ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ

ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

Τεύχος 2/2018, Φεβρουάριος 2018

Συνταγματικό - Διοικητικό και Ευρωπαϊκό Δίκαιο

Περιοδική έκδοση νομολογίας, νομοθεσίας, αρθρογραφίας & πρακτικής

Εκδίδεται από το 2008 - Μηνιαία έκδοση

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ

Η αύξηση της μεταφορικής δαπάνης λόγω απρόοπτης μεταβολής των συνθηκών εκτέλεσης ενός δημοσίου έργου. Αντικείμενο της παρούσας μελέτης αποτελεί η μεταφορική δαπάνη στο πλαίσιο εκτέλεσης ενός δημοσίου έργου. Εξετάζονται οι παράγοντες προσδιορισμού της μεταφορικής δαπάνης και τα αίτια της αύξησής της. Τέλος, αναδεικνύεται η σημασία της ακρίβειας κατά τον προσδιορισμό της. Αφιέρωμα: Ο προσυμβατικός έλεγχος του ΕλΣυν, Ε.-Ε. Κουλουμπίνη,

σελ. 167.

ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ

Η αίτηση ανακλήσεως στη διαδικασία προσυμβατικού ελέγχου από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Εξετάζεται η αίτηση ανάκλησης στο πλαίσιο του προσυμβατικού ελέγχου. Αναλύονται οι προϋποθέσεις του παραδεκτού για την άσκησή της, η έκταση του ελέγχου και το βάσιμο αυτής καθώς και η σχετική διαδικασία. Αφιέρωμα: Ο προσυμβατικός έλεγχος του ΕλΣυν, Κ. Ρέμελης,

σελ. 105.

Η αύξηση της μεταφορικής δαπάνης λόγω απρόοπτης μεταβολής των συνθηκών εκτέλεσης ενός δημοσίου έργου. Αντικείμενο της παρούσας μελέτης αποτελεί η μεταφορική δαπάνη στο πλαίσιο εκτέλεσης ενός δημοσίου έργου. Εξετάζονται οι παράγοντες προσδιορισμού της μεταφορικής δαπάνης και τα αίτια της αύξησής της. Τέλος, αναδεικνύεται η σημασία της ακρίβειας κατά τον προσδιορισμό της. Αφιέρωμα: Ο προσυμβατικός έλεγχος του ΕλΣυν, Ε.-Ε. Κουλουμπίνη,

σελ. 167.

Ο έλεγχος των δημόσιων συμβάσεων από το Ελεγκτικό Συνέδριο με βάση την αρχή της οικονομικότητας. Η αρχή της οικονομικότητας, κατά τον προσυμβατικό έλεγχο, αποτελεί μεθοδολογικό και ελεγκτικό εργαλείο, το οποίο συνδυάζοντας τον έλεγχο νομιμότητας και τον έλεγχο της αιτιολογίας των αποφάσεων των αναθετουσών αρχών, με τα προκύπτοντα από τη σύμβαση οικονομικά και πραγματικά στοιχεία, αποσκοπεί να αποτρέψει την υπογραφή συμβάσεων προφανώς ασύμφορων για το Ελληνικό Δημόσιο. Αφιέρωμα: Ο προσυμβατικός έλεγχος του ΕλΣυν, Α. Σακελλαρίου,

σελ. 152.

Ο χρόνος κατάρτισης της δημόσιας σύμβασης κατά τον Ν 4412/2016 και ο προσυμβατικός έλεγχος από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Ο προσυμβατικός έλεγχος έχει να επιδείξει όλα αυτά τα χρόνια ισχύος του μεγάλες επιτυχίες στην αποκατάσταση χρόνιων παθογενειών στο πεδίο των συμβάσεων του δημοσίου, όπως απευθείας αναθέσεις, άτυπες επεκτάσεις, παράνομες συμπληρωματικές αναθέσεις κ.λπ. Η διεύρυνση του ελέγχου, αποφεύγοντας τα ερμηνευτικά προσκόμματα που τον περιορίζουν, είναι εξαιρετικά πολύτιμη ιδίως επί του παρόντος, καθόσον ο καθιερωμένος πλέον προσυμβατικός έλεγχος, πέραν του ότι αποτελεί την διαχρονική ασφαλιστική δικλείδα αποφυγής παράνομων δαπανών, έχει επιπροσθέτως να αντιμετωπίσει τις νέες προκλήσεις που επάγεται ο προσφάτως θεσπισθείς Ν 4412/2016. Αφιέρωμα: Ο προσυμβατικός έλεγχος του ΕλΣυν, Α. Τσιρωνάς,

σελ. 130.

Προσυμβατικός έλεγχος από ΕλΣυν. Προσέγγιση του Ν 4412/2016 υπό το πρίσμα των σημαντικότερων αλλαγών που εισήγαγε προσαρμόζοντας την Κοινοτική Οδηγία 2014/24/ΕΕ. Η παρούσα εισήγηση εστιάζει στις σημαντικότερες αλλαγές που επέφερε ο Ν 4412/2016 στο πεδίο προσαρμογής της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ, η οποία είναι και αυτή που εφαρμόζεται στην πλειονότητα των δημοσίων συμβάσεων. Αφιέρωμα: Ο προσυμβατικός έλεγχος του ΕλΣυν, Α. Παπαπαναγιώτου / Χ. Ζάχου,

σελ. 144.

Συμβάσεις παραχώρησης. Οι συμβάσεις παραχώρησης ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου: Εννοιολογική οριοθέτηση και προσυμβατικός έλεγχος. Αναλύεται αφενός ο νέος ορισμός και τα εννοιολογικά κριτήρια της σύμβασης παραχώρησης που εισάγει η Οδηγία 2014/23 και αφετέρου παρουσιάζονται χαρακτηριστικές αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου κατά την άσκηση του συνταγματικώς κατοχυρωμένου προσυμβατικού ελέγχου εξ αφορμής συμβάσεων παραχώρησης υψηλών ιδιωτικών επενδύσεων κατά τα τελευταία χρόνια της πολυετούς οικονομικής κρίσης. Αφιέρωμα: Ο προσυμβατικός έλεγχος του ΕλΣυν, Ι. Κίτσος,

σελ. 161.

ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Αρχή της τυπικής ασφάλισης. Κατά την αρχή της τυπικής ασφάλισης ως έκφραση της αρχής της προστατευόμενης εμπιστοσύνης του πολίτη στο χώρο του ασφαλιστικού δικαίου, αν ασφαλισμένος κατέβαλε τακτικά τις εισφορές του στον ασφαλιστικό οργανισμό, θεωρώντας τον εαυτό του «καλή τη πίστει» ως υπαγόμενο στην ασφάλιση αυτού, ο δε οργανισμός εισέπραττε ανεπιφύλακτα τις εισφορές αυτές, η μετά την πάροδο μακρού χρόνου και μάλιστα μετά την επέλευση του ασφαλιστικού κινδύνου αμφισβήτηση από τον ασφαλιστικό οργανισμό της ιδιότητας του ασφαλισμένου καθώς και του συντάξιμου χρόνου υπηρεσίας αντίκειται στην αρχή της προστατευόμενης εμπιστοσύνης και της χρηστής διοίκησης. Είναι σεβαστές οι πραγματικές καταστάσεις που δημιουργούν δικαιώματα υπέρ των διοικουμένων, οι οποίες προκύπτουν με την σύμπραξη ή την ανοχή της Διοίκησης, εφόσον δεν αντιβαίνουν στη δημόσια τάξη και δεν δημιουργήθηκαν με δόλια ενέργεια του διοικούμενου. Η αρχή αυτή κάμπτεται στην περίπτωση της ρητής περί του αντιθέτου διάταξης ή διάταξης από το περιεχόμενο της οποίας σαφώς συνάγεται ότι δεν είναι ανεκτή στα θέματα που αυτή ρυθμίζει η εφαρμογή της αρχής αυτής. Στην έννοια της ρητής περί του αντιθέτου διάταξης δεν εμπίπτει η περίπτωση κατά την οποία προηγήθηκε η εσφαλμένη υπαγωγή του ασφαλισμένου στην ασφάλιση φορέα. Στην περίπτωση αυτή, η αρχή της τυπικής ασφάλισης επιβάλλει ο διανυθείς χρόνος ασφάλισης, εφόσον συντρέχουν και οι λοιπές προϋποθέσεις τυπικής ασφάλισης, να αναγνωριστεί συντάξιμος. ΕλΣυν 1371/2017 (Ελάσσονα Ολομέλεια - Δεύτερη Σύνθεση),

σελ. 172.

Δικαίωμα σύνταξης ενήλικων διαζευγμένων αρρένων τέκνων. Δεν θεμελιώνουν δικαίωμα σύνταξης τα ενήλικα άρρενα τέκνα, που είναι έγγαμα, έστω και αν συντρέχουν οι λοιπές προϋποθέσεις, όπως δεν θεμελιώνουν και τα έγγαμα θήλεα τέκνα. Δικαιολογητικός λόγος για την θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης από τα τέκνα (άρρενα ή θήλεα) θανόντος συνταξιούχου είναι μη αποκοπή του τέκνου από την πατρική οικογένεια και την προστασία που αυτή του παρέχει. Ο ίδιος δικαιολογητικός λόγος συντρέχει και στην περίπτωση που το τέκνο έχει διαζευχθεί, πριν πεθάνει ο γονέας από τον οποίο έλκει το συνταξιοδοτικό του δικαίωμα, καθόσον αυτό αποκόπτεται από την πατρική οικογένεια, η μεταγενέστερη δε διάζευξή του δεν δύναται να αναβιώσει τον ήδη λυθέντα δεσμό με αυτή. Με τη διαφορετική νομοθετική μεταχείριση των διαζευγμένων θυγατέρων έναντι των διαζευγμένων αρρένων τέκνων δεν εισάγεται αδικαιολόγητη ευνοϊκή διάκριση των θυγατέρων έναντι των υιών, αφού πρόκειται για εξαιρετική ρύθμιση που θεσπίστηκε για την προστασία των γυναικών, οι οποίες λόγω των συνθηκών που επικρατούσαν στο παρελθόν είχαν μειωμένες δυνατότητες και ευκαιρίες πρόσβασης στην εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση. ΕλΣυν Ολ 898/2017,

σελ. 176.

Έννοια της ακούσιας απομάκρυνσης στρατιωτικού από την υπηρεσία του. Θεμελίωση δικαιώματος συντάξεως. Σε κάθε περίπτωση απομάκρυνσης (εκούσιας ή ακούσιας) στρατιωτικού από την υπηρεσία του, για την οποία δεν προβλέπεται ειδική συνταξιοδοτική ρύθμιση, ούτε αποδίδονται σ’ αυτήν από το νόμο οι συνέπειες της από συνταξιοδοτική άποψη, πρέπει να αναζητείται η αληθής βούληση του στρατιωτικού σε σχέση με την απομάκρυνσή του αυτή. Δεν υπάγεται στην έννοια της ακούσιας απομάκρυνσης στρατιωτικού από την υπηρεσία η απόταξη αυτού λόγω λιποταξίας, αφού η απόταξή του αυτή ήταν, εν προκειμένω, αποτέλεσμα ενσυνείδητης συμπεριφοράς, και τούτο διότι, απουσίασε από την υπηρεσία για μακρό χρονικό διάστημα, χωρίς σπουδαίο λόγο, παράπτωμα που επανέλαβε για δεύτερη φορά και ενώ βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη η διαδικασία της απόταξής του. Έσφαλε το Τμήμα που έκρινε ότι ο αναιρεσίβλητος στρατιωτικός απομακρύνθηκε ακουσίως από την υπηρεσία του και συνυπολόγισε στην συνολική συντάξιμη υπηρεσία του πέντε (5) έτη κατ’ εφαρμογή του άρθρου 40 παρ. 5 του ΠΔ 169/2007 αναγνωρίζοντας σ’ αυτόν δικαίωμα σύνταξης. (Αντίθ. μειοψ.) ΕλΣυν Ολ 2149/2017 (Ελάσσονα Ολομέλεια - Δεύτερη Σύνθεση),

σελ. 182.

Η αίτηση ανακλήσεως στη διαδικασία προσυμβατικού ελέγχου από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Εξετάζεται η αίτηση ανάκλησης στο πλαίσιο του προσυμβατικού ελέγχου. Αναλύονται οι προϋποθέσεις του παραδεκτού για την άσκησή της, η έκταση του ελέγχου και το βάσιμο αυτής καθώς και η σχετική διαδικασία. Αφιέρωμα: Ο προσυμβατικός έλεγχος του ΕλΣυν, Κ. Ρέμελης,

σελ. 105.

Η αύξηση της μεταφορικής δαπάνης λόγω απρόοπτης μεταβολής των συνθηκών εκτέλεσης ενός δημοσίου έργου. Αντικείμενο της παρούσας μελέτης αποτελεί η μεταφορική δαπάνη στο πλαίσιο εκτέλεσης ενός δημοσίου έργου. Εξετάζονται οι παράγοντες προσδιορισμού της μεταφορικής δαπάνης και τα αίτια της αύξησής της. Τέλος, αναδεικνύεται η σημασία της ακρίβειας κατά τον προσδιορισμό της. Αφιέρωμα: Ο προσυμβατικός έλεγχος του ΕλΣυν, Ε.-Ε. Κουλουμπίνη,

σελ. 167.

Καταλογισμός Ανθυπολοχαγού Υγειονομικού Ιατρών (εν αποστρατεία λόγω παραίτησής του από τις Ένοπλες Δυνάμεις). Η υποχρέωση παραμονής των αξιωματικών που αποφοιτούν από τα Ανώτατα Στρατιωτικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και η υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης σε περίπτωση πρόωρης αποχώρησής τους από το Στράτευμα συνιστούν θεμιτό περιορισμό του δικαιώματος τους για ελεύθερη επιλογή, άσκηση και αλλαγή επαγγέλματος, αφού εξυπηρετούν σκοπό δημόσιου συμφέροντος, ήτοι την οργάνωση και τον προγραμματισμό των Ενόπλων Δυνάμεων για εύρυθμη και αποτελεσματική λειτουργία τους και τη εκτέλεση της αποστολής τους. Η αποζημίωση που καταβάλλεται σε περίπτωση πρόωρης αποχώρησης υπολογίζεται κατά αντικειμενικό τρόπο, δεν συνιστά επαπειλούμενη κύρωση, έχει δε χαρακτήρα αποκαταστατικό των δαπανών στις οποίες υποβάλλεται το Δημόσιο για να δημιουργήσει επαγγελματίες στρατιωτικούς. Η υποχρέωση παραμονής τελεί σε σχέση αναλογίας με τα προνόμια που συνδέονται με το επάγγελμα του στρατιωτικού μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η επαγγελματική ασφάλεια. Το ύψος της αποζημίωσης καθορίζεται με γενικό και αντικειμενικό τρόπο όχι όμως κατ’ αμάχητο τεκμήριο, καθόσον δεν εμποδίζεται ο αξιωματικός να αμφισβητήσει το ύψος της ζημίας του Δημοσίου. ΕλΣυν 1061/2017 Τμ. V,

σελ. 186.

Ο έλεγχος των δημόσιων συμβάσεων από το Ελεγκτικό Συνέδριο με βάση την αρχή της οικονομικότητας. Η αρχή της οικονομικότητας, κατά τον προσυμβατικό έλεγχο, αποτελεί μεθοδολογικό και ελεγκτικό εργαλείο, το οποίο συνδυάζοντας τον έλεγχο νομιμότητας και τον έλεγχο της αιτιολογίας των αποφάσεων των αναθετουσών αρχών, με τα προκύπτοντα από τη σύμβαση οικονομικά και πραγματικά στοιχεία, αποσκοπεί να αποτρέψει την υπογραφή συμβάσεων προφανώς ασύμφορων για το Ελληνικό Δημόσιο. Αφιέρωμα: Ο προσυμβατικός έλεγχος του ΕλΣυν, Α. Σακελλαρίου,

σελ. 152.

Ο χρόνος κατάρτισης της δημόσιας σύμβασης κατά τον Ν 4412/2016 και ο προσυμβατικός έλεγχος από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Ο προσυμβατικός έλεγχος έχει να επιδείξει όλα αυτά τα χρόνια ισχύος του μεγάλες επιτυχίες στην αποκατάσταση χρόνιων παθογενειών στο πεδίο των συμβάσεων του δημοσίου, όπως απευθείας αναθέσεις, άτυπες επεκτάσεις, παράνομες συμπληρωματικές αναθέσεις κ.λπ. Η διεύρυνση του ελέγχου, αποφεύγοντας τα ερμηνευτικά προσκόμματα που τον περιορίζουν, είναι εξαιρετικά πολύτιμη ιδίως επί του παρόντος, καθόσον ο καθιερωμένος πλέον προσυμβατικός έλεγχος, πέραν του ότι αποτελεί την διαχρονική ασφαλιστική δικλείδα αποφυγής παράνομων δαπανών, έχει επιπροσθέτως να αντιμετωπίσει τις νέες προκλήσεις που επάγεται ο προσφάτως θεσπισθείς Ν 4412/2016. Αφιέρωμα: Ο προσυμβατικός έλεγχος του ΕλΣυν, Α. Τσιρωνάς,

σελ. 130.

Προσυμβατικός έλεγχος δημοσίων συμβάσεων. Προσέγγιση του Ν 4412/2016 υπό το πρίσμα των σημαντικότερων αλλαγών που εισήγαγε προσαρμόζοντας την Κοινοτική Οδηγία 2014/24/ΕΕ. Η παρούσα εισήγηση εστιάζει στις σημαντικότερες αλλαγές που επέφερε ο Ν 4412/2016 στο πεδίο προσαρμογής της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ, η οποία είναι και αυτή που εφαρμόζεται στην πλειονότητα των δημοσίων συμβάσεων. Αφιέρωμα: Ο προσυμβατικός έλεγχος του ΕλΣυν, Α. Παπαπαναγιώτου / Χ. Ζάχου,

σελ. 144.

Συμβάσεις παραχώρησης. Οι συμβάσεις παραχώρησης ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου: Εννοιολογική οριοθέτηση και προσυμβατικός έλεγχος. Αναλύεται αφενός ο νέος ορισμός και τα εννοιολογικά κριτήρια της σύμβασης παραχώρησης που εισάγει η Οδηγία 2014/23 και αφετέρου παρουσιάζονται χαρακτηριστικές αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου κατά την άσκηση του συνταγματικώς κατοχυρωμένου προσυμβατικού ελέγχου εξ αφορμής συμβάσεων παραχώρησης υψηλών ιδιωτικών επενδύσεων κατά τα τελευταία χρόνια της πολυετούς οικονομικής κρίσης. Αφιέρωμα: Ο προσυμβατικός έλεγχος του ΕλΣυν, Ι. Κίτσος,

σελ. 161.

ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ[ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ - ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ]

Αρχή της τυπικής ασφάλισης. Κατά την αρχή της τυπικής ασφάλισης ως έκφραση της αρχής της προστατευόμενης εμπιστοσύνης του πολίτη στο χώρο του ασφαλιστικού δικαίου, αν ασφαλισμένος κατέβαλε τακτικά τις εισφορές του στον ασφαλιστικό οργανισμό, θεωρώντας τον εαυτό του «καλή τη πίστει» ως υπαγόμενο στην ασφάλιση αυτού, ο δε οργανισμός εισέπραττε ανεπιφύλακτα τις εισφορές αυτές, η μετά την πάροδο μακρού χρόνου και μάλιστα μετά την επέλευση του ασφαλιστικού κινδύνου αμφισβήτηση από τον ασφαλιστικό οργανισμό της ιδιότητας του ασφαλισμένου καθώς και του συντάξιμου χρόνου υπηρεσίας αντίκειται στην αρχή της προστατευόμενης εμπιστοσύνης και της χρηστής διοίκησης. Είναι σεβαστές οι πραγματικές καταστάσεις που δημιουργούν δικαιώματα υπέρ των διοικουμένων, οι οποίες προκύπτουν με την σύμπραξη ή την ανοχή της Διοίκησης, εφόσον δεν αντιβαίνουν στη δημόσια τάξη και δεν δημιουργήθηκαν με δόλια ενέργεια του διοικούμενου. Η αρχή αυτή κάμπτεται στην περίπτωση της ρητής περί του αντιθέτου διάταξης ή διάταξης από το περιεχόμενο της οποίας σαφώς συνάγεται ότι δεν είναι ανεκτή στα θέματα που αυτή ρυθμίζει η εφαρμογή της αρχής αυτής. Στην έννοια της ρητής περί του αντιθέτου διάταξης δεν εμπίπτει η περίπτωση κατά την οποία προηγήθηκε η εσφαλμένη υπαγωγή του ασφαλισμένου στην ασφάλιση φορέα. Στην περίπτωση αυτή, η αρχή της τυπικής ασφάλισης επιβάλλει ο διανυθείς χρόνος ασφάλισης, εφόσον συντρέχουν και οι λοιπές προϋποθέσεις τυπικής ασφάλισης, να αναγνωριστεί συντάξιμος. ΕλΣυν 1371/2017 (Ελάσσονα Ολομέλεια - Δεύτερη Σύνθεση),

σελ. 172.

Η ανάκληση μιας παράνομης πράξης διορισμού υπαλλήλου ενεργεί ex tunc, ώστε να αποκατασταθεί η νομική κατάσταση που ίσχυε πριν την έκδοσή της, ενώ αίρονται όλες οι έννομες συνέπειες που απορρέουν από την έκδοση της πράξης αυτής μεταξύ των οποίων και η αναγνώριση του χρόνου υπηρεσίας που παρασχέθηκε από τον υπάλληλο ως συντάξιμης. Η Διοίκηση οφείλει να αναλαμβάνει τον κίνδυνο των σφαλμάτων των οργάνων της (αρχή του estoppel) και δεν δικαιούται επικαλούμενη τις εσφαλμένες ενέργειες ή παραλείψεις των οργάνων της να αγνοεί μια ευνοϊκή για τον διοικούμενο πραγματική κατάσταση και να αρνείται την υπέρ αυτού συναγωγή ωφελημάτων και των νόμιμων συνεπειών που προκύπτουν από την κατάσταση αυτή, όταν μάλιστα διακυβεύονται άμεσα συμφέροντα τρίτων. ΕλΣυν 332/2017 Τμ. ΙΙ,

σελ. 178.