ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ

ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

Τεύχος 10/2016, Οκτώβριος

Συνταγματικό - Διοικητικό και Ευρωπαϊκό Δίκαιο

Περιοδική έκδοση νομολογίας, νομοθεσίας, αρθρογραφίας & πρακτικής

Εκδίδεται από το 2008 - Μηνιαία έκδοση

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΑΙΤΗΣΗ ΑΚΥΡΩΣΕΩΣ

Κρατική εποπτεία. Υπουργικές πράξεις κρατικής εποπτείας αφορώσες διορισμό, ανάκληση διορισμού ή πρόωρη λήξη της θητείας του Προέδρου και των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου (ΔΣ) του ΚΕΕΛΠΝΟ, συνιστούν εκτελεστές διοικητικές πράξεις υποκείμενες σε αίτηση ακυρώσεως ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας. ΣτΕ 1877/2016,

σελ. 933.

ΑΚΡΟΑΣΗ

Λήψη δυσμενούς μέτρου χωρίς προηγούμενη κλήση. Από την εκδιδομένη πράξη πρέπει να προκύπτει ότι η Διοίκηση προβαίνει στην έκδοσή της χωρίς προηγούμενη κλήση του ενδιαφερομένου να εκφράσει τις απόψεις του, διότι η άμεση λήψη του δυσμενούς μέτρου επιβάλλεται για την αποτροπή κινδύνου ή λόγω επιτακτικού δημοσίου συμφέροντος, που πρέπει να προσδιορίζονται κατά τρόπο συγκεκριμένο. Ως εκ τούτου, η διοίκηση δεν δύναται να επικαλεσθεί εκ των υστέρων, μετά δηλαδή την έκδοση της πράξης, την ανάγκη άμεσης λήψης του δυσμενούς μέτρου χωρίς προηγούμενη κλήση του ενδιαφερομένου κατ άρθρο 6 παρ. 3 ΚΔΔιαδ. ΣτΕ 1877/2016,

σελ. 933.

ΑΣΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

Παραγραφή αξιώσεως του άρθρου 105 ΕισΝΑΚ επί εξακολουθητικής παρανομίας του δημοσίου. Η αξίωση αποζημίωσης κοινοπραξίας κατά του Ελληνικού Δημοσίου για την περίοδο 2005-2010 δεν είχε υποπέσει στην πενταετή παραγραφή κατά τον χρόνο ασκήσεως των κρίσιμων αγωγών. Το Ελληνικό Δημόσιο εξακολουθούσε να παρανομεί με τη μη έκδοση της πράξης έγκρισης της λειτουργικής ετοιμότητας του καζίνο. Λόγω της συνεχιζόμενης παρανομίας αναγεννάτο κάθε χρόνο η αξίωση της αποζημίωσης. Έναρξη νέας παραγραφής για την αντίστοιχη αξίωση. Νομ. Συμβουλές Π. Λαζαράτος,

σελ. 909.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ

Διαχείριση αεροδρομίων. ΤΑΙΠΕΔ Εκτελεστότητα πράξης. Τα κρατικά αεροδρόμια (αερολιμένες) πολιτικής αεροπορίας ουδέποτε είχαν χαρακτήρα κοινοχρήστων πραγμάτων κατά την έννοια του Αστικού Κώδικα. Ήταν και εξακολουθούν να είναι οικονομικώς εκμεταλλεύσιμα έργα υποδομής, με τη διαχείριση των οποίων εξυπηρετούνται οι πτήσεις αεροσκαφών μεταφοράς επιβατικού κοινού, φορτίου και ταχυδρομείου. ΣτΕ Ολ 1985/2016,

σελ. 936.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΚΕΕΛΠΝΟ. Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων είναι ΝΠΙΔ, το οποίο επιδιώκει σκοπούς δημοσίου συμφέροντος και συγκεκριμένα την αντιμετώπιση και παρακολούθηση, τον συντονισμό και την υποβοήθηση των ενεργειών για την πρόληψη της εξάπλωσης ειδικών μεταδοτικών νοσημάτων και της θεραπευτικής αντιμετώπισής τους, υπόκειται δε σε κρατική εποπτεία. ΣτΕ 1877/2016,

σελ. 933.

ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ

Αναστολή εκτέλεσης τεκμαιρόμενης σιωπηρής απόρριψης ενδικοφανούς προσφυγής. Σύμβαση υλοποίησης προγραμμάτων επιμόρφωσης εργαζομένων και στελεχών του ΟΕΑΔ. Κήρυξη έκπτωτης αναδόχου ένωσης ΝΠ, ολική κατάπτωση εγγυητικών επιστολών, καταλογισμός ποσού 10% συνολικού συμβατικού τιμήματος. Αίτηση αναστολής εκτελέσεως τεκμαιρόμενης σιωπηρής απόρριψης ενδικοφανούς προσφυγής άρ. 15 παρ. 5 ΠΔ 118/2007. Έννοια ανεπανόρθωτης βλάβης κατ άρθρ. 202 ΚΔΔ. Κρίση ότι η άμεση εκτέλεση της προσβαλλόμενης πράξης θα επιφέρει σοβαρή οικονομική ζημία και θα πλήξει το κύρος και την φερεγγυότητα της αιτούσας στον κύκλο των πελατών της, όπως επίσης θα της στερήσει το δικαίωμα συμμετοχής σε μελλοντικούς διαγωνισμούς. Ιδιαιτέρως δυσχερής η επανόρθωση των ανωτέρω σε περίπτωση ευδοκίμησης της προσφυγής. Αναστέλλει την εκτέλεση της τεκμαιρόμενης σιωπηρής απόρριψης από τον διοικητή του ΟΑΕΔ της ενδικοφανούς προσφυγής. ΔΕφΠειρ 24/2016 (σε Συμβ.),

σελ. 958.

ΔΗΜΟΣΙΟ ΔΙΚΑΙΟ

Δημόσιο συμφέρον. Σκέψεις και ανάλεκτα επί της έννοιας του δημόσιου συμφέροντος. Στην παρούσα μελέτη συγκεντρώνονται και αναλύονται ορισμένες βασικές σκέψεις που έχουν κατά καιρούς διατυπωθεί από την θεωρία και τη νομολογία περί του δημόσιου συμφέροντος, το οποίο αποτελεί μια από τις σημαντικότερες έννοιες του δημόσιου δικαίου. Νομ. Συμβολές Μ. Καλογερόπουλος,

σελ. 921.

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Δημόσια έργα. Ενδικοφανής διαδικασία. Μη τήρηση δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης. Εκτέλεση δημόσιου έργου. Επιβολή ποινικής ρήτρας λόγω παραβίασης συμβατικών υποχρεώσεων. Άσκηση από την ανάδοχο ενώπιον των αρμόδιων οργάνων των προβλεπόμενων ενδικοφανών μέσων, χωρίς επίκληση οποιασδήποτε βλάβης από τη μη προηγούμενη κλήση της ενώπιον της Διευθύνουσας Υπηρεσίας, τέτοια δε βλάβη δεν επικαλέστηκε ούτε και με την επίδικη προσφυγή. Εφόσον στο πλαίσιο της προβλεπόμενης ενδικοφανούς προδικασίας καθώς και με το ασκηθέν ενώπιον του δικάσαντος Εφετείου ένδικο βοήθημα η ανάδοχος προέβαλε τους κρίσιμους σχετικά με την μη αποκλειστική υπαιτιότητά της για την καθυστέρηση περάτωσης του έργου και τη συνεπεία αυτού μη νόμιμη επιβολή ποινικής ρήτρας, η μη κλήση της για την προβολή των εν λόγω ισχυρισμών πριν από την έκδοση της αρχικής πράξης επιβολής ποινικής ρήτρας δεν καθιστά την πράξη ακυρωτέα για μη τήρηση του ουσιώδους τύπου της προηγούμενης ακρόασης. ΣτΕ 3521/2015 (παρατ. Π. Λαζαράτος),

σελ. 931.

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αίτηση αναιρέσεως. Νομιμοποίηση δικαστικών πληρεξουσίων. Παροχή έννομης προστασίας. Σωρευτική συνδρομή προϋποθέσεων παραδεκτής άσκησης αιτήσεως αναιρέσεως (άρ. 12 Ν 3900/2010). Προβολή ισχυρισμού για εσφαλμένη ερμηνεία και πλημμελή εφαρμογή του άρ. 139Α ΚΔΔ από την παραδοχή του β/βαθμιου δικαστηρίου ότι δεν συνέτρεχε υποχρέωση του α/βάθμιου δικαστηρίου να καλέσει τον διάδικο ή τον πληρεξούσιο δικηγόρο του για την υποβολή στοιχείων νομιμοποιήσεως, εφόσον κατά την επ ακροατηρίου συζήτηση της υπόθεσης είχε χορηγηθεί στον παραστάντα δικηγόρο προθεσμία για την προσκόμιση των στοιχείων αυτών και αυτή παρήλθε άπρακτη. Βασίμως προβάλλεται με την αίτηση αναιρέσεως ότι δεν υφίσταται νομολογία του ΣτΕ για το νομικό αυτό ζήτημα. Ειδική και εξαντλητική η ρύθμιση του ζητήματος της νομιμοποίησης των δικαστικών πληρεξουσίων και της θεραπείας τυχόν ελλείψεων στο άρ. 28 ΚΔΔ. Η έλλειψη πληρεξουσιότητας δεν εμπίπτει στις τυπικές παραλείψεις που καλύπτονται με την διαδικασία του άρ. 139Α ΚΔΔ. Οι ως άνω διατάξεις του άρ. 28 ΚΔΔ δεν αντίκεινται στα άρ. 20 Συντ. και 6 ΕΣΔΑ. Νόμιμη η κρίση του ΔΕφ. Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως. ΣτΕ 1677/2016,

σελ. 956.

Αίτηση αναιρέσεως. Παραδεκτό αιτήσεως αναιρέσεως κατά το άρθρ. 12 παρ. 1 του Ν 3900/2010. Για την εκτίμηση του ειδικού και συγκεκριμένου του προβαλλόμενου ισχυρισμού, όσον αφορά το τιθέμενο με τον οικείο λόγο αναιρέσεως νομικό ζήτημα που έκρινε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, λαμβάνεται υπόψη και η περιεχόμενη στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως συνοπτική έκθεση των νομικών ζητημάτων που τίθενται με τους λόγους αναιρέσεως. ΣτΕ 1896/2016 (παρατ. Π. Πανταζόπουλος),

σελ. 942.

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

Διαχείριση αεροδρομίων. ΤΑΙΠΕΔ Εκτελεστότητα πράξης. Οι προσβαλλόμενες αποφάσεις του ΤΑΙΠΕΔ δεν είναι πράξεις παραχώρησης δικαιωμάτων επί κοινοχρήστων πραγμάτων και δεν υπόκεινται στον ακυρωτικό έλεγχο του Συμβουλίου της Επικρατείας. ΣτΕ Ολ 1985/2016,

σελ. 936.

ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Αίτηση αναθεωρήσεως κατά θετικής απόφασης του VI Τμήματος. Δεν χωρεί επίσης αίτηση αναθεώρησης και κατά απόφασης του VI Τμήματος με την οποία έγινε δεκτή αίτηση ανάκλησης κατά αρνητικής Πράξης του Κλιμακίου, ενόψει της οριστικής κρίσης για την νομιμότητα της σύμβασης και της δυνατότητας υπογραφής της από τους άμεσα ενδιαφερόμενους. Αντίθ.μειοψ. ΕλΣυν 295/2016,

σελ. 981.

H επίθεση επισημείωσης (Αpostille). H επίθεση επισημείωσης (Αpostille), που προβλέπεται στη Σύμβαση της Χάγης, σε έγγραφα που εκδίδονται αποκλειστικά σε ηλεκτρονική μορφή και φέρουν ψηφιακή υπογραφή. Η επίθεση Apostille που προβλέπεται στη Σύμβαση της Χάγης της 5ης Οκτωβρίου 1961 δεν απαιτείται στην περίπτωση δημόσιων εγγράφων που εκδίδονται ηλεκτρονικά με χρήση προηγμένης (ψηφιακής) υπογραφής. ΕλΣυν 1739/2016,

σελ. 984.

Κριτήρια για τον χαρακτηρισμό μιας σύμβασης. Το χρηματοδοτικό εργαλείο που στηρίζεται στην πρωτοβουλία JESSICA και τα κριτήρια για τον χαρακτηρισμό μιας σύμβασης, για την εκτέλεση της οποίας θα χρησιμοποιηθούν κεφάλαια προερχόμενα από το Ταμείο JESSICA, μέσω σύναψης δανείου μεταξύ αυτού και του οικείου Ταμείου Αστικής Ανάπτυξης, ως συγχρηματοδοτούμενης. Αντίθ. Μειοψ. ΕλΣυν 652/2016 (παρατ. Ε.-Ε. Κουλουμπίνη),

σελ. 962.

Παροχή υπηρεσιών καθαρισμού των κτιριακών εγκαταστάσεων νοσηλευτικού ιδρύματος. Ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές σε διαδικασία ανάθεσης παροχής υπηρεσιών. Έννοια του διοικητικού - λειτουργικού κόστους. Ανάληψη δαπάνης σε συμφωνία πλαίσιο για την παροχή υπηρεσιών καθαρισμού των κτιριακών εγκαταστάσεων νοσηλευτικού ιδρύματος. ΕλΣυν 157/2016,

σελ. 968.

Προγραμματικές συμβάσεις. Προγραμματικές συμβάσεις. Κρίσιμο εννοιολογικό στοιχείο αυτών κατά το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κρίσιμο εννοιολογικό στοιχείο προσδιορισμού της έννοιας των προγραμματικών συμβάσεων είναι ότι τα συμβαλλόμενα μέρη πρέπει να εκκινούν από κοινή αφετηρία, συμπράττοντας κατά το δυνατόν ισόρροπα για την υλοποίηση προγραμμάτων ή υπηρεσιών στο πλαίσιο κοινά εξυπηρετούμενου σκοπού, το οποίο είναι, εκ του νόμου, επιφορτισμένα να εκτελούν. ΕλΣυν 1114/2016,

σελ. 973.

Προληπτικός έλεγχος νομιμότητας συμβάσεων ΟΛΠ. Υπαγωγή στο προληπτικό έλεγχο νομιμότητας που ασκεί το ΕλΣυν των συμβάσεων του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς (ΟΛΠ). Ο χαρακτηρισμός μιας δημόσιας σύμβασης, ως σύμβασης έργου ή προμηθειών ή υπηρεσιών, κατά το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. ΕλΣυν 1069/2016,

σελ. 970.

Προϋποθέσεις σύναψης συμπληρωματικής σύμβασης (Σ.Σ.). Συνδρομή απρόβλεπτου γεγονότος. Συνέτρεξαν στην ελεγχόμενη περίπτωση οι προϋποθέσεις σύναψης Σ.Σ. αφού η ανάγκη εκτέλεσης των εργασιών αυτής ανέκυψε από το απρόβλεπτο γεγονός της αποκάλυψης στο πλαίσιο εκτέλεσης άλλης εργολαβίας αχαρτογράφητου αγωγού, που παρανόμως είχε μετατραπεί από τους ιδιοκτήτες παρακείμενων ακινήτων σε παντορροϊκό. Ο αγωγός αυτός δεν ήταν δυνατόν να εντοπιστεί κατά το χρόνο εκπόνησης της μελέτης του αρχικού έργου. Αντίθ.Μειοψ. ΕλΣυν 410/2016,

σελ. 983.

Συμβάσεις ανάθεσης της εκμετάλλευσης αερογραμμών. Συμβάσεις ανάθεσης της εκμετάλλευσης αερογραμμών. Ειδική περίπτωση συμβάσεων παραχώρησης δημόσιων υπηρεσιών. Εφαρμοστέο νομοθετικό καθεστώς (άρθρα 16,17 και 18 του Κανονισμού 1008/2008). Η έννοια του αντισταθμίσματος που καταβάλλεται από το Κράτος Μέλος για την εκπλήρωση από μέρους του αερομεταφορέα της υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας. Προϋποθέσεις για τον μη χαρακτηρισμό αυτής ως κρατικής ενίσχυσης. ΕλΣυν 1227/2016,

σελ. 977.

ΕΣΔΑ

Αναδιάρθρωση του Δημοσίου χρέους. PSI. Αναγκαστική ανταλλαγή ομολόγων. Αναδιάρθρωση ελληνικού δημόσιου χρέους. Προστατευόμενα από την ΕΣΔΑ δικαιώματα. ΕΔΔΑ προσφ. αρ. 63066/14, 64297/14 και 66106/14, απόφ. της 21.7.2016, υπόθεση Μαμάτας και λοιποί κατά Ελλάδας (παρατ. Α. Γουργουρίνης),

σελ. 988.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ

Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας.Αναδρομική εφαρμογή ηπιότερου νόμου. Εφ όσον ρητά δεν ορίζεται διαφορετικά, το άρθρο 12 παρ. 3 του Ν 1976/1991, εφαρμόζεται και όταν περιέχει ρύθμιση ευμενέστερη για τον φέροντα σωματικές βλάβες ή πνευματικές παθήσεις ασφαλισμένο, σε σύγκριση με την αντίστοιχη ρύθμιση του άρθρου 27 παρ. 1 του Ν 1902/1990. Δικαίωμα συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας. Κριτήρια. Προσδιορισμός της ασφαλιστικής αναπηρίας, σε περίπτωση αμφισβήτησης. ΤρΔΠρΗρακλείου 623/2016,

σελ. 952.

ΠΑΡΑΓΡΑΦΗ

Αξίωση του άρθρου 105 ΕισΝΑΚ επί εξακολουθητικής παρανομίας του δημοσίου. Η αξίωση αποζημίωσης κοινοπραξίας κατά του Ελληνικού Δημοσίου για την περίοδο 2005-2010 δεν είχε υποπέσει στην πενταετή παραγραφή κατά τον χρόνο ασκήσεως των κρίσιμων αγωγών. Το Ελληνικό Δημόσιο εξακολουθούσε να παρανομεί με τη μη έκδοση της πράξης έγκρισης της λειτουργικής ετοιμότητας του καζίνο. Λόγω της συνεχιζόμενης παρανομίας αναγεννάτο κάθε χρόνο η αξίωση της αποζημίωσης. Έναρξη νέας παραγραφής για την αντίστοιχη αξίωση. Νομ. Συμβουλές Π. Λαζαράτος,

σελ. 909.

ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ

Σημασία της πόλης. Ποιότητα ζωής. Η σημασία της πόλης και το δύσκολο στοίχημα της ποιότητας ζωής σε αυτήν. Η πλήρης συμμόρφωση στη νομολογία του ΣτΕ, η παραχώρηση ίδιων πόρων και εξουσιών στους ΟΤΑ, η δημιουργία των μητροπολιτικών κέντρων με ενιαία διοίκηση και ο τερματισμός της σημερινής κατάτμησης των μεγάλων πολεοδομικών ενοτήτων σε πολλούς ΟΤΑ θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην προσπάθεια για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών. Νομ. Συμβολές Χ. Ράμμος,

σελ. 903.

ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Κήρυξη έκπτωτης αναδόχου. Κατάπτωση εγγυητικών επιστολών. Σύμβαση υλοποίησης προγραμμάτων επιμόρφωσης εργαζομένων και στελεχών του ΟΕΑΔ. Κήρυξη έκπτωτης αναδόχου ένωσης ΝΠ, ολική κατάπτωση εγγυητικών επιστολών, καταλογισμός ποσού 10% συνολικού συμβατικού τιμήματος. Αίτηση αναστολής εκτελέσεως τεκμαιρόμενης σιωπηρής απόρριψης ενδικοφανούς προσφυγής άρ. 15 παρ. 5 ΠΔ 118/2007. Έννοια ανεπανόρθωτης βλάβης κατ άρθρ. 202 ΚΔΔ. Κρίση ότι η άμεση εκτέλεση της προσβαλλόμενης πράξης θα επιφέρει σοβαρή οικονομική ζημία και θα πλήξει το κύρος και την φερεγγυότητα της αιτούσας στον κύκλο των πελατών της, όπως επίσης θα της στερήσει το δικαίωμα συμμετοχής σε μελλοντικούς διαγωνισμούς. Ιδιαιτέρως δυσχερής η επανόρθωση των ανωτέρω σε περίπτωση ευδοκίμησης της προσφυγής. Αναστέλλει την εκτέλεση της τεκμαιρόμενης σιωπηρής απόρριψης από τον διοικητή του ΟΑΕΔ της ενδικοφανούς προσφυγής. ΔΕφΠειρ 24/2016 (σε Συμβ.),

σελ. 958.

ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

Δημοτικά τέλη. Στο πλαίσιο της διαχείρισης των κοινόχρηστων πραγμάτων από τη διοίκηση είναι δυνατόν, σύμφωνα με το άρθρο 970 ΑΚ να παραχωρούνται επ αυτών ιδιαίτερα δικαιώματα προς φυσικά ή νομικά πρόσωπα, εφόσον με την παραχώρηση των ιδιαίτερων αυτών δικαιωμάτων, τα οποία έχουν χαρακτήρα δημόσιου και όχι ιδιωτικού δικαίου, εξακολουθεί να εξυπηρετείται ή, τουλάχιστον δεν αναιρείται η κοινή χρήση. ΔΕφΑθ 5350/2015,

σελ. 948.

Πώληση μετοχών ημεδαπών ΑΕ. Κατά το άρθρο 13 παρ. 2 του ΚΦΕ το εισόδημα από την πώληση μετοχών ημεδαπών ΑΕ μη εισηγμένων στο χρηματιστήριο φορολογείται, «με τις γενικές διατάξεις», εκπίπτεται δε από τον οφειλόμενο υπ αυτών κατά την οικεία χρήση φόρο εισοδήματος το ποσό του φόρου (5% επί της «πραγματικής» αξίας των μετοχών) που κατέβαλαν κατά την πώληση. ΣτΕ 1896/2016 (παρατ. Π. Πανταζόπουλος),

σελ. 942.