ΕΥΡΕΤΗΡΙA

ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

Τεύχος 6/2017, Ιούνιος 2017

Συνταγματικό - Διοικητικό και Ευρωπαϊκό Δίκαιο

Περιοδική έκδοση νομολογίας, νομοθεσίας, αρθρογραφίας & πρακτικής

Εκδίδεται από το 2008 - Μηνιαία έκδοση

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ

Δημόσιο συμφέρον. Λόγοι αποκλεισμού υποψηφίων. Τα κριτήρια και οι προϋποθέσεις επιλογής και οι διατάξεις περί αποκλεισμού υποψήφιων αναδόχων στο πλαίσιο της διαδικασίας σύναψης δημοσίων συμβάσεων και υπό το πρίσμα του νέου Ν 4412/2016 θα πρέπει να ερμηνεύονται και να εφαρμόζονται ουσιαστικά και όχι τυπολατρικά με βασικό γνώμονα την εξυπηρέτηση της θεμελιώδους αρχής του ελεύθερου, πραγματικού και αποτελεσματικού ανταγωνισμού που εγγυάται την ακώλυτη πρόσβαση όλων των υποψηφίων στην αγορά των δημόσιων συμβάσεων. Παραδείγματα από τη νομολογία. Νομ. Συμβολές Α. Σπυρίδωνος,

σελ. 537.

ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ

Άδεια ανατροφής τέκνου δικαστικού λειτουργού, του οποίου η σύζυγος δεν εργάζεται. Βάσει διατάξεως του Υ.Κ. του 2007 (η οποία καταργήθηκε με τον Ν 4210/2013), που εφαρμοζόταν συμπληρωματικά και στους δικαστικούς λειτουργούς πριν από τον Ν 4055/2012, με τον οποίο προστέθηκε παρόμοια (χωρίς τη διάκριση λόγω φύλου) διάταξη στον ΚΟΔΚΔΛ, ο πατέρας δικαστικός λειτουργός δεν δικαιούται την άδεια, πλην περιπτώσεων φυσικής αδυναμίας της συζύγου. Προδικαστικό ερώτημα στο ΔΕΕ. Απόφανση ΔΕΕ ότι η διάταξη αυτή αντίκειται στις οδηγίες 96/34/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε με την 97/75/ΕΚ, σχετικά με τη συμφωνία-πλαίσιο για τη γονική άδεια, και 2006/54/ΕΚ για την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης (απόφ. της 16.7.2015, C-222/14). Με την 2511/2016 απόφ. ΣτΕ Ολ κρίθηκε ότι η διάταξη του ΚΟΔΚΔΛ αντίκειται στο άρθρο 21 παρ. 1 Συντ. Ομοίως (αντισυνταγματική) κρίνεται η ήδη καταργηθείσα διάταξη του Υ.Κ., δι’ ο παρέλκει η παραπομπή στην Ολομέλεια. Επιπροσθέτως αντίκειται στις οδηγίες 96/34/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε με την 97/75/ΕΚ, και 2006/54/ΕΚ (ως προς το σκέλος της άμεσης διακρίσεως λόγω φύλου). ΣτΕ 1513/2017 Τμ. Γ΄ (παρατ. Δ. Τσαρούχας) ΕΔηΔ,

σελ. 581.

Πρόωρη λήξη θητείας διοικητή νοσοκομείου ΕΣΥ. Οι διοικητές των μη ιδρυματικού χαρακτήρα νοσοκομείων του ΕΣΥ είναι όργανα διοίκησης των νοσοκομείων, οπότε δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 103 παρ. 4 και 6 του Συντάγματος περί μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων. Είναι δυνατή η πρόωρη λήξη της θητείας τους με απόφαση του αρμοδίου Υπουργού κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 7 παρ. 7 του Ν 3323/2005, είτε για λόγους υποκειμενικούς, οι οποίοι αφορούν συγκεκριμένο διοικητή, είτε για λόγους αντικειμενικούς, οι οποίοι καθιστούν αναγκαία τη μεταβολή της δημόσιας πολιτικής στον τομέα της υγείας, η οποία σχεδιάζεται από το Υπουργείο Υγείας, είτε για λόγους που ανακύπτουν κατά τη διαδικασία του άρθρου 2 παρ. 6 του Ν 4052/2012 (περιοδική αξιολόγηση αποδοτικότητας των διοικητών). Δεν αποκλείεται η διενέργεια συνέντευξης των κρινομένων από την αρμόδια Επιτροπή, προκειμένου αφενός να υπάρξει πληρέστερη διαφώτιση των μελών της και αφετέρου να παρασχεθεί στον αξιολογούμενο στάδιο ασκήσεως του δικαιώματός του για προηγούμενη ακρόαση πριν από την ενδεχόμενη λήψη σε βάρος του δυσμενούς διοικητικού μέτρου. Εφόσον πάντως, διενεργηθεί τέτοια συνέντευξη, επιβάλλεται να καταγράφεται στο οικείο πρακτικό (έστω συνοπτικά) το περιεχόμενο της συνέντευξης (ερωτήματα-απαντήσεις) καθώς εξατομικευμένη κρίση για την προσωπικότητα κάθε κρινομένου και την ενγένει ικανότητά του να ασκεί τα συγκεκριμένα καθήκοντα της θέσης. ΣτΕ 690/2017, Τμ. Γ΄(παρατ. Χ. Τζέμου) ΕΔηΔ,

σελ. 575.

Τα πειθαρχικά συμβούλια των δημοσίων υπαλλήλων πριν και μετά το N 4057/2012. Ο θεσμός των υπηρεσιακών-πειθαρχικών συμβουλίων ως βασική παράμετρος της νομιμότητας των τακτικών δημοσίων υπαλλήλων. Ιστορική αναδρομή. Η διασφάλιση της ανεξαρτησίας της. Η μικτή αρμοδιότητα των υπηρεσιακών συμβουλίων (επί υπηρεσιακών και πειθαρχικών ζητημάτων). Τα πρωτοβάθμια και τα δευτεροβάθμια πειθαρχικά συμβούλια. Καθεστώς πειθαρχικών συμβουλίων μετά τον Ν 4325/2015. Αναμόρφωση βαθμολογίου υπαλλήλων. ΕΔηΔ - Ι. Συμεωνίδης,

σελ. 566.

Υποβιβασμός διευθυντή. Πειθαρχική ποινή υποβιβασμού διευθυντή καταστήματος κράτησης λόγω αμελείας περί την εκτέλεση του υπηρεσιακού καθήκοντος, συνισταμένου στην υποχρέωσή του να ελέγχει τις παραβιάσεις των υποχρεώσεων των σωφρονιστικών υπαλλήλων και των κρατουμένων (εν προκειμένω πολυάριθμες ανεπίτρεπτες μετακινήσεις κρατουμένου με ειδικούς όρους μεταξύ πτερύγων του καταστήματος κρατήσεως) και να μεριμνά αμελλητί για την άρση των παραβιάσεων αυτών και για τον έλεγχο των υπαιτίων. Επί πειθαρχικών αδικημάτων που τελούνται με περισσότερες από μία πράξεις ή παραλείψεις, οι οποίες αποτελούν εκδήλωση και συνέχεια (εξακολούθηση) του ίδιου πειθαρχικού παραπτώματος, σε περίπτωση μεταβολής του πειθαρχικού νόμου κατά τη διάρκεια τελέσεώς τους, εφαρμοστέος είναι ο νόμος που ισχύει κατά την τέλεση της τελευταίας επιμέρους πράξεως, έστω και αν αυτός είναι αυστηρότερος, κατά την επιμέτρηση όμως της ποινής συνεκτιμάται και η συνδρομή των πράξεων που τελέσθηκαν υπό το καθεστώς του ηπιότερου νόμου, ο δε χρόνος της παραγραφής αρχίζει να υπολογίζεται από το χρονικό σημείο κατά το οποίο έπαυσε να τελείται το κατ’ εξακολούθηση πειθαρχικό αδίκημα. Μεταρρύθμιση της πειθαρχικής ποινής ύστερα από εκτίμηση ιδίως των συνθηκών τέλεσης του πειθαρχικού παραπτώματος και της θέσης που κατείχε ο προσφεύγων κατά τον κρίσιμο χρόνο και της πολύ καλής υπηρεσιακής εικόνας του καθώς και του δεδομένου ότι λύθηκε η υπαλληλική σχέση του μετά την άσκηση της πειθαρχικής δίωξης και πριν από την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης (πρόστιμο αποδοχών 6 μηνών). ΣτΕ 1306/2017 Τμ. Γ΄ (παρατ. Δ. Τσαρούχας) ΕΔηΔ,

σελ. 584.

ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΙ

Αμεροληψία. ΕΣΔΑ. Η έννοια της αρχής της δικαστικής αμεροληψίας και το νομικό πλαίσιο που τη διέπει. Ανάλυση της υποκειμενικής και της αντικειμενικής όψης της δικαστικής αμεροληψίας κατά το ΕΔΔΑ. Εξέταση των εννοιών του μαχητού τεκμηρίου της υποκειμενικής αμεροληψίας και της δομικής αμεροληψίας στο πλαίσιο της αντικειμενικής όψης της αμεροληψίας. Συμπερασματικές παρατηρήσεις όσον αφορά αφενός τις λύσεις που υιοθετεί το ΕΔΔΑ και το ενιαίο ευρωπαϊκό πρότυπο δικαστικής αμεροληψίας που διαμορφώνεται στο πλαίσιο της ΕΣΔΑ και αφετέρου την προσαρμογή της ελληνικής έννομης τάξεις στις λύσεις αυτές. Αφιέρωμα: Η ΕΣΔΑ στη σύγχρονη ευρωπαϊκή και ελληνική πραγματικότητα, Ι. Χαμηλοθώρης,

σελ. 507.

Η αρχή της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης στην ΕΣΔΑ. Η απόφαση Baka κατά Ουγγαρίας. Η ανεξαρτησία ως η αρχή και το τέλος του σύγχρονου συνταγματικού κράτους. Κατοχύρωση της αρχής της δικαστικής ανεξαρτησίας, προσωπικής και λειτουργικής, στα περισσότερα εθνικά και ευρωπαϊκά συντάγματα. Κριτήρια δικαστικής ανεξαρτησίας. Τρόπος επιλογής, θητεία, εγγυήσεις προστασίας από εξωτερικές πιέσεις, εντύπωση ανεξαρτησίας και αμεροληψίας. Αφιέρωμα: Η ΕΣΔΑ στη σύγχρονη ευρωπαϊκή και ελληνική πραγματικότητα, Π. Πικραμμένος,

σελ. 500.

Οι δυο αντιλήψεις του κράτους δικαίου στην Ευρώπη των 47. Η επιτυχία της ΕΣΔΑ. Η τελολογική ερμηνεία της. Η μέθοδος του «χρήσιμου αποτελέσματος». Κοινωνιολογικοί λόγοι. Η εμπέδωση του κράτους δικαίου μέσα από τη νομολογία των δικαιοδοτικών οργάνων της ΕΣΔΑ. Η διαμόρφωση του σύγχρονου ευρωπαϊκού συνταγματικού πολιτισμού. Η αμφισβήτηση του δικαιοκρατικού κεκτημένου της ΕΣΔΑ στην Ανατολική και Δυτική Ευρώπη. Η αμφισβήτηση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας με την προκήρυξη δημοψηφισμάτων. Η αμφισβήτηση του ρόλου των δικαστών με συνταγματικές μεθοδεύσεις. Αφιέρωμα: Η ΕΣΔΑ στη σύγχρονη ευρωπαϊκή και ελληνική πραγματικότητα, Ν. Αλιβιζάτος,

σελ. 504.

ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Kαταλογισμός πρώην μελών της Επιτροπής Διαχείρισης του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας. Ανοίκειος πληρωμή σε βάρος του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας, ως γενεσιουργός αιτία του επίδικου ελλείμματος. Προϋποθέσεις εφαρμογής νομιμοποιητικής διάταξης (άρθρο 36 παρ. 3 του Ν 3848/2010). Κριτήρια για την μείωση ή την απαλλαγή από το καταλογισθέν ποσό. Εφαρμογή του τεκμηρίου αθωότητας στη δημοσιονομική δίκη. Η δαπάνη της συμπληρωματικής ομαδικής ιατροφαρμακευτικής ασφάλισης του συνόλου του διοικητικού και εκπαιδευτικού προσωπικού του διαδίκου Πανεπιστημίου δεν μπορούσε νόμιμα να βαρύνει τους πόρους του ΕΛΚΕ, ο οποίος έχει συσταθεί αποκλειστικά για την χρηματοδότηση συγκεκριμένων εγκριθέντων προς εκτέλεση ερευνητικών έργων, συνιστά δε ανοίκεια πληρωμή, άσχετη προς τους σκοπούς της συγκεκριμένης διαχείρισης. Ο βαθμός της υπαιτιότητας των πρώην μελών της Επιτροπής Διαχείρισης εξικνείται σ’ αυτόν της βαρείας αμελείας και αυτό διότι, ανεξάρτητα από την κατοχή ή μη νομικών γνώσεων, είναι προφανές ιδίως για καθηγητές Πανεπιστημίου, ότι η πρόσθετη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη του προσωπικού σε ιδιωτική ασφαλιστική εταιρεία δεν συνιστά υποχρέωση του Λογαριασμού ή έστω του Πανεπιστημίου, αλλά πρόκειται για δαπάνη που καλύπτεται ιδιωτικά από τους ασφαλισμένους. Ενόψει του βαθμού της υπαιτιότητας αυτών στη δημιουργία του επίμαχου ελλείμματος (βαρεία αμέλεια) δεν καταλείπεται πεδίο εφαρμογής των νομιμοποιητικών (απαλλακτικών) διατάξεων του άρθρου 36 παρ. 3 του Ν 3848/2010. ΕλΣυν Ολ 2679/2016 (παρατ. Ε.-Ε. Κουλουμπίνη),

σελ. 556.

Τεκμήριο αθωότητας. Δεν παραβιάστηκε το προβλεπόμενο από το άρθρο 6 παρ. 2 της ΕΣΔΑ τεκμήριο αθωότητας, διότι ανεξαρτήτως του ότι η δημοσιονομική τους ευθύνη ερείδεται σε εντελώς διάφορη νομική βάση από την ποινική τους ευθύνη, η αντικειμενική υπόσταση του αδικήματος για το οποίο αυτοί απαλλάχθηκαν με απόφαση του ποινικού δικαστηρίου δεν ταυτίζεται μ’ αυτή της δημοσιονομικής τους παράβασης. Απορρίπτει αίτηση αναίρεσης. (αντιθ. μειοψ.) ΕλΣυν Ολ 2679/2016 (παρατ. Ε.-Ε. Κουλουμπίνη),

σελ. 556.

Φύση των προσαυξήσεων εκπρόθεσμης καταβολής σε ελλειμματική διαχείριση. Η επιβολή των προσαυξήσεων κατ’ ενάσκηση δεσμίας αρμοδιότητας συνιστά μέτρο αποκατάστασης του ελλείμματος του Δημοσίου στο πραγματικό ονομαστικό μέγεθος αναγόμενο στο χρόνο διαπίστωσής του, λόγω της αυθαίρετης παρακράτησης των σχετικών ποσών, εκ μέρους του υπολόγου για σειρά ετών. Το εύρος της χρηματικής αξίας του ελλείμματος στην περιουσία του Δημοσίου δεν συναρτάται με το ύψος των προσαυξήσεων σε σχέση με το αρχικό κεφάλαιο, αλλά με το πόσο μεγάλο είναι το χρονικό διάστημα της παράτυπης οικειοποίησης των σχετικών ποσών από τον υπόλογο. Δεν τίθεται ζήτημα εφαρμογής της αρχής της αναλογικότητας καθώς ελλείπει ο κυρωτικός χαρακτήρας του μέτρου αυτού. Οι προσαυξήσεις υπολογίζονται από τότε που ο υπόλογος όφειλε να ενεργήσει την είσπραξη, επί καθυστερημένης εισαγωγής των εισπράξεων από τότε που αυτός όφειλε να εισαγάγει τα εισπραχθέντα στο Δημόσιο Ταμείο και επί ελλείμματος από την ημέρα που εξακριβώθηκε ότι έλαβε χώρα το έλλειμμα. Αν η εξακρίβωση είναι αδύνατη από τότε που το έλλειμμα ανακαλύφθηκε, κατά την επιθεώρηση ή την παράδοση. (Αντίθ. Μειοψ., ειδικ. γνωμ.) ΕλΣυν Ολ 877/2016,

σελ. 550.

ΕΣΔΑ

Δικαστική αμεροληψία. Η έννοια της αρχής της δικαστικής αμεροληψίας και το νομικό πλαίσιο που τη διέπει. Ανάλυση της υποκειμενικής και της αντικειμενικής όψης της δικαστικής αμεροληψίας κατά το ΕΔΔΑ. Εξέταση των εννοιών του μαχητού τεκμηρίου της υποκειμενικής αμεροληψίας και της δομικής αμεροληψίας στο πλαίσιο της αντικειμενικής όψης της αμεροληψίας. Συμπερασματικές παρατηρήσεις όσον αφορά αφενός τις λύσεις που υιοθετεί το ΕΔΔΑ και το ενιαίο ευρωπαϊκό πρότυπο δικαστικής αμεροληψίας που διαμορφώνεται στο πλαίσιο της ΕΣΔΑ και αφετέρου την προσαρμογή της ελληνικής έννομης τάξεις στις λύσεις αυτές. Αφιέρωμα: Η ΕΣΔΑ στη σύγχρονη ευρωπαϊκή και ελληνική πραγματικότητα, Ι. Χαμηλοθώρης,

σελ. 507.

Η αρχή της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης στην ΕΣΔΑ: Η απόφαση Baka κατά Ουγγαρίας. Η ανεξαρτησία ως η αρχή και το τέλος του σύγχρονου συνταγματικού κράτους. Κατοχύρωση της αρχής της δικαστικής ανεξαρτησίας, προσωπικής και λειτουργικής, στα περισσότερα εθνικά και ευρωπαϊκά συντάγματα. Κριτήρια δικαστικής ανεξαρτησίας. Τρόπος επιλογής, θητεία, εγγυήσεις προστασίας από εξωτερικές πιέσεις, εντύπωση ανεξαρτησίας και αμεροληψίας. Αφιέρωμα: Η ΕΣΔΑ στη σύγχρονη ευρωπαϊκή και ελληνική πραγματικότητα, Π. Πικραμμένος,

σελ. 500.

Η ΕΣΔΑ στη σύγχρονη ευρωπαϊκή και ελληνική πραγματικότητα. Αφιέρωμα. Εισαγωγική προσφώνηση Λ.-Α. Σισιλιάνου,

σελ. 497.

Νομολογία ΑΠ. Η επίδραση της ΕΣΔΑ στη διαμόρφωση της νομολογίας του Αρείου Πάγου. Σχετικές παραδοχές για τη σχέση των δύο δικαστικών τάξεων, εθνικής και ευρωπαϊκής. Ανάλυση αρεοπαγιτικών αποφάσεων που έκριναν α) επανάληψη διαδικασίας μετά από προηγούμενη απόφαση του ΕΔΔΑ και β) ζητήματα εφαρμογής του άρθρου 8 της ΕΣΔΑ για το δικαίωμα σεβασμού της προσωπικής και οικογενειακής ζωής. Αφιέρωμα: Η ΕΣΔΑ στη σύγχρονη ευρωπαϊκή και ελληνική πραγματικότητα, Ν. Φραγκάκης,

σελ. 511.

Οι δυο αντιλήψεις του κράτους δικαίου στην Ευρώπη των 47. Η επιτυχία της ΕΣΔΑ. Η τελολογική ερμηνεία της. Η μέθοδος του «χρήσιμου αποτελέσματος». Κοινωνιολογικοί λόγοι. Η εμπέδωση του κράτους δικαίου μέσα από τη νομολογία των δικαιοδοτικών οργάνων της ΕΣΔΑ. Η διαμόρφωση του σύγχρονου ευρωπαϊκού συνταγματικού πολιτισμού. Η αμφισβήτηση του δικαιοκρατικού κεκτημένου της ΕΣΔΑ στην Ανατολική και Δυτική Ευρώπη. Η αμφισβήτηση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας με την προκήρυξη δημοψηφισμάτων. Η αμφισβήτηση του ρόλου των δικαστών με συνταγματικές μεθοδεύσεις. Αφιέρωμα: Η ΕΣΔΑ στη σύγχρονη ευρωπαϊκή και ελληνική πραγματικότητα, Ν. Αλιβιζάτος,

σελ. 504.

ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Η αρχή της αξιοκρατίας στη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας. Η έκταση εφαρμογής της αρχής της αξιοκρατίας και θεμιτές αποκλίσεις. Αρχή της αξιοκρατίας: Αμφισβητούμενες αποκλίσεις. Νομ. Συμβολές Δ. Τομαράς,

σελ. 518.

Οι δυο αντιλήψεις του κράτους δικαίου στην Ευρώπη των 47. Η επιτυχία της ΕΣΔΑ. Η τελολογική ερμηνεία της. Η μέθοδος του «χρήσιμου αποτελέσματος». Κοινωνιολογικοί λόγοι. Η εμπέδωση του κράτους δικαίου μέσα από τη νομολογία των δικαιοδοτικών οργάνων της ΕΣΔΑ. Η διαμόρφωση του σύγχρονου ευρωπαϊκού συνταγματικού πολιτισμού. Η αμφισβήτηση του δικαιοκρατικού κεκτημένου της ΕΣΔΑ στην Ανατολική και Δυτική Ευρώπη. Η αμφισβήτηση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας με την προκήρυξη δημοψηφισμάτων. Η αμφισβήτηση του ρόλου των δικαστών με συνταγματικές μεθοδεύσεις. Αφιέρωμα: Η ΕΣΔΑ στη σύγχρονη ευρωπαϊκή και ελληνική πραγματικότητα, Ν. Αλιβιζάτος,

σελ. 504.