ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ

ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

Τεύχος 1/2017, Ιανουάριος 2017

Νομοθεσία, Νομολογία, Θεωρία & Πράξη του Ποινικού Δικαίου

Εκδίδεται από το 1998 - Μηνιαία έκδοση

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €130.00
ΝΠ €190.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ ΜΕ ΠΡΟΘΕΣΗ

Αιτιολογείται η κρίση του δικαστηρίου ότι ο αναιρεσείων αποφάσισε να σκοτώσει το θύμα ευρισκόμενος σε ήρεμη ψυχική κατάσταση. Συγκεκριμένα, αυτός επιτέθηκε εναντίον του θύματος με μαχαίρι και κατάφερε 21 αλλεπάλληλα χτυπήματα, πυκνά και στοχευμένα σε καίρια σημεία του σώματός του. ΑΠ 1226/2015,

σελ. 40.

ΑΔΕΙΑ ΔΙΩΞΗΣ

Η αναφορά της λέξης «αίτηση» στο άρθρο 149 του ΒΔ της 31.12.1957/20.1.1958 δεν επέχει την έννοια της «άδειας» των άρθρων 54 και 55 ΚΠΔ, αλλά συνιστά δικονομική προϋπόθεση και επέχει την έννοια της «αίτησης» του άρθρου 41 ΚΠΔ. ΓνωμΕισΑΠ 6/2016,

σελ. 82.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

Αναιρείται η προσβαλλόμενη απόφαση, αφού το Δικαστήριο απέρριψε το αίτημα διακοπής χωρίς την απαιτούμενη αιτιολογία, αγνοώντας και παραβιάζοντας περαιτέρω το δικαίωμα υπερασπίσεως του κατηγορουμένου. ΑΠ 1076/2015,

σελ. 57.

Αναιρείται λόγω έλλειψης αιτιολογίας η προσβαλλόμενη απόφαση. Ειδικότερα, δεν αιτιολογεί και δεν εξηγεί γιατί η επίμαχη εξουσιοδότηση έπρεπε, για να είναι έγκυρος ο διορισμός του αντικλήτου, να περιέχει και ειδική εντολή - εξουσία διορισμού αντικλήτου. ΑΠ 956/2015,

σελ. 59.

ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ Βλ. και ΠΡΟΑΝΑΚΡΙΣΗ

Εν προκειμένω, προκύπτει ότι ουδόλως παραβιάσθηκαν οι διατάξεις που καθορίζουν τα υπερασπιστικά δικαιώματα των κατηγορουμένων και επομένως ουδεμία ακυρότητα πράξεων της προδικασίας υφίσταται. ΣυμβΠλημΑθ 3404/2016,

σελ. 66.

Δεν δημιουργείται απόλυτη ακυρότητα λόγω παραβίασης των διατάξεων που καθορίζουν την υπεράσπιση στην περίπτωση που ο τελευταίος, αν και δεν κλητεύθηκε νομίμως ή και καθόλου πριν από σαράντα οκτώ ώρες για παροχή εξηγήσεων, είχε τη δυνατότητα να προβάλει τους υπερασπιστικούς ισχυρισμούς του στο στάδιο της κύριας ανάκρισης. ΣυμβΠλημΝαυπλ 110/2016,

σελ. 70.

ΑΜΝΗΣΤΙΑ Βλ. ΑΠΟΔΕΙΞΗ

ΑΠΑΤΗ

Ορθώς έγινε δεκτό ότι η περιουσιακή ζημία του Δημοσίου ισούται με το ποσό των αποδοχών που καταβλήθηκαν στην κατηγορουμένη, δεδομένου δε ότι η πρόσληψή της δεν ήταν νόμιμη, δεν μπορεί η ζημία αυτή να αντισταθμισθεί με ίσης αξίας αντιπαροχή. ΑΠ 196/2015 (παρατ. Σ. Μπαλτάς),

σελ. 45.

ΑΠΟΔΕΙΞΗ

Κατά τη διαδικασία που προηγείται της παραπομπής στο ακροατήριο δεν αξιώνεται από τους φορείς της δικαστικής κρίσης εξ αντικειμένου απόδειξη της ενοχής και σχηματισμός δικαστικής πεποίθησης. Η εν λόγω «ενδιάμεση» κρίση παραμένει και υποκειμενικά στο επίπεδο της πιθανολόγησης της ενοχής. ΔιατΕισΕφΑθ 79/2016,

σελ. 83.

Ποινικά και ποινικοδικονομικά ζητήματα από την πρόσφατη νομολογία (ΜΕΡΟΣ Γ΄). Άρθρο Λ. Μαργαρίτης/Χ. Σατλάνης,

σελ. 22.

ΑΠΟΛΥΣΗ ΥΠΟ ΟΡΟ

Η εξαιρετική ρύθμιση του άρθρου 17 Ν 1968/1991 δεν μπορεί να τύχει ανάλογης εφαρμογής, καθόσον κατά γενική παραδοχή είναι ανεπίτρεπτη η άσκηση ενδίκων μέσων στην περίπτωση που ο νόμος σιωπά. ΣυμβΕφΘρακ 320/2016,

σελ. 74.

ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΑ

Το προστατευόμενο έννομο αγαθό στο έγκλημα των βασανιστηρίων είναι κυρίως η αξία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και ιδιαίτερα η ατομική υπόσταση του πολίτη, αλλά και το δημοκρατικό πολίτευμα που θίγεται από τέτοιες διαστροφικές υπερβάσεις των οργάνων του. ΔιατΕισΕφΘεσ 116/2016,

σελ. 87.

ΔΗΜΟΣΙΟ Βλ. ΑΠΑΤΗ

ΔΙΚΑΣΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ

Η διαδικασία άρσης της κατάσχεσης και φύλαξης των κατασχεθέντων πραγμάτων εφαρμόζεται μεν κατά το στάδιο της προδικασίας από το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών και μέχρις ότου περατωθεί η ανάκριση, πλην όμως οι οικείες διατάξεις εφαρμόζονται αναλογικώς και μετά το στάδιο της παραπομπής του κατηγορουμένου και ενώπιον του Εφετείου. ΣυμβΕφΑιγαίου 52/2016,

σελ. 61.

ΕΓΚΛΗΣΗ

Η «αίτηση» του άρθρου 149 του ΒΔ της 31.12.1957/ 20.1.1958 επέχει την έννοια της «αίτησης» του άρθρου 41 του ΚΠΔ και διαφέρει της έγκλησης κατά το ότι έχει διοικητικό χαρακτήρα. ΓνωμΕισΑΠ 6/2016,

σελ. 82.

ΕΚΔΟΣΗ

Ο εκκαλών ισχυρίστηκε ότι το ένταλμα σύλληψης δεν πληροί τις προϋποθέσεις, γιατί τα έγγραφα απεστάλησαν στο Υπουργείο Δικαιοσύνης για την έκδοσή του από τη Δημοκρατία της Μακεδονίας, ονομασία που δεν αναγνωρίζεται από την Ελλάδα. Τα έγγραφα αναγνώρισης όμως προέρχονται, όπως εκεί αναγράφεται, από την ΠΓΔΜ. ΣυμβΑΠ 1066/2015,

σελ. 58.

ΕΛΑΦΡΥΝΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΣΤΑΣΕΙΣ

Ποινικά και ποινικοδικονομικά ζητήματα από την πρόσφατη νομολογία (ΜΕΡΟΣ Γ΄). Άρθρο Λ. Μαργαρίτης/Χ. Σατλάνης,

σελ. 22.

ΕΠΙΔΟΣΗ

Αναιρείται λόγω έλλειψης αιτιολογίας η προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία απορρίφθηκε έφεση του αναιρεσείοντος ως εκπρόθεσμη. Ειδικότερα, η απόφαση δεν αιτιολογεί και δεν εξηγεί γιατί η επίμαχη εξουσιοδότηση έπρεπε, για να είναι έγκυρος ο διορισμός του αντικλήτου, να περιέχει και ειδική εντολή - εξουσία διορισμού αντικλήτου. ΑΠ 956/2015,

σελ. 59.

ΕΦΕΣΗ Βλ. και ΕΚΔΟΣΗ, ΕΠΙΔΟΣΗ

Βούλευμα με το οποίο απορρίπτεται αίτηση περί κατ’ οίκον έκτισης ποινής φυλάκισης δεν υπόκειται σε έφεση, διότι δεν υφίσταται κάποια διάταξη που να συγχωρεί το ένδικο μέσο της έφεσης κατά τέτοιου βουλεύματος. Η αδυναμία δε προσβολής με έφεση αφορά τον καταδικασθέντα και όχι τον Εισαγγελέα Εφετών. ΣυμβΕφΘεσ 776/2014,

σελ. 73.

Με την κρινόμενη έφεση ασκείται ένδικο μέσο από πρόσωπο στο οποίο ο νόμος δεν χορηγεί ρητώς το σχετικό δικαίωμα και προσβάλλεται βούλευμα μη δεκτικό εφέσεως, δεδομένου ότι δεν χορηγείται ρητώς δικαίωμα άσκησης έφεσης στον υπερήλικο κατάδικο του οποίου απορρίφθηκε η αίτηση για την κατ’ οίκον έκτιση ποινής. ΣυμβΕφΘρακ 320/2016,

σελ. 74.

ΚΑΘΕΙΡΞΗ

Μετατρέπεται σε χρηματική η ποινή φυλακίσεως μέχρι πέντε ετών, ενώ δεν μετατρέπεται σε χρηματική η ποινή καθείρξεως πέντε ετών. ΑΠ 1586/2016,

σελ. 72.

ΚΑΤΑΣΧΕΣΗ Βλ. και ΔΙΚΑΣΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ, ΜΕΣΕΓΓΥΗΣΗ

Όταν η υπόθεση εκκρεμεί, συνεπεία ασκήσεως εφέσεως, ενώπιον του Εφετείου, αρμόδιο για την αλλαγή του μεσεγγυούχου κατασχεθέντων πραγμάτων είναι το Συμβούλιο Εφετών. Στην περίπτωση της αλλαγής του μεσεγγυούχου η κατάσχεση δεν αίρεται, αλλά εξακολουθεί να υφίσταται. ΣυμβΕφΑιγαίου 52/2016,

σελ. 61.

ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΣ Βλ. και ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ, ΠΡΟΑΝΑΚΡΙΣΗ

Αναιρείται η προσβαλλόμενη απόφαση, αφού το Δικαστήριο απέρριψε το αίτημα διακοπής χωρίς την απαιτούμενη αιτιολογία, αγνοώντας και παραβιάζοντας περαιτέρω το δικαίωμα υπερασπίσεως του κατηγορουμένου με συνήγορο της επιλογής του. ΑΠ 1076/2015, σελ. 57.

Δεν δημιουργείται απόλυτη ακυρότητα λόγω παραβίασης των διατάξεων που καθορίζουν την υπεράσπιση του κατηγορουμένου, στην περίπτωση που ο τελευταίος, αν και δεν κλητεύθηκε νομίμως ή και καθόλου πριν από σαράντα οκτώ ώρες για παροχή εξηγήσεων είχε τη δυνατότητα να προβάλει τους υπερασπιστικούς ισχυρισμούς του στο στάδιο της κύριας ανάκρισης. ΣυμβΠλημΝαυπλ 110/2016,

σελ. 70.

ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

Η φωτογράφηση των τηρούμενων σε Κτηματολογικά Γραφεία στοιχείων με συνήθεις φωτογραφικές μηχανές, κινητά τηλέφωνα ή άλλη συσκευή που έχει τέτοια δυνατότητα είναι ανεπίτρεπτη. ΓνωμΕισΑΠ 5/2016,

σελ. 81.

ΜΕΣΕΓΓΥΗΣΗ Βλ. και ΚΑΤΑΣΧΕΣΗ

Απορρίπτεται η κρινόμενη αίτηση περί αλλαγής μεσεγγυούχου του κατασχεθέντος αυτοκινήτου. Συγκεκριμένα, το αυτοκίνητο αυτό παραδόθηκε για φύλαξη σε Αστυνομικό Τμήμα, ώστε η συνέχιση της φύλαξής του να μην εγκυμονεί κινδύνους φθοράς ή καταστροφής. ΣυμβΕφΑιγαίου 52/2016,

σελ. 61.

ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΣΟΔΩΝ

Δεν στοιχειοθετείται σε βάρος του προσφεύγοντος η αξιόποινη πράξη της νομιμοποιήσεως εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα, δεδομένου ότι αυτός δεν ήταν διαχειριστής και νόμιμος εκπρόσωπος της υποχρέου για την απόδοση ΦΠΑ εταιρίας κατά το επίδικο χρονικό διάστημα. ΔιατΕισΕφΑθ 79/2016,

σελ. 83.

ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΕΣ ΑΔΕΙΕΣ Βλ. ΨΕΥΔΗΣ ΒΕΒΑΙΩΣΗ

ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΚΑΘΗΚΟΝΤΟΣ

Ουδόλως προκύπτει σε βάρος των εγκαλουμένων αστυνομικών η εκδήλωση οιασδήποτε ανάρμοστης ή επιλήψιμης συμπεριφοράς, με την άσκηση σωματικής βίας, καθόσον αυτοί ενήργησαν σύμφωνα με τα ανατεθέντα σε αυτούς από τον νόμο καθήκοντα, χωρίς να τα υπερβούν. ΔιατΕισΕφΘεσ 116/2016,

σελ. 87.

ΠΑΡΑΓΡΑΦΗ

Ποινικά και ποινικοδικονομικά ζητήματα από την πρόσφατη νομολογία (ΜΕΡΟΣ Γ΄). Άρθρο Λ. Μαργαρίτης/Χ. Σατλάνης,

σελ. 22.

ΠΟΙΝΗ

Η διάταξη του άρθρου 56 παρ. 2 ΠΚ αφορά την ποινή φυλάκισης, η οποία πρέπει να εκτιθεί σε σωφρονιστικό κατάστημα, είτε επειδή δεν μετατράπηκε σε χρηματική είτε επειδή, αν και μετατράπηκε, δεν εξαγοράστηκε. ΤρΠλημΚαβ 2123/2015,

σελ. 78.

Μετατρέπεται σε χρηματική η ποινή φυλακίσεως μέχρι πέντε ετών, ενώ δεν μετατρέπεται σε χρηματική η ποινή καθείρξεως πέντε ετών. ΑΠ 1586/2016, σελ. 72.

Απορρίπτεται η αίτηση του καταδικασθέντος για κατ’ οίκον έκτιση της ποινής που του επιβλήθηκε. Συγκεκριμένα, δεν αποδεικνύεται από κάποιο έγγραφο η παρούσα οικονομική και περιουσιακή κατάσταση του αιτούντος και η εντεύθεν αδυναμία εξαγοράς της ποινής του. ΣυμβΠλημΚαβ 65/2016,

σελ. 79.

Βούλευμα με το οποίο απορρίπτεται αίτηση περί κατ’ οίκον έκτισης ποινής δεν υπόκειται σε έφεση, διότι δεν υφίσταται κάποια διάταξη που να συγχωρεί το ένδικο μέσο της έφεσης κατά τέτοιου βουλεύματος. Η αδυναμία δε προσβολής με έφεση αφορά τον καταδικασθέντα και όχι τον Εισαγγελέα Εφετών. ΣυμβΕφΘεσ 776/2014,

σελ. 73.

Με την κρινόμενη έφεση ασκείται ένδικο μέσο από πρόσωπο στο οποίο ο νόμος δεν χορηγεί ρητώς το σχετικό δικαίωμα και προσβάλλεται βούλευμα μη δεκτικό εφέσεως, δεδομένου ότι ούτε από τις γενικές διατάξεις ούτε από ειδική διάταξη νόμου χορηγείται ρητώς δικαίωμα άσκησης του ενδίκου μέσου της έφεσης στον υπερήλικο κατάδικο του οποίου απορρίφθηκε η αίτηση για την κατ’ οίκον έκτιση της μη υπερβαίνουσας τα 10 έτη στερητικής της ελευθερίας ποινής. ΣυμβΕφΘρακ 320/2016,

σελ. 74.

ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΩΞΗ

Η αναφορά της λέξης «αίτηση» στο άρθρο 149 ΒΔ της 31.12.1957/20.1.1958 δεν επέχει την έννοια της «άδειας» των άρθρων 54 και 55 ΚΠΔ, αλλά συνιστά δικονομική προϋπόθεση, η δε έλλειψη της αίτησης κωλύει την ποινική δίωξη και συνακόλουθα την παραπομπή του δράστη στο ακροατήριο. Αν η ποινική δίωξη ασκήθηκε δίχως την προηγούμενη υποβολή αίτησης δίωξης, παρότι απαιτείται, τότε αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη από το Δικαστικό Συμβούλιο ή το Δικαστήριο, κατά περίπτωση. ΓνωμΕισΑΠ 6/2016,

σελ. 82.

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΔΙΚΗΣ

Ποινικά και ποινικοδικονομικά ζητήματα από την πρόσφατη νομολογία (ΜΕΡΟΣ Γ΄). Άρθρο Λ. Μαργαρίτης/Χ. Σατλάνης,

σελ. 22.

ΠΡΟΑΝΑΚΡΙΣΗ

Δεδομένου ότι είχαν διενεργηθεί όλες οι αναγκαίες ανακριτικές πράξεις για τη συγκεκριμένη υπόθεση, είχαν ληφθεί ανωμοτί εξηγήσεις των εγκαλουμένων και προέκυπταν επαρκείς ενδείξεις για την παραπομπή αυτών δι’ απευθείας κλήσεως στο ακροατήριο του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου, δεν ήταν αναγκαία η διενέργεια προανάκρισης προς λήψη απολογίας και μόνο των κατηγορουμένων, διότι μια τέτοια ενέργεια θα ήταν χρονοβόρα και αλυσιτελής, αφού οι κατηγορούμενοι θα επαναλάμβαναν τους ίδιους ισχυρισμούς. ΣυμβΠλημΑθ 3404/2016,

σελ. 66.

ΠΡΟΔΙΚΑΣΙΑ Βλ. ΑΠΟΔΕΙΞΗ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ

Δεν δημιουργείται απόλυτη ακυρότητα λόγω παραβίασης των διατάξεων που καθορίζουν την υπεράσπιση του κατηγορουμένου, στην περίπτωση που ο τελευταίος, αν και δεν κλητεύθηκε νομίμως ή και καθόλου πριν από σαράντα οκτώ ώρες για παροχή εξηγήσεων και για εξέτασή του ανωμοτί κατά το στάδιο διενεργηθείσας προκαταρκτικής εξέτασης, είχε τη δυνατότητα να προβάλει τους υπερασπιστικούς ισχυρισμούς του στο στάδιο της κύριας ανάκρισης το οποίο επακολούθησε. ΣυμβΠλημΝαυπλ 110/2016,

σελ. 70.

ΠΡΟΣΦΥΓΗ

Η προσφυγή του άρθρου 322 ΚΠΔ συνιστά οιονεί ένδικο μέσο, εφόσον δι’ αυτής «προσάπτεται μομφή», κατά πράξης του Εισαγγελέα, η επανεξέτασή της γίνεται από ανώτερο δικαστικό όργανο και η εκδίκαση της υπόθεσης αναστέλλεται μέχρι την έκδοση οριστικής κρίσης επ’ αυτής. Επί της προσφυγής αυτής μπορεί να ισχύσει ό,τι και επί των ενδίκων μέσων μόνο εφόσον δεν τίθεται ζήτημα σύγκρουσης με όσα ειδικώς και περιοριστικώς ορίζονται στις διατάξεις του άνω άρθρου. ΔιατΕισΕφΑθ 79/2016,

σελ. 83.

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ

Ο ποινικολόγος ως μαχητής της ελευθερίας. Μελ. H. Αναγνωστόπουλος,

σελ. 3.

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΒΛΑΒΗ

Δεν προκύπτουν καθόλου ενδείξεις πλήρωσης της ειδικής υπόστασης του αποδιδόμενου στους εγκαλούμενους αστυνομικούς εγκλήματος της απλής σωματικής βλάβης με πρόθεση κατά συναυτουργία ή οιουδήποτε εγκλήματος, που να δύναται να αποδοθεί σε βάρος αυτών, καθώς ουδόλως προκύπτει η εκδήλωση από μέρους τους κατά του εγκαλούντος οιασδήποτε ανάρμοστης ή επιλήψιμης συμπεριφοράς, με την άσκηση σωματικής βίας, καθόσον αυτοί ενήργησαν σύμφωνα με τα ανατεθέντα σε αυτούς από τον νόμο καθήκοντα, χωρίς να τα υπερβούν. ΔιατΕισΕφΘεσ 116/2016,

σελ. 87.

ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ

Νομοθετικές παραβάσεις του τεκμηρίου αθωότητας. Μελ. Π. Βασιλακόπουλος, σελ. 15.

Τεκμήριο αθωότητας και η νέα Οδηγία της ΕΕ. Μελ. Π. Τσιρίδης, σελ. 10.

Τεκμήριο αθωότητας και λαϊκός τιμωρητισμός - Προστασία στο πλαίσιο του ιδιωτικού δικαίου. Μελ. Φ. Δωρής, σελ. 19.

Το τεκμήριο αθωότητας και οι παράπλευρες συνέπειές του. Μελ. Ν. Αλιβιζάτος, σελ. 7.

ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΕΞΟΥΣΙΑΣ

Αναιρείται η προσβαλλόμενη απόφαση, αφού το Δικαστήριο απέρριψε το αίτημα διακοπής χωρίς την απαιτούμενη αιτιολογία, ενώ ακόμη, προχωρώντας στη συνέχεια στην έρευνα της ουσίας της υπόθεσης, υπερέβη την εξουσία του. ΑΠ 1076/2015, σελ. 57.

ΨΕΥΔΗΣ ΒΕΒΑΙΩΣΗ

Οι υπό κρίση αναθεωρήσεις των οικοδομικών αδειών από τον πρώτο κατηγορούμενο με τη βεβαίωση από αυτόν περί ελέγχου της νομιμότητας και της τήρησης των πολεοδομικών διατάξεων συνιστούν βεβαίωση γεγονότος που έχει έννομες συνέπειες, καθώς εμφανίζουν προς τους τρίτους τα όποια κτίσματα ως νόμιμα και επί τη βάσει νόμιμης οικοδομικής άδειας. Αρκεί δε η in abstracto δυνατότητα του βεβαιούμενου γεγονότος να έχει έννομη συνέπεια και δεν ενδιαφέρει αν από άλλα νομικά αίτια ή άλλες ενέργειες αποκλείσθηκε η επέλευση της σκοπηθείσας συνέπειας. ΣυμβΠλημΑθ 3503/2016,

σελ. 52.

Βλ. και αναλυτικό ευρετήριο των περιλήψεων των ποινικών αποφάσεων του Αρείου Πάγου που παρατίθενται στο τέλος του τεύχους,

σελ. 97.