είναι παράνομη ως ερειδομένη σε αντισυνταγματική διάταξη νόμου. ΣτΕ 4555/2013,

σελ. 729.

ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

Καταστροφή των χημικών όπλων της Συρίας. Περιβαλλοντικές και θεσμικές επιπτώσεις. Άρθρα - Μελέτες Γ. Σμπώκος,

σελ. 601.

ΧΡΗΣΕΙΣ ΓΗΣ

Κατά τον καθορισμό ή τροποποίηση χρήσεων γης και τον καθορισμό συντελεστή δόμησης πρέπει ν΄ αναζητείται ο πλέον πρόσφορος τρόπος θεραπείας των πολεοδομικών αναγκών, δυνάμει γενικών και αντικειμενικών κριτηρίων, συναπτομένων προς τον σεβασμό του περιβάλλοντος, την ασφάλεια, υγιεινή, αισθητική και λειτουργικότητα πόλεων και οικισμών, την ικανότητά τους δηλ. να επιτελούν την κύρια λειτουργία τους και γι΄ αυτούς και για το ευρύτερο χωρικό πλαίσιο, στο οποίο εντάσσονται. Δεν έρχονται σε αντίθεση προς το άρθ. 24 Συντ. η διάταξη του άρθ. 1 παρ. 2 περ. γ΄ Ν 2730/1999 και οι ρυθμίσεις του Ν 3207/2003 περί επεκτάσεως του υπερτοπικού πόλου ΟΑΚΑ και καθορισμού χρήσεων σε αυτόν και κατά τη μεταολυμπιακή λειτουργία του. Οι διατάξεις του άρθ. 6 Ν 3207/2003 δεν έρχονται σε αντίθεση προς τις διατάξεις του άρθ. 26 Συντ. περί διακρίσεως των λειτουργιών (μειοψ.). ΣτΕ Ολ 376/2014,

σελ. 735.

Η διάταξη της παρ. 4 άρθ. 9 Ν 3044/2002, κατά το μέρος που επιτρέπει χρήση γενικής κατοικίας σε περιοχή της Κοινότητας Ροδοπόλεως Ν. Αττικής, στην οποία ευρίσκεται το επίδικο εργαστήριο και ίσχυε προηγουμένως χρήση αμιγούς κατοικίας, είναι αντίθετη προς το άρθ. 24 παρ. 1 και 2 Συντ., διότι μεταβάλλει το καθεστώς χρήσεων της περιοχής χωρίς να στηρίζεται στην αναγκαία ειδική μελέτη (μειοψ.). ΣτΕ Ολ 27/2014,

σελ. 745.

ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Δεν αποκλείεται κατ΄ απόκλιση από τη συνήθη διοικητική διαδικασία επιβολή με τυπικό νόμο μέτρων χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού ατομικού χαρακτήρα, εφ΄ όσον με αυτά δεν θίγονται ατομικά δικαιώματα ούτε παραβιάζονται άλλες συνταγματικές διατάξεις ή αρχές και οι σχετικοί ορισμοί του ενωσιακού δικαίου. ΣτΕ Ολ 376/2014,

σελ. 735.