ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ (ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2013)

ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

Τεύχος 2/2013, Φεβρουάριος

Συνταγματικό - Διοικητικό και Ευρωπαϊκό Δίκαιο

Περιοδική έκδοση νομολογίας, νομοθεσίας, αρθρογραφίας & πρακτικής

Εκδίδεται από το 2008 - Μηνιαία έκδοση

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΔΑΣΗ - ΔΑΣΙΚΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ

Αντισυνταγματικότητα ορισμού δασών και δασικών εκτάσεων. Οι διατάξεις του νέου άρθρου 3 του Ν 998/1979 (ως ίσχυαν με την αντικατάσταση τους με το άρθρο 1 παρ. 1 του Ν 3208/2003), με τις οποίες ορίζεται ότι δασικό οικοσύστημα υπάρχει, όταν συντρέχουν σωρευτικώς συγκεκριμένα στοιχεία, είναι αντίθετες προς το άρθρο 24 Συντ. και την υπό το άρθρο 24 ερμηνευτική δήλωση. Λόγοι. (μειοψ.). Επιπλέον, οι ανωτέρω διατάξεις αντίκεινται στο τελευταίο εδάφιο της υπό το άρθρο 24 Συντ. ερμηνευτικής δηλώσεως διότι δεν θέτουν ως κριτήριο χαρακτηρισμού μιας εκτάσεως ως δάσους ή δασικής το αραιό ή μη της επ’ αυτής δασικής βλάστησης αλλά άλλο κριτήριο που συνάπτεται με το ύψος της βλάστησης. Εξάλλου, η νέα παρ. 3 του άρθρου 15 του Ν 1734/1987, που θεωρεί μία έκταση ως έχουσα δασικό χαρακτήρα από την ύπαρξη σε αυτήν ορισμένων μόνο δασοπονικών φυτών και με μαθηματικώς οριζόμενο ποσοστό συγκομώσεως είναι αντίθετη στο άρθρο 24 Συντ. και την υπ’ αυτό ερμηνευτική δήλωση. Από τη ρύθμιση της παρ. 7 του άρθρου 1 του Ν 3147/2003 δεν παραβιάζονται το Πρώτο ΠΠ ΕΣΔΑ ούτε τα άρθρα 17, 24 και 118 Συντ. (μειοψ.). ΣτΕ Ολ 32/2013 (παρατ. Α. Χαροκόπου / Χ. Διβάνη),

σελ. 160.

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ

Διαγωνισμός για την πρόσληψη δικαστικών υπαλλήλων στο Ελεγκτικό Συνέδριο - Δεν υπάγονται στον έλεγχο του ΑΣΕΠ. Απαγόρευση από τον συντακτικό νομοθέτη με την επιφύλαξη των προβλεπόμενων στις επίμαχες διατάξεις εξαιρέσεων, της ανάθεσης διοικητικών καθηκόντων σε δικαστικούς λειτουργούς προκειμένου να ενισχυθεί η προσωπική και λειτουργική ανεξαρτησία τους. Ισχύς σχετικής απαγόρευσης, όπως προκύπτει από τη διάταξη του άρθρου 118 παρ. 4 Συντ., το αργότερο από 1.1.2002. Μετά την ημερομηνία αυτή μη νόμιμη συγκρότηση συμβουλίων και επιτροπών που προβλέπονται από διάταξη νόμου και ασκούν αρμοδιότητες διοικητικού χαρακτήρα με συμμετοχή δικαστικών λειτουργών. Καλύπτονται από την διάταξη του άρθρου 92 Συντ., όλοι οι υπηρετούντες στα δικαστήρια υπάλληλοι. Καλύπτονται και οι Επιμελητές Δικαστηρίων. Ειδικής φύσης επιτελούμενο έργο από τους δικαστικούς υπαλλήλους, οι οποίοι είναι βοηθητικά όργανα της Δικαιοσύνης που συμβάλλουν στο δικαιοδοτικό έργο των δικαστηρίων. Περιβάλλονται από τις εγγυήσεις του άρθρου 92 Συντ., ως προς την υπηρεσιακή τους κατάσταση. Η Τριμελής Επιτροπή του επίμαχου ειδικού διαγωνισμού ασκεί αρμοδιότητα, η οποία είναι μεν κατά περιεχόμενο διοικητικής φύσης, συνδέεται όμως στενά με την εν γένει διοίκηση και οργάνωση του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Συγκρότηση Επιτροπής από δικαστικούς λειτουργούς του ΕλΣυν. Μη παραβίαση των διατάξεων του άρθρου 89 παρ. 2 και 3 Συντ. Η πρόσληψη υπαλλήλων στο Δημόσιο και στα άλλα νομικά πρόσωπα δημοσίου τομέα γίνεται με διαγωνισμό ή επιλογή βάσει προκαθορισμένων και αντικειμενικών κριτηρίων και υπάγεται στον έλεγχο του ΑΣΕΠ. Αν θεσπιστεί από τον κοινό νομοθέτη ειδική διαδικασία επιλογής προσωπικού για θέσεις το αντικείμενο των οποίων περιβάλλεται από ειδικές συνταγματικές εγγυήσεις όπως είναι το σύνολο των δικαστικών υπαλλήλων, δεν επιτρέπεται η υπαγωγή της διαδικασίας είτε εν όλω είτε εν μέρει στον έλεγχο της κατά το Σύνταγμα ανεξάρτητης αρχής, του ΑΣΕΠ. (μειοψ.) ΣτΕ Ολ 195/2013 (παρατ. Α. Τσιρωνάς),

σελ. 167.

ΔΙΚΑΣΤΕΣ - ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

50 χρόνια από την ίδρυση των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων. Μια προσπάθεια αναζήτησης των αιτίων συσσώρευσης σ’αυτά χιλιάδων εκκρεμών υποθέσεων. Το παρόν άρθρο, τμήμα γενικότερης μελέτης, αφού κάνει μια σύντομη αναφορά στην διαδρομή των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων από την ίδρυσή τους έως σήμερα, εστιάζει στην δεκαετία του 2000, την οποία θεωρεί ιδιαίτερα καθοριστική στην όλη διαδρομή τους. Τούτο υπό την έννοια ότι κατά την περίοδο αυτή αναδείχθηκαν στον μέγιστο βαθμό τα δομικά και συστημικά προβλήματα της διοικητικής δικαιοσύνης με προφανείς επιζήμιες συνέπειες, τόσο στα δικαιώματα των πολιτών όσο και στο δημόσιο συμφέρον, ενώ σιγά σιγά υπέσκαπταν και την εμπιστοσύνη της κοινωνίας στη δικαιοσύνη και τους λειτουργούς της. Ακολούθως, αναφέρεται σε σειρά παραγόντων, με την παράθεση στατιστικών στοιχείων και παραδειγμάτων από την κίνηση εργασιών των διοικητικών δικαστηρίων που συνετέλεσαν στην δημιουργία των προβλημάτων αυτών και είχαν ως συνέπεια, αφενός την συσσώρευση σε αυτά χιλιάδων εκκρεμών υποθέσεων και αφετέρου τη μη παροχή αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, υπό τους όρους του άρθρου 6 παρ.1 της ΕΣΔΑ. Νομ. Συμβολές Α. Παπαπαναγιώτου-Λέζα,

σελ. 97.

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑ

50 χρόνια από την ίδρυση των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων. Μια προσπάθεια αναζήτησης των αιτίων συσσώρευσης σ’αυτά χιλιάδων εκκρεμών υποθέσεων. Το παρόν άρθρο, τμήμα γενικότερης μελέτης, αφού κάνει μια σύντομη αναφορά στην διαδρομή των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων από την ίδρυσή τους έως σήμερα, εστιάζει στην δεκαετία του 2000, την οποία θεωρεί ιδιαίτερα καθοριστική στην όλη διαδρομή τους. Τούτο υπό την έννοια ότι κατά την περίοδο αυτή αναδείχθηκαν στον μέγιστο βαθμό τα δομικά και συστημικά προβλήματα της διοικητικής δικαιοσύνης με προφανείς επιζήμιες συνέπειες, τόσο στα δικαιώματα των πολιτών όσο και στο δημόσιο συμφέρον, ενώ σιγά σιγά υπέσκαπταν και την εμπιστοσύνη της κοινωνίας στη δικαιοσύνη και τους λειτουργούς της. Ακολούθως, αναφέρεται σε σειρά παραγόντων, με την παράθεση στατιστικών στοιχείων και παραδειγμάτων από την κίνηση εργασιών των διοικητικών δικαστηρίων που συνετέλεσαν στην δημιουργία των προβλημάτων αυτών και είχαν ως συνέπεια, αφενός την συσσώρευση σε αυτά χιλιάδων εκκρεμών υποθέσεων και αφετέρου τη μη παροχή αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, υπό τους όρους του άρθρου 6 παρ.1 της ΕΣΔΑ. Νομ. Συμβολές Α. Παπαπαναγιώτου-Λέζα,

σελ. 97.

Φορολογικές και τελωνειακές διαφορές - Πρόδηλη βασιμότητα. Η ρύθμιση του άρθρου 38 του Ν 3900/2010 που προβλέπει, προκειμένου περί φορολογικών και τελωνειακών διαφορών, ως λόγο αναστολής εκτελέσεως της πρωτόδικης δικαστικής απόφασης μόνο την πρόδηλη βασιμότητα του ενδίκου μέσου, δεν παραβιάζει τα άρθρα 20 παρ. 1 Συντ., 6 παρ. 1 και 13 ΕΣΔΑ. ΣτΕ ΕΑ 35/2013 (παρατ. Ε. Παπαδημητρίου),

σελ. 142.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας Κολλεγίων. Συνταγματικότητα σχετικής νομοθεσίας. N 3696/2008. Ίδρυση και λειτουργία Κολλεγίων. Προϋποθέσεις για χορήγηση αδείας ιδρύσεως και λειτουργίας Κολλεγίων. Δεν αντίκειται στο άρθρο 5 παρ. 1 Συντ. και στο δικαίωμα της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας και της οικονομικής και κοινωνικής ζωής της χώρας η υποχρέωση υπαγωγής όλων των νομίμως λειτουργούντων παρόχων μη τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης στην βαθμίδα των ΚΕΜΕ ή Εργαστηρίων Ελευθέρων Σπουδών επί ποινή διακοπής της λειτουργίας τους. ΣτΕ Ολ 691/2013 (παρατ. Γ. Γεραπετρίτης),

σελ. 125.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

Αρχή ne bis in dem. ΧΘΔΕΕ. Η αρχή ne bis in idem που διαλαμβάνεται στο άρθρο 50 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν εμποδίζει την εκ μέρους κράτους μέλους επιβολή, για την ίδια πράξη παραβάσεως των υποχρεώσεων που αφορούν την υποβολή δηλώσεων στον τομέα του ΦΠΑ, διαδοχικώς μιας φορολογικής και μιας ποινικής κυρώσεως, στον βαθμό που η πρώτη κύρωση δεν έχει ποινικό χαρακτήρα, πράγμα το οποίο το εθνικό δικαστήριο οφείλει να εξακριβώσει. Το δίκαιο της Ένωσης δεν ρυθμίζει τις σχέσεις μεταξύ της ΕΣΔΑ, που υπογράφηκε στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950, και των εννόμων τάξεων των κρατών μελών ούτε καθορίζει τις συνέπειες που πρέπει να συνάγουν τα εθνικά δικαστήρια σε περίπτωση σύγκρουσης μεταξύ των δικαιωμάτων που κατοχυρώνει η ενλόγω Σύμβαση και ενός κανόνα του εθνικού δικαίου. Το δίκαιο της Ένωσης εμποδίζει δικαστική πρακτική, η οποία εξαρτά την υποχρέωση που υπέχει το εθνικό δικαστήριο να αφήνει ανεφάρμοστη κάθε διάταξη που είναι αντίθετη προς κατοχυρούμενο από τον ΧΘΔΕΕ θεμελιώδες δικαίωμα υπό την προϋπόθεση ότι η αντίθεση αυτή προκύπτει σαφώς από το κείμενο του εν λόγω Χάρτη ή από τη σχετική νομολογία, εφόσον η πρακτική αυτή δεν αναγνωρίζει στο εθνικό δικαστήριο την εξουσία να εκτιμά πλήρως, με τη συνεργασία, ενδεχομένως, του Δικαστηρίου, τη συμβατότητα της εν λόγω διάταξης προς τον Χάρτη αυτόν. ΔΕΕ υπόθ. C-617/10 Aklagaren κατά Hans Akerberg Fransson, απόφ. της 26.2.2013 (παρατ. Δ. Αλεξανδροπούλου),

σελ. 186.

Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ: πεδίο εφαρμογής και ελληνική νομολογία. Ο Χάρτης περιλαμβάνει πολλά θεμελιώδη δικαιώματα που ίσχυαν ήδη στην έννομη τάξη της ΄Ενωσης, με στόχο «να ενισχυθεί η προστασία τους». Με την απόφαση Akerberg Fransson, το ΔΕΕ επιβεβαίωσε ότι το πεδίο του Χάρτη, όπως και των λοιπών θεμελιωδών δικαιωμάτων, συμπίπτει με το πεδίο του δικαίου της ΄Ενωσης. Τα ελληνικά δικαστήρια άρχισαν ήδη να εφαρμόζουν τον Χάρτη. Με τη βοήθεια του ΔΕΕ, μπορεί να γενικευθεί η εφαρμογή του, ώστε να πραγματωθεί η επίτευξη του στόχου του στην ελληνική έννομη τάξη. Διάλογος με το Διεθνές Περιβάλλον, Σ. Κουκούλη - Σπηλιωτοπούλου,

σελ. 176.

ΟΤΑ

Κατάργηση δήμων και συνένωση με άλλους μετά τον Καλλικράτη. Άρθρο 101 Συντ. Κατοχύρωση της οργάνωσης της διοίκησης του Κράτους κατά το αποκεντρωτικό σύστημα. Διασφάλιση αυτοδιοίκησης των ΟΤΑ, δηλαδή της εξουσίας να αποφασίζουν επί τοπικών υποθέσεων δι’ ιδίων οργάνων, εντός των πλαισίων των κανόνων που διέπουν την οργάνωση και λειτουργία τους και θεσπίζονται με τον τυπικό νόμο ή την κατ΄ εξουσιοδότηση κανονιστικώς δρώσα διοίκηση. Η σύσταση, η διατήρηση ΟΤΑ, η κατάργηση δια της συνενώσεως αυτού με άλλους ΟΤΑ και ο καθορισμός των ορίων της εκτάσεως και της έδρας του δεν αποτελούν τοπικές υποθέσεις αλλά γενικότερης σημασίας θέματα, επιλυόμενα στο επίπεδο της κεντρικής εξουσίας, για την ρύθμιση των οποίων πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τόσο το γενικότερο δημόσιο και εθνικό συμφέρον, όσο και οι ιδιαίτερες συνθήκες των οικείων περιοχών. Η σύσταση νέου ΟΤΑ αποτελεί ρύθμιση με κανονιστικό χαρακτήρα (μειοψ., αντίθ. μειοψ.). ΣτΕ Ολ 38/2013 (παρατ. Π. Ζυγούρης, Β. Νιάγκου / Ν. Παπαθανασίου),

σελ. 146.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Αντισυνταγματικότητα ορισμού δασών και δασικών εκτάσεων. Οι διατάξεις του νέου άρθρου 3 του Ν 998/1979 (ως ίσχυαν με την αντικατάσταση τους με το άρθρο 1 παρ. 1 του Ν 3208/2003), με τις οποίες ορίζεται ότι δασικό οικοσύστημα υπάρχει, όταν συντρέχουν σωρευτικώς συγκεκριμένα στοιχεία, είναι αντίθετες προς το άρθρο 24 Συντ. και την υπό το άρθρο 24 ερμηνευτική δήλωση. Λόγοι. (μειοψ.). Επιπλέον, οι ανωτέρω διατάξεις αντίκεινται στο τελευταίο εδάφιο της υπό το άρθρο 24 Συντ. ερμηνευτικής δηλώσεως διότι δεν θέτουν ως κριτήριο χαρακτηρισμού μιας εκτάσεως ως δάσους ή δασικής το αραιό ή μη της επ’ αυτής δασικής βλάστησης αλλά άλλο κριτήριο που συνάπτεται με το ύψος της βλάστησης. Εξάλλου, η νέα παρ. 3 του άρθρου 15 του Ν 1734/1987, που θεωρεί μία έκταση ως έχουσα δασικό χαρακτήρα από την ύπαρξη σε αυτήν ορισμένων μόνο δασοπονικών φυτών και με μαθηματικώς οριζόμενο ποσοστό συγκομώσεως είναι αντίθετη στο άρθρο 24 Συντ. και την υπ’ αυτό ερμηνευτική δήλωση. Από τη ρύθμιση της παρ. 7 του άρθρου 1 του Ν 3147/2003 δεν παραβιάζονται το Πρώτο ΠΠ ΕΣΔΑ ούτε τα άρθρα 17, 24 και 118 Συντ. (μειοψ.). ΣτΕ Ολ 32/2013 (παρατ. Α. Χαροκόπου / Χ. Διβάνη),

σελ. 160.

ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Φορολογικές και τελωνειακές διαφορές - Πρόδηλη βασιμότητα. Η ρύθμιση του άρθρου 38 του Ν 3900/2010 που προβλέπει, προκειμένου περί φορολογικών και τελωνειακών διαφορών, ως λόγο αναστολής εκτελέσεως της πρωτόδικης δικαστικής απόφασης μόνο την πρόδηλη βασιμότητα του ενδίκου μέσου, δεν παραβιάζει τα άρθρα 20 παρ. 1 Συντ., 6 παρ. 1 και 13 ΕΣΔΑ. ΣτΕ ΕΑ 35/2013 (παρατ. Ε. Παπαδημητρίου),

σελ. 142.

ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Δημοτικός φόρος Δωδεκανήσου. Ο ΔΗΦΟΔΩ δεν είναι αντίθετος προς το Σύνταγμα, διότι δεν παραβιάζει τις συνταγματικές αρχές της φορολογικής ισότητας και καθολικότητας και δικαιολογείται η επιβολή του, αφού εξυπηρετεί το γενικό-δημόσιο συμφέρον και τις ιδιαίτερες ανάγκες της νησιωτικής παραμεθορίου περιοχής, ιδίως με τις αναθεωρημένες διατάξεις του Συντάγματος (του 2001). Ο ΔΗΦΟΔΩ είναι άμεσος φόρος, διακρίνεται σαφώς από τον αντικοινοτικό προϊσχύσαντα δημοτικό φόρο και δεν παραβιάζει το Ενωσιακό Δίκαιο, ούτε και εάν -ως μη έδει- εκρίνετο ως έμμεσος φόρος. Νομ. Συμβολές Ε. Θεοχαροπούλου,

σελ. 112.

Διόδια - Δικαίωμα της ελευθερίας κινήσεως. Ν 3920/2011 άρθρο 17 παρ. 2. Οι επίμαχες ρυθμίσεις θεσπίστηκαν για λόγους δημοσίου συμφέροντος που συνάπτονται με την ομαλή διεξαγωγή της κυκλοφορίας των οχημάτων, καθώς και την ασφάλεια και λειτουργία των συγκοινωνιακών εγκαταστάσεων. Δεν υπάρχει αντίθεση προς το άρθρο 5 παρ. 1 Συντ. ΣτΕ 690/2013 Τμ. Δ΄ επταμ. (παρατ. Α. Καϊδατζής),

σελ. 134.

Προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας Κολλεγίων. Συνταγματικότητα σχετικής νομοθεσίας. N 3696/2008. Ίδρυση και λειτουργία Κολλεγίων. Προϋποθέσεις για χορήγηση αδείας ιδρύσεως και λειτουργίας Κολλεγίων. Δεν αντίκειται στο άρθρο 5 παρ. 1 Συντ. και στο δικαίωμα της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας και της οικονομικής και κοινωνικής ζωής της χώρας η υποχρέωση υπαγωγής όλων των νομίμως λειτουργούντων παρόχων μη τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης στην βαθμίδα των ΚΕΜΕ ή Εργαστηρίων Ελευθέρων Σπουδών επί ποινή διακοπής της λειτουργίας τους. ΣτΕ Ολ 691/2013 (παρατ. Γ. Γεραπετρίτης),

σελ. 125.

ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

Δημοτικός φόρος Δωδεκανήσου. Ο ΔΗΦΟΔΩ δεν είναι αντίθετος προς το Σύνταγμα, διότι δεν παραβιάζει τις συνταγματικές αρχές της φορολογικής ισότητας και καθολικότητας και δικαιολογείται η επιβολή του, αφού εξυπηρετεί το γενικό-δημόσιο συμφέρον και τις ιδιαίτερες ανάγκες της νησιωτικής παραμεθορίου περιοχής, ιδίως με τις αναθεωρημένες διατάξεις του Συντάγματος (του 2001). Ο ΔΗΦΟΔΩ είναι άμεσος φόρος, διακρίνεται σαφώς από τον αντικοινοτικό προϊσχύσαντα δημοτικό φόρο και δεν παραβιάζει το Ενωσιακό Δίκαιο, ούτε και εάν -ως μη έδει- εκρίνετο ως έμμεσος φόρος. Νομ. Συμβολές Ε. Θεοχαροπούλου,

σελ. 112.

Φορολογικές και τελωνειακές διαφορές - Πρόδηλη βασιμότητα. Η ρύθμιση του άρθρου 38 του Ν 3900/2010 που προβλέπει, προκειμένου περί φορολογικών και τελωνειακών διαφορών, ως λόγο αναστολής εκτελέσεως της πρωτόδικης δικαστικής απόφασης μόνο την πρόδηλη βασιμότητα του ενδίκου μέσου, δεν παραβιάζει τα άρθρα 20 παρ. 1 Συντ., 6 παρ. 1 και 13 ΕΣΔΑ. ΣτΕ ΕΑ 35/2013 (παρατ. Ε. Παπαδημητρίου),

σελ. 142.