Ευρετήριο

ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

Τεύχος 2/2019, Φεβρουάριος 2019

Συνταγματικό - Διοικητικό και Ευρωπαϊκό Δίκαιο

Περιοδική έκδοση νομολογίας, νομοθεσίας, αρθρογραφίας & πρακτικής

Εκδίδεται από το 2008 - Μηνιαία έκδοση

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €110.00
ΝΠ €160.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ

Ο ενδικοφανής χαρακτήρας της προδικαστικής προσφυγής ενώπιον της ΑΕΠΠ και οι ιδιαιτερότητές του. Η μελέτη επιχειρεί να εξετάσει τη νομική φύση της προδικαστικής προσφυγής που προβλέπει ο Ν 4412/2016 ενώπιον της ΑΕΠΠ. Αρχικά αναλύεται η προδικαστική προσφυγή υπό το προγενέστερο καθεστώς, και ιδίως κατά την περίοδο μετά την συμμόρφωση της χώρας μας στην δικονομική Οδηγία 89/665/ΕΚ με τον Ν 2522/1997 και τον Ν 3886/2010. Στην συνέχεια αναπτύσσονται τα μειονεκτήματα του προγενέστερου καθεστώτος και οι λύσεις που υιοθέτησε ο Ν 4412/2016. Θεμελιώδες ζήτημα αποτελεί η εξέταση των στοιχείων που συνθέτουν τον ενδικοφανή χαρακτήρα της προδικαστικής προσφυγής του Ν 4412/2016, παρά τις ιδιαιτερότητές του. Έτσι, διερευνάται η έκταση του ελέγχου επί των πράξεων που προσβάλλονται ενώπιον της ΑΕΠΠ καθώς και οι λοιπές έννομες συνέπειες του ενδικοφανούς χαρακτήρα της προδικαστικής προσφυγής. Νομ. Συμβολές Α. Τσιρωνάς,

σελ. 97.

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑ

Παραδεκτό αιτήσεως αναίρεσης. Όταν η αίτηση αναιρέσεως έχει ως αντικείμενο διαφορά που δεν έχει άμεσο χρηματικό αντικείμενο ή με χρηματικό αντικείμενο τουλάχιστον 40.000 ευρώ ή που ανακύπτει κατόπιν άσκησης προσφυγής ουσίας και αφορά περιοδικές παροχές ή την θεμελίωση του δικαιώματος σε σύνταξη ή του δικαιώματος σε εφάπαξ παροχή και τον καθορισμό του ύψους της, για το παραδεκτό της αιτήσεως αναιρέσεως ο αναιρεσείων βαρύνεται, επί ποινή ολικού ή μερικού απαραδέκτου της αίτησής του, να τεκμηριώσει με ειδικούς και συγκεκριμένους ισχυρισμούς που περιλαμβάνει στο εισαγωγικό δικόγραφο ότι με καθέναν από τους προβαλλόμενους λόγους τίθεται συγκεκριμένο νομικό ζήτημα ερμηνείας διάταξης νόμου ή γενικής αρχής του ουσιαστικού ή δικονομικού δικαίου, κρίσιμο για την επίλυση της διαφοράς, επί του οποίου είτε δεν υπάρχει νομολογία του ΣτΕ είτε οι σχετικές κρίσεις και παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης έρχονται σε αντίθεση προς μη ανατραπείσα νομολογία του ΣτΕ. Όταν το ΣτΕ επιλαμβάνεται εκ νέου της υπόθεσης, ύστερα από προηγούμενη αναιρετική απόφασή του, δεν αρκεί, για την άρση του απαραδέκτου, να προβάλλεται ως λόγος αναιρέσεως η μη συμμόρφωση του δικάσαντος δικαστηρίου με την αναιρετική απόφαση. ΣτΕ 2581/2018 Τμ. Α΄ (παρατ. Κ. Σαμαρτζής),

σελ. 154.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Προνομιακή μοριοδότηση. Η πρόβλεψη ειδικού ποσοστού 1,50% επιπλέον του αριθμού των εισακτέων, που χορηγείται με την προσβαλλόμενη απόφαση στους μαθητές και αποφοίτους των ημερήσιων ΓΕΛ των νήσων Λέσβου, Χίου, Οινουσών και Ψαρών, οι οποίοι έλαβαν μέρος στις πανελλαδικές εξετάσεις του σχολικού έτους 2016–2017, δεν αντίκειται στις συνταγματικές αρχές της ισότητας, της αξιοκρατίας και της ισότιμης πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ανάλογα με την αξία κάθε υποψηφίου, δεδομένου ότι πρόκειται για προσθήκη μικρού αριθμού θέσεων, οι οποίες διατίθενται αποκλειστικά στους υποψήφιους των περιοχών που έπληξε η σεισμική και μετασεισμική δραστηριότητα και από τις οποίες δεν επηρεάζονται τα δικαιώματα των υπόλοιπων υποψηφίων. Από την ΚΥΑ ΔΑΕΦΚ/2641/Α325/18.7.2017 περί οριοθέτησης σεισμόπληκτων περιοχών, στην οποία η νήσος Χίος δεν χαρακτηρίσθηκε ως σεισμόπληκτη για την χορήγηση στεγαστικής συνδρομής, αλλά και από το γεγονός ότι η διεξαγωγή των πανελλαδικών εξετάσεων αναβλήθηκε δύο φορές στα εξεταστικά κέντρα της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Λέσβου εκτός των εξεταστικών κέντρων Λήμνου και Αγ. Ευστρατίου, και μία μόνο φορά στα εξεταστικά κέντρα της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Χίου (14.6.2017), προκύπτει ότι οι νήσοι Λέσβος και Χίος δεν τελούσαν υπό τις ίδιες συνθήκες από την άποψη της επιρροής του σεισμικού φαινομένου και των επιπτώσεων της σεισμικής δραστηριότητας. Συνεπώς, η προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία καθορίσθηκαν διαφορετικοί συντελεστές για την κάλυψη των παραπάνω επιπλέον θέσεων, και, συγκεκριμένα, καθορίσθηκε αυξημένος συντελεστής (1,20) για τους υποψηφίους της νήσου Λέσβου, έναντι συντελεστή 1,00 για τους υποψηφίους των νήσων Χίου, Οινουσών και Ψαρών, δεν αντίκειται στις πιο πάνω συνταγματικές αρχές, εφόσον, για τις επίμαχες επιπλέον θέσεις, δίδεται, μέσω των συντελεστών, προβάδισμα στους υποψηφίους των περιοχών που επλήγησαν σε μεγαλύτερο βαθμό από τη σεισμική δραστηριότητα και οι οποίοι, συνεπώς, δεν τελούν υπό τις ίδιες συνθήκες με τους υπόλοιπους υποψηφίους για τις ίδιες θέσεις, ενώ, περαιτέρω, ο ειδικότερος καθορισμός της τιμής του συντελεστή ανήκει στην ανέλεγκτη ακυρωτικά ουσιαστική εκτίμηση της διοίκησης. ΣτΕ 1927/2018 Τμ. Γ΄ (παρατ. Μ.-Γ. Μήνα),

σελ. 159.

ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Αίτηση αναθεώρησης. «Τυπικό έλλειμμα». Παραδεκτοί λόγοι αναθεώρησης. Έννοια «νέων κρίσιμων εγγράφων». Τυπικό – ουσιαστικό έλλειμμα και εφαρμογή αρχής αναλογικότητας. ΕλΣυν 27/2018,

σελ. 188.

Ανακοπή. Ατομική ειδοποίηση. Πλημμελής ενημέρωση. Παθητικώς νομιμοποιούμενοι σε δίκη επί ανακοπής ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Παραδεκτώς προσβαλλόμενες διοικητικές πράξεις. Ταμειακή βεβαίωση και προηγούμενη κοινοποίηση της καταλογιστικής πράξης. Λόγοι ανακοπής αναφερόμενοι στο περιεχόμενο της ατομικής ειδοποίησης. ΕλΣυν 23/2018,

σελ. 177.

Δημοτικός ταμίας. Πράξεις διαχείρισης. Ευθύνη υπολόγου. Έννοια υπολόγου και έκταση υπαιτιότητάς του. Κατά προτεραιότητα κατασταλτικός έλεγχος - έκταση ευθύνης δημοτικού ταμία και αντιδιαστολή με την ευθύνη υπαλλήλου της λογιστικής υπηρεσίας (μειοψηφία). Νομιμοποιητικές διατάξεις του άρθρου 26 του Ν 3274/2004 (Α΄ 195) και του άρθρου 29 παρ. 8 του Ν 3448/2006. ΕλΣυν 24/2018,

σελ. 179.

Ευθύνη διαχειριστών κληροδοτήματος. Παράβολο σε περίπτωση εις ολόκληρον ενοχής. Μέλη δημαρχιακής επιτροπής. Έννοια «κεφαλαίου αυτοτελούς διαχείρισης», σύμφωνα με τον ΑΝ 2039/1939 (Α΄ 455). Ευθύνη διαχειριστών κληροδοτήματος για κάθε ζημία που έχει προκληθεί σε αυτό από παράνομες διαχειριστικές πράξεις τους, όχι όμως και για ζημία που έχει προκληθεί από παράλειψη άσκησης αρμοδιοτήτων που δεν τους ανήκουν. ΕλΣυν 799/2018,

σελ. 191.

Καταλογισμός κληρονόμων υπολόγου. Δικαιοδοσία Ελεγκτικού Συνεδρίου επί διαφορών που αναφύονται από καταλογιστικές πράξεις των Οικονομικών Επιθεωρητών, οι οποίες εκδίδονται ύστερα από έλεγχο νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου που διαχειρίζονται δημόσιο χρήμα. Νομιμότητα καταλογισμού κληρονόμων του υπολόγου κατά τον λόγο της κληρονομικής τους μερίδας (μειοψ.). ΕλΣυν 18/2018,

σελ. 174.

Τεκμήριο αθωότητας. Αναβολή έκδοσης οριστικής απόφασης. Δικόγραφο πρόσθετων λόγων–ανεπίτρεπτη διεύρυνση του αριθμού των προσβαλλόμενων με την έφεση πράξεων. Καταλογισμός αχρεωστήτως λαβόντος ανεξάρτητα από τη συνδρομή υπαιτιότητας στο πρόσωπό του. Σύμβαση εκχώρησης με την οποία ανάδοχος δημοτικού έργου (εκχωρητής) μεταβιβάζει σε αναγνωρισμένη τράπεζα ή νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (εκδοχέας) την χρηματική απαίτησή του. Άρθρο 6 παρ. 2 της ΕΣΔΑ - αναβολή έκδοσης οριστικής απόφασης από το αρμόδιο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, εφόσον τα πραγματικά περιστατικά που συνθέτουν την υπόσταση της ποινικώς κολάσιμης πράξης ή παράλειψης στοιχειοθετούν, συγχρόνως, την ιστορική αιτία του, επιβληθέντος σε βάρος του εκκαλούντος, καταλογισμού. ΕλΣυν 678/2017,

σελ. 188.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ

Υγειονομικές Επιτροπές. Ενδικοφανής προσφυγή. Η οριστική κρίση των υγειονομικών οργάνων για τα ιατρικής φύσεως ζητήματα, όπως είναι το είδος των παθήσεων και το ποσοστό ανατομοφυσιολογικής βλάβης που οφείλεται στις παθήσεις αυτές, δεσμεύει, εφόσον είναι αιτιολογημένη, τα ασφαλιστικά όργανα του Οργανισμού, και τα επιλαμβανόμενα κατόπιν προσφυγής διοικητικά δικαστήρια. Τα υγειονομικά όργανα εκφέρουν επιπλέον γνώμη και για την επίδραση, από ασφαλιστική άποψη, των παθήσεων που έχουν διαπιστωθεί στην ενγένει ικανότητα του ασφαλισμένου. Για την επίδραση, όμως, αυτή αποφαίνονται τελικώς τα ασφαλιστικά όργανα, στα οποία καταλείπεται έδαφος ασφαλιστικής κρίσεως. Κατά συνέπεια, καταλείπεται έδαφος ασφαλιστικής κρίσης και στα διοικητικά δικαστήρια, όταν δικάζουν προσφυγές κατά των πράξεων των ασφαλιστικών οργάνων του ΟΓΑ. Η παράλειψη άσκησης προσφυγής ενώπιον της δευτεροβάθμιας υγειονομικής επιτροπής κατά της απόφασης της πρωτοβάθμιας υγειονομικής επιτροπής δεν καθιστά απαράδεκτη την αμφισβήτηση το πρώτον ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων του προσδιοριζόμενου από την πρωτοβάθμια υγειονομική επιτροπή ποσοστού ασφαλιστικής αναπηρίας. Η κρίση της αναιρεσιβαλλόμενης αποφάσεως ότι η προηγούμενη άσκηση της κατ’ άρθρο 33 του ΠΔ 78/1998 προσφυγής στη δευτεροβάθμια υγειονομική επιτροπή κατά της αποφάσεως της πρωτοβάθμιας υγειονομικής επιτροπής από την αναιρεσίβλητη δεν αποτελούσε προϋπόθεση για το παραδεκτό της ένδικης προσφυγής ενώπιον του διοικητικού πρωτοδικείου, είναι νόμιμη. ΣτΕ 1450/2017 Τμ. Α΄ (παρατ. Χ. Πόνη),

σελ. 166.

ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

Αποκλεισμός από το καθεστώς του πρόσφυγα: μεθοδολογική και θεωρητική προσέγγιση. Λαμβανομένου υπόψη του πρωτίστως ανθρωπιστικού της χαρακτήρα, η Σύμβαση της Γενεύης για το καθεστώς των προσφύγων θέτει ως κανόνα την παροχή διεθνούς προστασίας στα θύματα δίωξης. Αντιθέτως, ο αποκλεισμός ενός ατόμου από τη διεθνή προστασία αποτελεί χωρίς αμφιβολία την εξαίρεση στον εν λόγω κανόνα και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να αποτελέσει πρωταρχικό στόχο, κατά τις διαδικασίες εξέτασης των αιτημάτων ασύλου η ανεύρεση των εγκληματιών. Το ιδιαίτερο αυτό ζήτημα περιπλέκεται ιδιαίτερα στις μέρες μας, όπου οι μεικτές μεταναστευτικές ροές συνδέονται με τρομοκρατικές ενέργειες καταδεικνύοντας στην πράξη τη δυσκολία εξακρίβωσης του ακριβούς μέτρου απόδειξης για την εφαρμογή του αποκλεισμού από το καθεστώς του πρόσφυγα σε περιπτώσεις διάπραξης εγκληματικών πράξεων. Νομ. Συμβολές, Δ. Χοτούρας,

σελ. 109.

ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Εξαιρέσεις στην καθιέρωση της Κυριακής ως υποχρεωτικής αργίας. Δικαίωμα στον ελεύθερο χρόνο. Καθιέρωση της Κυριακής ως υποχρεωτικής αργίας. Κατά την θεσμοθέτηση των εξαιρέσεων, όμως, ο κοινός νομοθέτης δεν είναι ελεύθερος στις επιλογές του, αλλά οφείλει να λαμβάνει υπ’ όψη συγκεκριμένα κριτήρια και προϋποθέσεις, ούτως ώστε αφενός να μην ανατρέπεται ο κανόνας και αφετέρου οι εξαιρέσεις να επιβάλλονται από το δημόσιο συμφέρον, το οποίο συνίσταται όχι στην απλή επαύξηση του κέρδους ορισμένων επιχειρήσεων ή δραστηριοτήτων ούτε στην εξυπηρέτηση αναγκών που είναι δυνατόν να ικανοποιούνται ομαλά κατά τις εργάσιμες ημέρες, αλλά στην εξυπηρέτηση βασικών αναγκών των πολιτών, των οποίων η ικανοποίηση δεν δύναται να ανασταλεί κατά τις Κυριακές και τις αργίες. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται α) ιδιωτικές εργασίες, οι οποίες υπηρετούν την απόλαυση ορισμένων βασικών αναγκών αναψυχής των πολιτών κατά τις αργίες (εστιατόρια και λοιπά καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, λειτουργίες πολιτισμού) και β) η ανάγκη ορισμένων ιδιωτικών επιχειρήσεων (π.χ. εργοστασίων) να λειτουργούν συνεχώς, για λόγους τεχνικούς, εν συνδυασμώ και με λόγους αφορώντες την οικονομική τους επιβίωση. (μειοψ.). Οι εξαιρέσεις αυτές υπηρετούν τον βιώσιμο τουρισμό και δεν υπερβαίνουν τα όρια της αρχής της αναλογικότητος. Εφικτός ο δικαστικός έλεγχος συνταγματικότητας κατά την νομοθέτηση των εξαιρέσεων. ΣτΕ 18/2019 Τμ. Δ΄ επταμ. (παρατ. Π. Λαζαράτος / Μ-Χ. Βλάχου-Βλαχοπούλου),

σελ. 132.

Συνταγματικότητα συμφώνου συμβίωσης. Ο άνθρωπος αναγνωρίζεται ως υπέρτατη αξία, χάριν της οποίας υφίσταται και οργανώνεται η έννομη τάξη. Η συνταγματική προστασία της ελευθερίας ανάπτυξης της προσωπικότητας και των επιμέρους ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων δεν κωλύει τον νομοθέτη ή την κανονιστικώς δρώσα διοίκηση να θεσπίζουν, κατά τρόπο γενικό και απρόσωπο, περιορισμούς που δικαιολογούνται από λόγους δημόσιου ή κοινωνικού συμφέροντος, υπό την προϋπόθεση, όμως, ότι οι ενλόγω περιορισμοί τελούν σε συνάφεια προς το αντικείμενο και τον χαρακτήρα της ρυθμιζόμενης δραστηριότητας, είναι πρόσφοροι και αναγκαίοι για την επίτευξη του σκοπού δημόσιου ή κοινωνικού συμφέροντος, στην εξυπηρέτηση του οποίου αποβλέπουν και δεν παραβιάζουν την κατοχυρούμενη από το ως άνω άρθρο 25 παρ. 1 Συντ. αρχή της αναλογικότητας. Με τη διάταξη του άρθρου 5 παρ. 1 Συντ. κατοχυρώνεται κυρίως, ως ατομικό δικαίωμα, η οικονομική ελευθερία και η ενγένει προστασία της οικονομικής δραστηριότητας (ελευθερίας των συμβάσεων, επιχειρηματικής ελευθερίας και ελευθερίας της εργασίας και επιλογής επαγγέλματος) καθώς και άλλων πτυχών και εκδηλώσεων της προσωπικότητας που δεν κατοχυρώνονται ρητά από επί μέρους διατάξεις περί συνταγματικών δικαιωμάτων (όπως η τιμή, η αξιοπρέπεια, το δικαίωμα στην εικόνα κ.ά.), ορίζεται δε ότι η άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας και συμμετοχής στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της Χώρας περιορίζεται από την υποχρέωση τήρησης του Συντάγματος και των νόμων, του σεβασμού των δικαιωμάτων των τρίτων και της μη προσβολής των χρηστών ηθών, τα οποία εκφράζουν τις εκάστοτε κρατούσες αντιλήψεις περί κοινωνικής ηθικής εντός του νομικού μας πολιτισμού. Η έννοια των χρηστών ηθών αποτελεί αόριστη νομική έννοια, την οποία καλείται να συγκεκριμενοποιήσει ο δικαστής κατά ατομική περίπτωση, με κριτήριο το περί δικαίου αίσθημα του κατά γενική αντίληψη χρηστώς και εμφρόνως σκεπτόμενου μέσου κοινωνικού ανθρώπου, αλλά και να συνεκτιμήσει ο νομοθέτης κατά τη θέσπιση ρυθμίσεων που άπτονται ζητημάτων κοινωνικής ηθικής. ΣτΕ 2003/2018 Τμ. Γ ΄επταμ. (παρατ. Σ. Βρέλλης),

σελ. 121.