ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ ΙΟΥΛΙΟΥ (2012)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Τεύχος 7/2012, Ιούλιος

Περιοδική έκδοση νομολογίας, νομοθεσίας, αρθρογραφίας & πρακτικής

Εκδίδεται από το 2008 - Μηνιαία έκδοση

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΑΓΩΓΗ

Ο περιορισμός του αιτήματος της αγωγής συνιστά μερική παραίτηση από το δικόγραφο της αγωγής κατά το αίτημα που περιορίστηκε, το οποίο θεωρείται από την αρχή ότι δεν ασκήθηκε. ΕφΑθ 58/2012,

σελ. 617.

ΑΝΑΙΡΕΣΗ

Η παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας δεν ιδρύει αυτοτελή λόγο αναίρεσης, αλλά προϋποτίθεται η ύπαρξη λόγου αναίρεσης για κακή εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου που προσβάλλεται ως αντισυνταγματικός, οπότε κατά τον σχετικό έλεγχο θα κριθεί και η συμφωνία του με την αρχή αυτή. Αμοιβή συμβολαιογράφου. Αναίρεση από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ. ΑΠ Ολ 7/2012,

σελ. 618.

Σε περίπτωση αναγκαστικής ομοδικίας, που υπάρχει και επί αγωγής διανομής κοινού πράγματος, η οριστική απόφαση προσβάλλεται παραδεκτά με αναίρεση μόνο όταν καταστεί τελεσίδικη για όλους τους ομοδίκους. ΑΠ 1575/2011, παρατ. Ι. Μιχαηλίδης,

σελ. 610.

ΑΝΑΚΟΠΗ ΕΡΗΜΟΔΙΚΙΑΣ

Εάν σε δίκη διανομής κοινού πράγματος, δικάστηκε ερήμην στο Εφετείο ο ένας από τους αναγκαίους ομοδίκους συγκοινωνούς, θα πρέπει να έχει γίνει και ως προς αυτόν τελεσίδικη η απόφαση για να υπόκειται σε αναίρεση, είτε με την πάροδο της προθεσμίας άσκησης από αυτόν ανακοπής ερημοδικίας, ή με την οριστική απόρριψη της ανακοπής ερημοδικίας που αυτός άσκησε. Έναρξη της προθεσμίας άσκησης της ανακοπής ερημοδικίας. ΑΠ 1575/2011, παρατ. Ι. Μιχαηλίδης,

σελ. 610.

ΑΝΑΚΟΠΗ

Εάν γίνει δεκτός ο λόγος της ανακοπής με τον οποίο επιδιώκεται η μείωση των εξόδων ή αμφισβητείται το ύψος τους, το δικαστήριο επαναπροσδιορίζει το προς διανομή υπόλοιπο του πλειστηριάσματος, στο οποίο και κατατάσσεται ο ανακόπτων που έχει υποβάλει το σχετικό αίτημα, όχι δε και άλλος δανειστής που δεν έχει προσβάλει τον πίνακα για τα προαφαιρεθέντα έξοδα, αρκεί βεβαίως το προνόμιο του ανακόπτοντος να παρέχει σ’ αυτόν τη δυνατότητα να καταταγεί στον πίνακα για την ικανοποίηση της αναγγελθείσας απαιτήσεώς του από το πλειστηρίασμα. ΑΠ 175/2012,

σελ. 625.

Στις δίκες που ανοίγονται μεταξύ κατασχόντος και τρίτου με την ανακοπή του τρίτου, το αντικείμενο της διαφοράς που εισάγεται στο δικαστήριο ανήκει στην ύλη του ιδιωτικού δικαίου, όταν αντικείμενο της κατασχέσεως στα χέρια τρίτου είναι ιδιωτική απαίτηση. Συνεπώς δικαιοδοσία προς εκδίκαση της διαφοράς αυτής έχουν τα πολιτικά δικαστήρια. ΜΠρΠρεβ 18/2012, παρατ. Η. Ηλιακόπουλος,

σελ. 632.

ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ

Είναι πλέον επιτρεπτός ο τρόπος αποζημίωσης με παραχώρηση άλλου ακινήτου για την αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτου. Ο θεσμός της μεταφοράς του συντελεστή δόμησης στην περίπτωση των ρυμοτομούμενων ακινήτων και υπό την προϋπόθεση ότι οι ιδιοκτήτες τους αποδέχονται τον τρόπο αυτόν της αποζημίωσης, προβλεπόμενος ήδη από το άρθρο 3 παρ. 1δ’ του νεότερου Ν 3044/2002, δεν έρχεται καταρχήν σε αντίθεση με τις επιταγές του Συντάγματος. ΑΠ Ολ 5/2012,

σελ. 586.

ΑΡΧΕΙΟΝΟΜΙΑ

Αρχειονομία. Φορείς παραγωγή αρχείων. Ιστορική αναδρομή. Της Μ. Καλυβά. Ε’ Βιβλιοπαρουσιάσεις. Παρουσίαση Ι. Βελισαροπούλου-Καράκωστα,

σελ. 645.

ΑΡΧΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

Η παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας δεν ιδρύει αυτοτελή λόγο αναίρεσης, αλλά προϋποτίθεται η ύπαρξη λόγου αναίρεσης για κακή εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου που προσβάλλεται ως αντισυνταγματικός, οπότε κατά τον σχετικό έλεγχο θα κριθεί και η συμφωνία του με την αρχή αυτή. Αμοιβή συμβολαιογράφου. Ο κρίσιμος περιορισμός των δικαιωμάτων των συμβολαιογράφων, υπαγορευόμενος από το γενικότερο δημόσιο συμφέρον και όντας συμβατός και με την αρχή της αναλογικότητας, αποτελεί επιτρεπτό περιορισμό και η σχετική ρύθμιση δεν είναι αντισυνταγματική. ΑΠ Ολ 7/2012,

σελ. 618.

ΑΡΧH ΤΗΣ ΙΣOΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΔΙΑΔIΚΩΝ

Η αρχή της ισότητας των διαδίκων συνιστά ειδική εκδήλωση της αρχής της ισότητας και επιβάλλει την ίση μεταχείριση των διαδίκων από τους νόμους που προσδιορίζουν τους όρους της δικαστικής προστασίας. ΑΠ Ολ 4/2012,

σελ. 578.

ΔΙΑΘΗΚΗ

Σε περίπτωση που η ισχύς της διάταξης τελευταίας βούλησης έχει εξαρτηθεί από το διαθέτη με εξουσιαστική αίρεση, δηλαδή με την αίρεση ότι ο τετιμημένος εντός χρονικού διαστήματος απροσδιόριστης διάρκειας θα παραλείψει ή θα εξακολουθήσει να πράττει κάτι, σε περίπτωση αμφιβολίας, λογίζεται ότι τελεί υπό διαλυτική αίρεση αντίθετου περιεχομένου, οπότε λαμβάνει αμέσως το καταληφθέν, αλλά αν επιχειρήσει την απαγορευθείσα πράξη, ή διακόψει την επιβληθείσα, παύει να είναι κληρονόμος και χωρεί η επαγωγή του καταπιστεύματος. ΕφΑθ 807/2009,

σελ. 599.

ΔΙΑΝΟΜΗ

Εάν σε δίκη διανομής κοινού πράγματος, δικάστηκε ερήμην στο Εφετείο ο ένας από τους αναγκαίους ομοδίκους συγκοινωνούς, θα πρέπει να έχει γίνει και ως προς αυτόν τελεσίδικη η απόφαση για να υπόκειται σε αναίρεση, είτε με την πάροδο της προθεσμίας άσκησης από αυτόν ανακοπής ερημοδικίας, ή με την οριστική απόρριψη της ανακοπής ερημοδικίας που αυτός άσκησε. ΑΠ 1575/2011, παρατ. Ι. Μιχαηλίδης,

σελ. 610.

ΔΙΑΤΑΓΗ ΠΛΗΡΩΜΗΣ

Είναι δυνατή η έκδοση διαταγής πληρωμής με βάση τιμολόγια-δελτία αποστολής εμπορευμάτων, μόνο αν αυτά φέρουν την υπογραφή του αγοραστή κατά τρόπο που να αποδέχεται την οφειλή του. ΕφΑθ 289/2012,

σελ. 623.

ΔΙΚΑΣΤΙΚH ΣΥΜΠΑΡAΣΤΑΣΗ

Ο εφεσίβλητος, μετά από ατύχημα που υπέστη, τέθηκε σε πλήρη στερητική δικαστική συμπαράσταση και διορίστηκε προσωρινή δικαστική συμπαραστάτριά του η σύζυγός του, η οποία συνήψε σύμβαση εργολαβίας δίκης με την εκκαλούσα δικηγόρο, πλην όμως αντικαταστάθηκε η σύζυγος και ορίστηκαν οι γονείς του εφεσιβλήτου ως δικαστικοί συμπαραστάτες. Ορθά λοιπόν αναγνωρίστηκε πρωτοδίκως ότι είναι άκυρη η ως άνω σύμβαση εργολαβίας δίκης. ΕφΑθ 1193/2009,

σελ. 594.

ΔΙΚΗ

Αν η διάγνωση της διαφοράς εξαρτάται ολικά ή εν μέρει από την ύπαρξη ή ανυπαρξία μιας έννομης σχέσης ή την ακυρότητα ή την διάρρηξη μιας δικαιοπραξίας που συνιστά αντικείμενο άλλης δίκης εκκρεμούς, το δικαστήριο μπορεί αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου να διατάξει την αναβολή της συζήτησης εωσότου περατωθεί τελεσίδικα ή αμετάκλητα η άλλη δίκη ή εωσότου εκδοθεί από τη διοικητική αρχή απόφαση που δεν θα μπορεί να προσβληθεί. ΕφΑθ 144/2012,

σελ. 621.

Γενικές εισαγωγικές παρατηρήσεις για τη δομή της διαγνωστικής διαδικασίας μετά τις περαιτέρω τροποποιήσεις του ΚΠολΔ από το Ν 4055/2012. Στην παρούσα μελέτη πραγματοποιείται μια κριτική προσέγγιση των νέων αλλαγών που επήλθαν με το Ν 4055/2012 στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Μελ. Χ. Απαλαγάκη,

σελ. 571.

ΕΓΓΥΗΤΙΚH ΕΠΙΣΤΟΛH

Η τράπεζα εγγυάται προς το δανειστή την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του πρωτοφειλέτη με την καταβολή του ποσού της εγγυητικής επιστολής χωρίς δυνατότητα ελέγχου του υπαρκτού έγκυρης οφειλής και του λόγου καταπτώσεως της εγγύησης, ως και προβολής της ένστασης δίζησης. Η εγγυητική επιστολή θεωρείται ιδιαίτερο είδος εγγύησης. ΜΠρΑθ 5941/2012 (παρατ. Κ. Βούλγαρη),

σελ. 580.

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ

Η ακυρότητα μιας προηγούμενης πράξης της αναγκαστικής εκτέλεσης συμπαρασύρει σε ακυρότητα και την επόμενη, μόνο εφόσον και η επόμενη προσβληθεί με την ανακοπή και κηρυχθεί από το δικαστήριο η ακυρότητά της. ΜΠρΘεσ 2722/2012, παρατ. Α. Ρίζου,

σελ. 628.

ΕΠΙΜEΛΕΙΑ ΤEΚΝΟΥ

Ο Άρειος Πάγος επικύρωσε την εφετειακή απόφαση που ανέθετε την επιμέλεια της ανήλικης κόρης των διαδίκων στη μητέρα της, δεχόμενος ότι η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση προέβη σε ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της εξειδίκευσης της αόριστης νομικής έννοιας του συμφέροντος τέκνου. ΑΠ 104/2012 (παρατ. Ιω. Καλογριδάκης),

σελ. 588.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Ευρωπαϊκός Νότος και ευρωπαϊκό ιδιωτικό δίκαιο. Ο συγγραφέας επιχειρεί να αναδείξει στο σύντομο κείμενο, που έχει τη μορφή editorial, την προοπτική συμβολής των νομικών παραδόσεων και εννόμων τάξεων του ευρωπαϊκού νότου στην προσπάθεια δημιουργίας ενός κοινού ευρωπαϊκού δικαίου που είναι σε εξέλιξη σε επίπεδο ΕΕ. Μελ. Dr. C. Baldus,

σελ. 554.

Διασυνοριακές πτυχές της δικαστικής διεκδίκησης, σε Ευρωπαϊκό πλαίσιο, αστικών αξιώσεων που προκύπτουν από το Κυπριακό πρόβλημα: σκέψεις με αφετηρία την υπόθεση Orams. Μελ. Ν. Χατζημιχαήλ,

σελ. 560.

ΕΦΕΣΗ

Επί αντικειμενικής σώρευσης στο ίδιο δικόγραφο περισσοτέρων αγωγών και αιτήσεων δεν επιτρέπεται έφεση προτού περατωθεί οριστικά η δίκη, ως προς όλες τις αγωγές και τα αιτήματα που ενώθηκαν στο ίδιο δικόγραφο. ΕφΑθ 144/2012,

σελ. 621.

Η άσκηση της αντέφεσης για να είναι παραδεκτή πρέπει να βρίσκεται μέσα στα όρια του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της έφεσης, αφού με την άσκησή της δεν μεταβιβάζεται στο σύνολό της η υπόθεση στο Εφετείο, αλλά μόνο κατά τα διαγραφόμενα με την έφεση όρια. ΕφΑθ 143/2012,

σελ. 622.

Σε περίπτωση αντικειμενικής σώρευσης περισσοτέρων αγωγών στο ίδιο δικόγραφο, δεν επιτρέπεται έφεση ή αναίρεση κατά των οριστικών αλλά μη τελειωτικών αποφάσεων. ΑΠ 66/2012,

σελ. 620.

ΚΑΤΑΣΧΕΣΗ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΡΙΤΟΥ

Επιβολή κατάσχεσης χρηματικής απαίτησης στα χέρια τρίτου κατά τον ΚΕΔΕ. Η παράλειψη του τρίτου προς υποβολή εμπρόθεσμης αρνητικής δήλωσης έχει ως επακόλουθο τη δημιουργία πρόσθετης ενοχής του. Ο τρίτος έχει τη δυνατότητα να αποδείξει ότι δεν οφείλει στον καθ’ ου ή ότι η οφειλή του είναι μικρότερη από την απαίτηση του Δημοσίου, οπότε απαλλάσσεται ή ευθύνεται μέχρι του ύψους της οφειλής του, κατά περίπτωση. ΜΠρΠρεβ 18/2012, παρατ. Η. Ηλιακόπουλος,

σελ. 632.

ΚΥΡΙΟΤΗΤΑ

Διασυνοριακές πτυχές της δικαστικής διεκδίκησης, σε Ευρωπαϊκό πλαίσιο, αστικών αξιώσεων που προκύπτουν από το Κυπριακό πρόβλημα: σκέψεις με αφετηρία την υπόθεση Orams. Η απόφαση του ΔΕΚ στην υπόθεση Orams v. Αποστολίδη αποτέλεσε ορόσημο στην ιστορία των νομικών πτυχών του Κυπριακού προβλήματος. Διατηρεί επίσης τη σημασία της για την εξέλιξη του ευρωπαϊκού δικονομικού δικαίου και την ελεύθερη κυκλοφορία των αποφάσεων των πολιτικών δικαστηρίων εντός της Ε.Ε. Μελ. Ν. Χατζημιχαήλ,

σελ. 560.

ΜΙΣΘΩΣΗ

Σύμβαση μίσθωσης 12ετούς διάρκειας πολυώροφου κτιρίου. Όρος της σύμβασης: σε περίπτωση καταγγελίας της μίσθωσης εκ μέρους της μισθώτριας σε χρόνο συντομότερο της 12ετίας, θα δοθεί από την τελευταία στην εκμισθώτρια αποζημίωση ποσού 590.000 ευρώ, γι’ αυτό και παραδόθηκε στην τελευταία ισόποση εγγυητική επιστολή. Υποστηρίζεται ότι ως άνω όρος είναι άκυρος ως αντικείμενος στις διατάξεις αναγκαστικού δικαίου των άρθρων 43, 45 του ΠΔ 34/1995, αφού σε αυτές προβλέπεται ότι είναι άκυρη η παραίτηση του μισθωτή από το δικαίωμα καταγγελίας. ΜΠρΑθ 5941/2012 (παρατ. Κ. Βούλγαρη),

σελ. 580.

ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ

Ύπαρξη ή μη νομικής προσωπικότητας. Σύσταση «νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου», όπως δηλώθηκε στη συστατική σύμβαση. Κατάληψη σε αυτό ψιλής κυριότητας οικίας με το οικόπεδό της, με διαθήκη. Το ιδρυθέν δεν έχει κάποια από τις προϋποθέσεις για την απόκτηση νομικής προσωπικότητας, κατ’ άρθρο 784 ΑΚ. Γνωμοδ. Ι. Σπυριδάκης,

σελ. 556.

ΠΛΕΙΣΤΗΡΙΑΣΜΟΣ

Η κατάταξη των δανειστών στον πίνακα γίνεται αφού αφαιρεθούν τα έξοδα της εκτέλεσης που ορίζονται αιτιολογημένα από τον υπάλληλο του πλειστηριασμού. Η εκκαθάριση αυτή των εξόδων εκτελέσεως, αν και δεν αποτελεί κατάταξη, προσβάλλεται, κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 979 ΚΠολΔ, με την προβλεπόμενη από τη διάταξη αυτή ανακοπή κατά του πίνακα κατάταξης. ΑΠ 175/2012,

σελ. 625.

Με τη ρύθμιση της παρ.1 του άρθρου 965 ΚΠολΔ καθιερώθηκε ως προϋπόθεση της νομιμότητας κάθε προσφοράς στον πλειστηριασμό η υποχρέωση των υποψήφιων πλειοδοτών να καταθέτουν εγγύηση, το ποσόν της οποίας προσδιορίζεται από το νόμο. Η παράβαση της διατάξεως αυτής, συνεπάγεται ακυρότητα, εφόσον προκάλεσε βλάβη, η οποία δεν μπορεί να αποκατασταθεί διαφορετικά, παρά μόνο με την κήρυξη της ακυρότητας. ΕφΑθ 2653/2011,

σελ. 626.

Υποκατάσταση δανειστή. Η αδράνεια της εκτελεστικής διαδικασίας εμποδίζει και την υποκατάσταση. Η απόφαση αναστολής αναπτύσσει μεν τις συνέπειές της από τη δημοσίευσή της, το διατασσόμενο όμως ανασταλτικό αποτέλεσμα τελεί υπό την αίρεση εκπλήρωσης όλων των τιθέμενων όρων της αναστολής, κατ’ άρθρο 1000 εδ. γ’ ΚΠολΔ, το αργότερο έως το χρονικό σημείο που έχει ορισθεί για την έναρξη του πλειστηριασμού. ΜΠρΘεσ 2722/2012, παρατ. Α. Ρίζου,

σελ. 628.

ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΠΑΤΡΟΤΗΤΑΣ

Το διαπλαστικό δικαίωμα του συζύγου της μητέρας, ο οποίος είχε μεν συγκατατεθεί στην τεχνητή γονιμοποίησή της με δικό του σπέρμα και όχι με σπέρμα τρίτου, να προσβάλλει την πατρότητα των τέκνων της, τα οποία συνέλαβε αυτή με τεχνητή γονιμοποίηση με σπέρμα τρίτου χωρίς τη συγκατάθεσή του, αποκλείεται όταν περάσουν πέντε έτη από τον τοκετό. ΕφΑθ 1098/2009,

σελ. 596.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ

Είναι νόμιμη η κύρια βάση της προσφυγής, με την οποία η προσφεύγουσα-ανάδοχος του έργου επικαλείται ότι, παρά το ότι το έργο εκτελέστηκε και εκδόθηκε η προβλεπόμενη από το νόμο βεβαίωση περαίωσης εργασιών, η δε Τελική Επιμέτρηση που επέβαλε εμπρόθεσμα στη διευθύνουσα υπηρεσία της δημοτικής επιχείρησης εγκρίθηκε αυτοδικαίως, διότι δεν προέβη μέσα σε δύο μήνες στον έλεγχο και τη διόρθωση αυτού, με αποτέλεσμα να απωλέσει το δικαίωμα διορθώσεως και τροποποιήσεως, εν τούτοις η διευθύνουσα υπηρεσία της δημοτικής επιχείρησης προέβη χωρίς δικαίωμα εκ των υστέρων σε διορθώσεις και περικοπές. ΕφΛαρ 510/2011,

σελ. 603.

ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΤΕΚΝΟΥ

Το συμφέρον του τέκνου λαμβάνεται υπό ευρεία έννοια και προς διαπίστωσή του αξιολογούνται όλα τα επωφελή για το ανήλικο στοιχεία και περιστάσεις, χωρίς η εκφρασθείσα γνώμη του τέκνου να αποτελεί, χωρίς άλλο, αποφασιστικό παράγοντα με ιδιαίτερη βαρύτητα. ΑΠ 104/2012 (παρατ. Ιω. Καλογριδάκης),

σελ. 588.

ΤΟΚΟΙ

Η προσβαλλόμενη απόφαση αναγνώρισε υπέρ της αναιρεσίβλητης ΕΡΤ ευνοϊκή μεταχείριση, ως προς το θέμα της επιδίκασης τόκων, με αποτέλεσμα να τίθεται αυτή σε πλεονεκτικότερη θέση από εκείνη του αναιρεσείοντος ιδιώτη. Αναιρείται η προσβαλλομένη. ΑΠ Ολ 4/2012,

σελ. 578.

ΥΠΕΡΧΡΕΩΜΕΝΑ ΦΥΣΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ

Συντρέχουν στο πρόσωπο της αιτούσας οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή της στη ρύθμιση του Ν 3869/2010. Αναβολή δίκης. ΕιρΘεσ 7310/2011, παρατ. Α. Κρητικός,

σελ. 637.