ΣτΕ 3759/2014 Τμ. Ε΄ [Προστασία παραλιακής ζώνης Αττικής - Ιδιοκτησία - Αρχή προστατευόμενης εμπιστοσύνης του διοικουμένου]

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΚΑΙΟ

Τεύχος 1/2015, Ιανουάριος - Φεβρουάριος - Μάρτιος

Φυσικό Περιβάλλον - Ενέργεια - Χωροταξία - Πολεοδομία - Δόμηση - Δημόσια Έργα - Μνημεία

Εκδίδεται από το 1997 - Τριμηνιαία έκδοση

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

Απόσπασμα

Κατά την εξειδίκευση των στόχων και κατευθύνσεων του Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθηνών (ΡΣΑ), όπως αυτή ενεργείται με τα κατ΄ άρθρο 11 παρ. 3 ΚΒΠΝ εκδιδόμενα προεδρικά διατάγματα, επιτρέπεται η λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την προστασία και ανάδειξη των προστατευομένων στοιχείων του τοπίου της περιοχής Αθηνών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται, κατ΄ άρθρο 1 παρ. 3 περ. ε΄ ν. 1650/1986 και οι ακτές, ως φυσικοί πόροι, ως στοιχεία οικοσυστημάτων και ως στοιχεία του τοπίου. Στα μέτρα αυτά προεχόντως περιλαμβάνεται η θέσπιση όρων και περιορισμών χρήσεων γης, οι οποίοι, όταν πρόκειται για περιοχές και ακτές εκτός σχεδίου πόλεως, μη προοριζόμενες, ως εκ τούτου, προς δόμηση, δύνανται να εξικνούνται και μέχρις ολοσχερούς απαγορεύσεως της δομήσεως σε περιοχές, στις οποίες η ιδιαίτερη φύση τους και η εξυπηρέτηση των ως άνω σκοπών το επιβάλλουν. Εφ΄ όσον δε τα μέτρα αυτά αφ΄ ενός μεν θεσπίζονται με αντικειμενικά κριτήρια χάριν προστασίας του δημοσίου συμφέροντος και τεκμηριώνονται από τα στοιχεία του φακέλου, χωρίς να συντρέχει περίπτωση πλάνης περί τα πράγματα, αφ΄ ετέρου δε δεν εξαφανίζουν ούτε καθιστούν αδρανή την ιδιοκτησία σε σχέση με τον προορισμό της, δεν προσκρούουν στο άρθρο 17 του Συντάγματος ούτε στο άρθρο 1 του πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ. Δεν αποτελεί αντικείμενο ακυρωτικού ελέγχου η εκτίμηση της Διοικήσεως για τα ιδιαίτερα μορφολογικά και άλλα χαρακτηριστικά μιας περιοχής, προκειμένου αυτή να ενταχθεί σε συγκεκριμένη ζώνη κανονιστικών ρυθμίσεων, η ζώνη δε αυτή μπορεί να είναι και διαφορετική από αντίστοιχη ζώνη άλλης περιοχής, για την οποία, κατά την εκτίμηση της Διοικήσεως, δεν συντρέχουν οι αυτές συνθήκες. Προκειμένου να επιτευχθεί ο συνταγματικός στόχος της διαφυλάξεως του περιβάλλοντος, επιτρέπεται η λήψη μέτρων, που είναι δυνατόν να συνίστανται και σε περιορισμό του φάσματος δυνατών χρήσεων του ακινήτου ή της εντάσεως της εκμεταλλεύσεώς του. Τα μέτρα αυτά πρέπει να θεσπίζονται με αντικειμενικά κριτήρια και κατά τρόπο σύμφωνο προς τη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας, να είναι δηλαδή αναγκαία και πρόσφορα για την επίτευξη του ανωτέρω δημοσίου συμφέροντος σκοπού και να μην είναι δυσανάλογα σε σχέση προς αυτόν. Όταν τα μέτρα που λαμβάνονται προς επίτευξη του σκοπού αυτού, καίτοι έχουν θεσπιστεί σύμφωνα με τα ανωτέρω κριτήρια και την αρχή της αναλογικότητας, έχουν ως αποτέλεσμα ουσιώδη στέρηση χρήσεως της ιδιοκτησίας σε σχέση με τον προορισμό της, δεν αναιρείται εκ μόνου του λόγου αυτού η νομιμότητά τους, αλλά γεννάται αξίωση των θιγομένων προς αποζημίωση, ανάλογα με την έκταση, την ένταση και χρονική διάρκεια της ζημίας, αδιαφόρως αν έχει περιληφθεί σχετική ρήτρα στο κείμενο επιβολής τους, υπό την αυτονόητη προϋπόθεση ότι το επιβαλλόμενο βάρος υπερβαίνει το εύλογο όριο ανοχής και αλληλεγγύης, το οποίο δικαιώνεται να αξιώνει το Κράτος από το σύνολο των πολιτών ή ορισμένη μερίδα τους, κατ΄ άρθρο 25 παρ. 4 Συντ. και εν όψει του κατ΄ άρθρο 17 παρ. 1 Συντ. κοινωνικού περιεχομένου της ιδιοκτησίας μεταβάλλεται δηλαδή σε θυσία ελαχίστων κατά παράβαση του άρθρου 4 παρ. 5 Συντ. Το ζήτημα της αποζημιώσεως είναι αυτοτελές, κρινόμενο από τον δικαστή της αποζημιώσεως και όχι από τον ακυρωτικό Δικαστή. Εν προκειμένω, οι χρήσεις, όροι, περιορισμοί και απαγορεύσεις, που επιβάλλονται με το προσβαλλόμενο διάταγμα κατά τρόπο γενικό και αντικειμενικό σε όλο το μήκος της παραλιακής ζώνης Αττικής, δικαιολογούνται από λόγους δημοσίου συμφέροντος, όπως η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, του τοπίου και των ακτών ως ευαίσθητων οικοσυστημάτων καθώς και η προστασία ιστορικών και αρχαιολογικών στοιχείων, που υφίστανται σε ορισμένες περιοχές. Η αρχή της προστατευόμενης εμπιστοσύνης του διοικουμένου, η οποία αποτελεί ειδικότερη εκδήλωση της συνταγματικής αρχής της ασφάλειας δικαίου, που απορρέει από την αρχή του κράτους δικαίου και ιδίως από τις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. 1 και 5 παρ. 1 Συντ., δεν επιβάλλει τη διαιώνιση ευνοϊκών ρυθμίσεων του καθεστώτος χρήσεων γης, διότι τούτο θα οδηγούσε σε ματαίωση της υποχρεώσεως του νομοθέτη να ρυθμίζει τα σχετικά ζητήματα κατ΄ εκτίμηση των επιταγών του δημοσίου συμφέροντος, όπως διαμορφώνονται από τις διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες, εκπληρώνοντας, με τον τρόπο αυτό, την κατά το Σύνταγμα υποχρέωσή του για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και την εξασφάλιση των καλυτέρων δυνατών όρων διαβίωσης των κατοίκων.

Το παρόν περιεχόμενο είναι συνδρομητικό και πλήρως προσβάσιμο μόνο στους συνδρομητές του περιοδικού.

  • Εάν είστε συνδρομητής παρακαλώ συνδεθείτε εδώ.
  • Εάν θέλετε να γίνετε συνδρομητής αγοραστε το έργο και αποκτήστε πλήρη δικαιώματα πρόσβασης
  • Εάν θέλετε να μάθετε περισσότερα για το πως μπορείτε να γίνετε συνδρομητής στην Ψηφιακή Νομική Βιβλιοθήκη nbonline.gr επικοινωνήστε μαζί μας με email ή τηλεφωνικώς.