ΣτΕ 395/2014 [Βασικά έργα υποδομής σε γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας]

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΚΑΙΟ

Τεύχος 2/2014, Απρίλιος - Μάιος - Ιούνιος

Φυσικό Περιβάλλον - Ενέργεια - Χωροταξία - Πολεοδομία - Δόμηση - Δημόσια Έργα - Μνημεία

Εκδίδεται από το 1997 - Τριμηνιαία έκδοση

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €90.00
ΝΠ €135.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

Απόσπασμα

Τα οδικά δίκτυα, ως ουσιώδες στοιχείο του ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού υπόκεινται σε συνολικό σχεδιασμό βάσει των οικείων νομίμων κριτηρίων σε επίπεδο εθνικών ή επαρχιακών οδών και μονάδας τοπικής αυτοδιοικήσεως, όταν πρόκειται για δημοτικές ή κοινοτικές οδούς. Στη διαχείριση περιλαμβάνεται και ο εκσυγχρονισμός των οδικών δικτύων, δηλ. η τροποποίησή τους με διάνοιξη νέων ή κατάργηση υφισταμένων οδών, προκειμένου να προσαρμοσθούν σε νέες ανάγκες κι απαιτήσεις. Τα κριτήρια σχεδιασμού και διαχειρίσεως οδικών δικτύων πρέπει να είναι σαφή, εξειδικευμένα, να συνδέονται προς τα λοιπά στοιχεία του χωροταξικού σχεδίου και να ενσωματώνουν την προστασία του φυσικού, οικιστικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, ώστε τα οδικά δίκτυα να καθίστανται βιώσιμα συστήματα επικοινωνίας. Για τη διάνοιξη νέας ή τη διαπλάτυνση υφισταμένης οδού πρέπει να λαμβάνονται υπ΄ όψη οι επιπτώσεις στην ιεράρχηση και λειτουργικότητα των λοιπών τμημάτων του οικείου οδικού δικτύου, ώστε η νέα οδός, εντασσομένη σε αυτό, να συναποτελέσει ενιαίο και λειτουργικό σύστημα, καθώς και η μορφολογία και τα εν γένει χαρακτηριστικά της περιοχής και τα γεωσυστήματα, που μπορεί να επηρεασθούν. Αποσπασματικές και μη εντασσόμενες σε γενικότερο σχεδιασμό πράξεις διαχειρίσεως οδικού δικτύου δεν είναι επιτρεπτές. Προκειμένου να εγκριθούν περιβαλλοντικοί όροι για έργο ή δραστηριότητα της Α΄ κατηγορίας, απαιτείται να προηγηθεί προκαταρκτική περιβαλλοντική εκτίμηση και αξιολόγησή του (ΠΠΕΑ), η οποία στηρίζεται σε προμελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων και κατά την οποία συνεκτιμώνται οι γενικές κατευθύνσεις χωροταξικής πολιτικής, όπως προκύπτουν από εγκεκριμένα χωροταξικά, ρυθμιστικά και πολεοδομικά σχέδια ή σχέδια χρήσεων γης και η περιβαλλοντική ευαισθησία της περιοχής, όπου θα εκτελεσθεί το έργο ή θ΄ αναπτυχθεί η δραστηριότητα, παράγοντες, δηλ. οι οποίοι λαμβάνονται υπ΄ όψη πρωτίστως κατά τη χωροθέτηση έργων και δραστηριοτήτων. Αν η ΠΠΕΑ είναι θετική, χωρεί περαιτέρω εξέταση της υποθέσεως με βάση μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, προκειμένου να εκτιμηθεί, αν είναι δυνατή η πραγματοποίηση του προτεινομένου έργου ή δραστηριότητας και σε καταφατική περίπτωση, να εκδοθεί πράξη εγκρίσεως περιβαλλοντικών όρων, με την οποία κρίνεται οριστικώς από τη σκοπιά της νομοθεσίας για την προστασία του περιβάλλοντος και η καταλληλότητα της θέσεως και επιβάλλονται οι όροι, υπό τους οποίους θα εκτελεσθεί και λειτουργήσει το έργο ή θ΄ αναπτυχθεί η δραστηριότητα. Προκειμένου περί έργων ή δραστηριοτήτων, που προβλέπονται από εγκεκριμένο χωροταξικό, πολεοδομικό ή ρυθμιστικό σχέδιο, δεν απαιτείται ΠΠΕΑ ούτε προμελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, επιβάλλεται όμως τήρηση της διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδοτήσεως, δηλ. εκπόνηση, αξιολόγηση και δημοσίευση μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, κατά την οποία εξετάζεται και η καταλληλότητα από γενικότερη περιβαλλοντική άποψη της θέσεως του έργου, που έχει καθορισθεί με χωροταξικά και πολεοδομικά κριτήρια. Δεν απαιτείται κατ΄ εξαίρεση ΠΠΕΑ, εφ΄ όσον λόγω της φύσεως του έργου ή της δραστηριότητας, δεν καταλείπεται ευχέρεια επιλογής της θέσεως, όπου πρόκειται να εκτελεσθεί το έργο ή να πραγματοποιηθεί η δραστηριότητα ή δεν υφίσταται υποχρέωση έρευνας για την επιλογή της θέσεως. Στις εξαιρετικές αυτές περιπτώσεις, με τη συντασσομένη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων εκτιμώνται οι συνέπειες για το περιβάλλον της περιοχής και μετά από στάθμισή τους κρίνεται, αν είναι ενδεδειγμένη η εκτέλεση του έργου ή η πραγματοποίηση της δραστηριότητας και κάτω από ποιες προϋποθέσεις. Περαιτέρω, σύμφωνα με τα ήδη κριθέντα, κατά την άσκηση του ακυρωτικού ελέγχου πράξεων εκδιδομένων κατ΄ εφαρμογήν της νομοθεσίας για την εκ των προτέρων εκτίμηση των επιπτώσεων στο περιβάλλον σχεδιαζομένων έργων ή δραστηριοτήτων, στον οποίο έλεγχο περιλαμβάνεται και η πλάνη περί τα πράγματα, ο δικαστής εξετάζει, αν η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, που αποτελεί το βασικό μέσο εφαρμογής της αρχής της προλήψεως και προφυλάξεως, ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του νόμου και αν το περιεχόμενό της είναι επαρκές, ώστε να παρέχεται στα αρμόδια διοικητικά όργανα η δυνατότητα να διακριβώνουν και αξιολογούν τους κινδύνους και τις συνέπειες του έργου και να εκτιμούν, αν η πραγματοποίησή του είναι σύμφωνη με τις διατάξεις της οικείας νομοθεσίας και τις συνταγματικές επιταγές. Παράβαση της συνταγματικής αρχής της αειφορίας μπορεί να ελεγχθεί ευθέως από τον ακυρωτικό δικαστή, μόνον αν από τα στοιχεία της δικογραφίας και με βάση τα διδάγματα της κοινής πείρας προκύπτει ότι η προκαλουμένη από το έργο ή τη δραστηριότητα βλάβη του περιβάλλοντος είναι μη επανορθώσιμη ή προφανώς δυσανάλογη σε σχέση με το προσδοκώμενο όφελος και έχει τέτοια έκταση και συνέπειες, ώστε προδήλως να αντιστρατεύεται την ανωτέρω συνταγματική αρχή. Φυσικό περιβάλλον εμπίπτον στην προστασία του άρθ. 24 παρ. 1 Συντ., αποτελούν όχι μόνο τα φυσικά, αλλά και τα τεχνητά οικοσυστήματα, ιδίως δε η γεωργική γη, της οποίας η διατήρηση και ορθή διαχείριση είναι ουσιώδης όρος της βιωσίμου αναπτύξεως, διότι αποτελεί την αναντικατάστατη βάση του ανθρωπογενούς παραγωγικού συστήματος. Σε εκτάσεις γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας δεν αποκλείεται εκτέλεση βασικών έργων υποδομής, των οποίων η κατασκευή παρίσταται αναγκαία. Τυχόν έκδοση πράξεων πραγματοποιήσεως του έργου πριν την έκδοση της προβλεπομένης από την περιβαλλοντική νομοθεσία πράξεως εγκρίσεως περιβαλλοντικών όρων, δεν καθιστά παράνομη την τελευταία, αλλά τις πράξεις που προηγήθηκαν. Εφ΄ όσον με την προσβαλλομένη πράξη μεταβάλλονται τα τεχνικά χαρακτηριστικά του ενδίκου έργου, ουδόλως όμως θίγεται η όδευση του αυτοκινητοδρόμου, η οποία ακολουθεί τη χάραξη της υφισταμένης οδού, δεν συνέτρεχε περίπτωση επιλογής διαφορετικής θέσεως εκτελέσεως του έργου και ως εκ τούτου δεν απαιτείτο, πριν την έκδοση της προσβαλλομένης πράξεως, τήρηση της διαδικασίας προκαταρκτικής περιβαλλοντικής εκτιμήσεως και αξιολογήσεως, μολονότι το έργο κατατάσσεται στην Α΄ κατηγορία. Όταν σχέδιο, καίτοι έχει επιπτώσεις επί συγκεκριμένου τόπου, δεν θέτει σε κίνδυνο την επίτευξη των σκοπών διατηρήσεως του τόπου αυτού, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως δυνάμενο να επηρεάσει κατά τρόπο σημαντικό τον συγκεκριμένο τόπο. Η εκτίμηση του κινδύνου αυτού πρέπει να καθορίζεται ιδίως υπό το πρίσμα των ειδικών περιβαλλοντικών χαρακτηριστικών και προϋποθέσεων του τόπου, τον οποίο το σχέδιο αφορά. Κατ΄ άρθ. 6 παρ. 4 της Οδηγίας για τους οικοτόπους, αν παρά τα αρνητικά συμπεράσματα της διενεργουμένης εκτιμήσεως και ελλείψει εναλλακτικών λύσεων το σχέδιο πρέπει να πραγματοποιηθεί για άλλους επιτακτικούς λόγους σημαντικού δημοσίου συμφέροντος, το κράτος μέλος λαμβάνει κάθε αναγκαίο αντισταθμιστικό μέτρο, ώστε να εξασφαλισθεί η προστασία της συνολικής συνοχής του Natura 2000. Η τελευταία αυτή διάταξη πρέπει να ερμηνεύεται στενά. Το εγκριθέν με την προσβαλλομένη πράξη έργο χάραξης καθέτου άξονα της Εγνατίας Οδού συνίσταται σε μετατροπή υφισταμένου τμήματος επαρχιακής οδού σε κλειστό αυτοκινητόδρομο και στις απαιτούμενες βελτιώσεις και τροποποιήσεις του τοπικού οδικού δικτύου, αποτελεί δε με το περιεχόμενο αυτό πράξη διαχειρίσεως οδικού δικτύου, η οποία δεν εξομοιώνεται μεν ως προς το εύρος των συνεπειών της με διάνοιξη νέας ή κατάργηση υφισταμένης οδού, προβλέπεται ωστόσο ως τμήμα λειτουργικού και ιεραρχημένου οδικού δικτύου, το οποίο συνδέει το Πολεοδομικό Συγκρότημα Θεσσαλονίκης, τον Λιμένα και το Αεροδρόμιο με τη Χαλκιδική, με στόχο την ανάπτυξη συνδυασμένων μεταφορών και τη δυνατότητα παρακάμψεως αστικών περιοχών. Επομένως το επίδικο έργο εντάσσεται σε πλαίσιο υπερκείμενου οδικού σχεδιασμού.

Το παρόν περιεχόμενο είναι συνδρομητικό και πλήρως προσβάσιμο μόνο στους συνδρομητές του περιοδικού.

  • Εάν είστε συνδρομητής παρακαλώ συνδεθείτε εδώ.
  • Εάν θέλετε να γίνετε συνδρομητής αγοραστε το έργο και αποκτήστε πλήρη δικαιώματα πρόσβασης
  • Εάν θέλετε να μάθετε περισσότερα για το πως μπορείτε να γίνετε συνδρομητής στην Ψηφιακή Νομική Βιβλιοθήκη nbonline.gr επικοινωνήστε μαζί μας με email ή τηλεφωνικώς.