ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2015

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Τεύχος 11/2015, Νοέμβριος

Περιοδική έκδοση νομολογίας, νομοθεσίας, αρθρογραφίας & πρακτικής

Εκδίδεται από το 2008 - Μηνιαία έκδοση

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΑΓΩΓΗ

Η α?σκηση και συζη?τηση της αγωγη?ς κατα? την τακτικη? διαδικασι?α με βα?ση το νε?ο ΚΠολΔ. Με το Ν 4335/2015 που ψηφίστηκε τον Ιούλιο του 2015 επιχειρήθηκε εκτενής μεταρρύθμιση του ΚΠολΔ. Μία από τις σημαντικότερες τροποποιήσεις που εισάγονται με το παραπάνω νομοθέτημα, για πρώτη φορά από την εισαγωγή του ΚΠολΔ το 1968, είναι η ουσιώδης μεταβολή του συστήματος άσκησης της αγωγής και συζήτησής της στο ακροατήριο κυρίως με την εκμετάλευση του κενού χρονικού διαστήματος από την κατάθεση της αγωγής μέχρι τη συζήτησή της στο ακροατήριο και την δυνατότητα έκδοσης απόφασης στηριζόμενης μόνο σε έγγραφα και με κύριο σκοπό την συντόμευση της διαδικασίας και την έκδοση δικαστικών αποφάσεων σε σύντομο χρόνο. Μελ. Χρ Τριανταφυλλίδης,

σελ. 973.

ΑΔΙΚΟΠΡΑΞΙΕΣ

Επιδίκαση αποζημίωσης και χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης συνεπεία αδικοπραξίας που τελέσθηκε σε βάρος των εναγουσών από τον υποδιευθυντή τραπέζης και συγκεκριμένα υπεξαίρεσης των επίδικων χρηματικών ποσών που παρέδιδαν σ' αυτόν προκειμένου να τα επενδύσει σε προθεσμιακά ομόλογα. ΑΠ 725/2015,

σελ. 981.

ΑΝΑΙΡΕΣΗ

«Πράγματα» κατά την έννοια του αριθ.8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αποτελούν και οι διάφορες βάσεις της αγωγής. Στοιχειοθετείται ο λόγος αυτός της αναίρεσης αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη του ισχυρισμό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο τυπικό ή ουσιαστικό έστω και αν η απόρριψή του δεν είναι ρητή, αλλά συνάγεται από το περιεχόμενο της απόφασης. ΑΠ 225/2015,

σελ. 1015.

Η νομιμοποίηση του διαδίκου όπως και το έννομο συμφέρον, αποτελούν ουσιαστικές προϋποθέσεις για την παροχή δικαστικής προστασίας και η εσφαλμένη κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή ή μη των προϋποθέσεων αυτών ελέγχεται αναιρετικώς με το λόγο αναιρέσεως του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ. ΑΠ 208/2015,

σελ. 1017.

ΑΝΑΚΟΠΗ

Το δικόγραφο της ανακοπής και των προσθέτων λόγων αυτής πρέπει να περιέχει κατά τρόπο σαφή και ορισμένο τους λόγους της, δηλαδή σαφείς και ορισμένες αντιρρήσεις και ενστάσεις του ανακόπτοντος. Νέοι λόγοι, δεν επιτρέπεται να προταθούν για πρώτη φορά με τις έγγραφες προτάσεις του ανακόπτοντος της πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας δίκης ή με το δικόγραφο της εφέσεως, η οποία ασκείται κατά της απορριπτικής αποφάσεως της ανακοπής ή το δικόγραφο των προσθέτων λόγων της εφέσεως και αν ακόμη οι νέοι λόγοι αφορούν ισχυρισμούς, οι οποίοι αναφέρονται στα άρθρα 269 και 527 ΚΠολΔ, διότι κατισχύει η ειδική διάταξη του άρθρου 585 παρ. 2 ΚΠολΔ, η οποία ρυθμίζει αποκλειστικώς το περιεχόμενο του δικογράφου της ανακοπής και τον τρόπο προβολής των νέων λόγων αυτής. ΑΠ 111/2015,

σελ. 1023.

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ

Οι σύλλογοι ελεύθερων επαγγελματιών ως ενώσεις επιχειρήσεων. Σκέψεις επ’ αφορμή των αποφάσεων υπ’ αριθμών ΣτΕ Ολ 148, 149, 150/2015. Ένα από τα πλέον αμφισβητούμενα ζητήματα του δικαίου του ελεύθερου ανταγωνισμού είναι η υπαγωγή στις διατάξεις του της δράσης των συλλόγων ελεύθερων επαγγελματιών και των αποφάσεων που αυτοί λαμβάνουν. Η Ολομέλεια του ΣτΕ ήρε την διχογνωμία με την πρόσφατη νομολογία της που αφορούσε τους οδοντιατρικούς συλλόγους της χώρας. Έτσι, για πρώτη φορά υπήγαγε την δραστηριότητα των οδοντιάτρων στην έννοια της «επιχείρησης», τους δε συλλόγους τους στην αντίστοιχη της «ένωσης επιχειρήσεων» του άρθρου 101 § 1 ΣΛΕΕ και 1 § 1 Ν 3959/2011. Συνεπώς, κατά το Ακυρωτικό, τυχόν τιμολογιακή απόφαση αυτών δεν εμπίπτει στους δεοντολογικούς κανόνες του λειτουργήματός τους και έρχεται σε αντίθεση με την προστασία του ελεύθερου ανταγωνισμού στην σχετική αγορά των οδοντιατρικών υπηρεσιών. Κατά το σκεπτικό του, το Δικαστήριο ακολούθησε την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, προβαίνοντας σε σύμφωνη με το Ευρωπαϊκό δίκαιο ερμηνεία. Μελ. Γ. Καλογεράκης,

σελ. 958.

ΔΕΔΙΚΑΣΜΕΝΟ

Δεδικασμένο από τελεσίδικη απόφαση. Η τελεσίδικη απόφαση που επιδίκασε διατροφή στο δικαιούχο σύζυγο, ο οποίος διέκοψε την έγγαμη συμβίωση για εύλογη αιτία, για ορισμένο χρονικό διάστημα, παράγει δεδικασμένο σε μεταγενέστερη δίκη μεταξύ των ιδίων αυτών προσώπων, με την οποία ζητείται διατροφή για μεταγενέστερο χρονικό διάστημα, ως προς το κρίσιμο ζήτημα της εύλογης διακοπής της έγγαμης συμβίωσης από τον δικαιούχο της διατροφής. ΑΠ 12/2015, παρατ. Χρ. Ευθυμίου,

σελ. 1009.

ΕΓΓΥΟΔΟΣΙΑ

Το δικαστήριο δεν προχωρεί στην συζήτηση του ενδίκου μέσου ώσπου να κατατεθεί η εγγύηση που διέταξε σχετικά με το ένδικο αυτό μέσο. Κριτήριο της υποχρέωσης εγγυοδοσίας είναι η προφανής οικονομική αδυναμία του επιτιθέμενου διαδίκου ανεξάρτητα από τις πιθανότητες ουσιαστικής κρίσεως της διαφοράς υπέρ του ενός ή του άλλου μέρους. Προφανής είναι ο κίνδυνος όταν καθίσταται έκδηλος από τα υπάρχοντα στοιχεία, χωρίς να απαιτείται η διεξαγωγή προς τούτο απόδειξης. Η κρινόμενη αίτηση είναι απορριπτέα ως ουσία αβάσιμη καθ’ όσον από το σύνολο των εγγράφων που προσκομίζουν και επικαλούνται οι διάδικοι δεν αποδείχθηκε ότι η αναιρεσείουσα δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να πληρώσει τα δικαστικά έξοδα που τυχόν θα της επιβληθούν για την παρούσα δίκη. ΑΠ 167/2015,

σελ. 1014.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Μητέρα με ιστορικό διπολικής συστηματικής διαταραχής. Της ανατέθηκε προσωρινά η επιμέλεια του ανήλικου τέκνου της, πλην όμως δεν την άσκησε, διότι το τέκνο ανέλαβε ο πατέρας του (επήλθε και δικαστική λύση του γάμου). Ο πατέρας εμπόδιζε την επικοινωνία του τέκνου με την μητέρα του. Το Εφετείο ανέθεσε την επιμέλεια στην μητέρα, πλην όμως ο Άρειος Πάγος αναίρεσε την απόφαση αυτήν. ΑΠ 317/2015,

σελ. 995.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Οι σύλλογοι ελεύθερων επαγγελματιών ως ενώσεις επιχειρήσεων. Σκέψεις επ’ αφορμή των αποφάσεων υπ’ αριθμών ΣτΕ Ολ 148, 149, 150/2015. Ένα από τα πλέον αμφισβητούμενα ζητήματα του δικαίου του ελεύθερου ανταγωνισμού είναι η υπαγωγή στις διατάξεις του της δράσης των συλλόγων ελεύθερων επαγγελματιών και των αποφάσεων που αυτοί λαμβάνουν. Η Ολομέλεια του ΣτΕ ήρε την διχογνωμία με την πρόσφατη νομολογία της που αφορούσε τους οδοντιατρικούς συλλόγους της χώρας. Έτσι, για πρώτη φορά υπήγαγε την δραστηριότητα των οδοντιάτρων στην έννοια της «επιχείρησης», τους δε συλλόγους τους στην αντίστοιχη της «ένωσης επιχειρήσεων» του άρθρου 101 § 1 ΣΛΕΕ και 1 § 1 Ν 3959/2011. Συνεπώς, κατά το Ακυρωτικό, τυχόν τιμολογιακή απόφαση αυτών δεν εμπίπτει στους δεοντολογικούς κανόνες του λειτουργήματός τους και έρχεται σε αντίθεση με την προστασία του ελεύθερου ανταγωνισμού στην σχετική αγορά των οδοντιατρικών υπηρεσιών. Κατά το σκεπτικό του, το Δικαστήριο ακολούθησε την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, προβαίνοντας σε σύμφωνη με το Ευρωπαϊκό δίκαιο ερμηνεία. Μελ. Γ. Καλογεράκης,

σελ. 958.

ΕΥΘΥΝΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Επιδίκαση αποζημίωσης και χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης συνεπεία αδικοπραξίας που τελέσθηκε σε βάρος των εναγουσών από τον υποδιευθυντή τραπέζης και συγκεκριμένα υπεξαίρεσης των επίδικων χρηματικών ποσών που παρέδιδαν σ' αυτόν προκειμένου να τα επενδύσει σε προθεσμιακά ομόλογα. ΑΠ 725/2015,

σελ. 981.

ΕΦΕΣΗ

Μεταβιβαστικό αποτέλεσμα έφεσης. Όταν η αγωγή στηρίζεται σε περισσότερες βάσεις και το δευτεροβάθμιο δικαστήριο κατόπιν αποδοχής της έφεσης του εναγομένου, απορρίπτει την αγωγή κατά την κύρια βάση της, πρέπει να ερευνήσει και χωρίς ειδικό παράπονο, τις υπόλοιπες επικουρικές βάσεις της, που δεν είχαν εξετασθεί πρωτοδίκως. ΑΠ 225/2015,

σελ. 1015.

ΙΑΤΡΙΚΩΣ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

Αν μοναχικός άνδρας έλαβε δικαστική άδεια για τεχνητή γονιμοποίηση με παρένθετη μήτρα, με ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 1458 ΑΚ, και ακολούθησε γάμος του με γυναίκα άνω των 60 ετών, αυτή μπορεί παρά την ηλικία της να υιοθετήσει το παιδί του. ΕφΑθ 7138/2014, παρατ. Κ. Παναγόπουλος,

σελ. 1003.

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Κληρονομικού δικαίου συνέπειες από το νέο σύμφωνο συμβίωσης (Ν 4356/2015). Στην παρούσα μελέτη επιχειρείται μια πρώτη προσέγγιση των κληρονομικού δικαίου συνεπειών που επιφέρει η λύση του συμφώνου συμβίωσης του πρόσφατου Ν 4356/2015 με τον θάνατο ενός από τους συμβίους, με συγκριτική αναφορά στα ισχύοντα για τον γάμο και στα όσα προέβλεπε ο προϊσχύσας νόμος 3719/2008. Η ελλειπτική ρύθμιση του άρθρου 8 του Ν 4356/2015 που αφορά τα κληρονομικά δικαιώματα των συμβίων αφήνει κενά και δημιουργεί ερμηνευτικά ζητήματα, τα οποία καλείται να αντιμετωπίσει η νομική επιστήμη. Μελ. Κ. Σαϊτάκης,

σελ. 947.

ΜΙΣΘΩΣΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ

Η οικονομική κρίση αποτελεί πραγματικό γεγονός, το οποίο σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 288 του ΑΚ, δικαιολογεί, σε συνδυασμό με την μείωση της μισθωτικής αξίας όμορων καταστημάτων και της οικονομικής κατάστασης της μισθώτριας, την αναπροσαρμογή (μείωση) του επίδικου μισθώματος σύμφωνα με τις αρχές της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών. ΕιρΘεσ 3244/2015, παρατ. Μ. Τζαβέλλα,

σελ. 992.

ΠΛΕΙΣΤΗΡΙΑΣΜΟΣ

Ειδική βραχυπρόθεσμη αποκλειστική προθεσμία για την άσκηση αγωγής διεκδίκησης του πράγματος που πλειστηριάστηκε. Η διεκδικητική αγωγή ασκείται κατά του νομέα ή κατόχου. Σημασία έχει για τα ακίνητα όχι μόνον η μεταγραφή της περιλήψεως της κατακυρωτικής εκθέσεως αλλά και η εγκατάσταση του εναγομένου υπερθεματιστή. Πριν από τα γεγονότα αυτά, ο τρίτος προστατεύεται με την κατ' άρθρο 936 ανακοπή. Ο εναγόμενος υπερθεματιστής, αποκρούοντας την εναντίον του διεκδικητική αγωγή μπορεί να προτείνει την πάροδο της προθεσμίας κατ’ ένσταση. Άσκηση νομής προκειμένου για ακίνητο, συνιστούν εμφανείς υλικές πράξεις επάνω σ' αυτό που προσιδιάζουν στη φύση και τον προορισμό του, με τις οποίες εκδηλώνεται η βούληση του νομέα να το εξουσιάσει. ΑΠ 136/2015,

σελ. 1021.

Με τη ρύθμιση του άρθρου 1003 ΚΠολΔ αν ο υπερθεματιστής επιθυμεί να πλειοδοτήσει για λογαριασμό τρίτου, είναι υποχρεωμένος, πριν την έναρξη της πλειοδοσίας, να δηλώσει στον αρμόδιο υπάλληλο του πλειστηριασμού, τα πλήρη στοιχεία ταυτότητος του τρίτου, όπως αυτά θα προκύπτουν από συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο, το οποίο θα εγχειρίζεται στον αρμόδιο υπάλληλο πριν από την έναρξη της πλειοδοσίας. Απαραίτητα στοιχεία του πληρεξουσίου. Πρέπει να είναι "ειδικό", με την έννοια ότι η "ειδικότητα" πρέπει να αναφέρεται στα παραπάνω στοιχεία και όχι στο ότι η εντολή πρέπει να αναφέρεται στη συμμετοχή στον πλειστηριασμό συγκεκριμένου ακινήτου ή ακόμη και συγκεκριμένου πλειστηριασμού. ΑΠ 190/2015,

σελ. 1020.

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ

Συνεκδίκαση αγωγών. Η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι οι εναγόμενοι προσέβαλαν παρανόμως και υπαιτίως την εμπορική πίστη, την επαγγελματική υπόληψη και το εμπορικό μέλλον της, ισχυριζόμενοι ενώπιον τρίτων δυσφημιστικά εις βάρος της γεγονότα εν γνώσει της αναλήθειάς τους. Ειδικότερα, διέδωσαν ενώπιον τρίτων, εν γνώσει τους, αναληθή στοιχεία αναφορικά με τις εργασίες οικοδόμησης συγκροτήματος οικιών, στις οποίες προέβη η ενάγουσα επί ενός οικοπέδου ιδιοκτησίας της. Οι εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι η ανέγερση των επίδικων κατοικιών είναι παράνομη και ότι υπέστησαν ζημία από την υποβάθμιση που προκάλεσε στο δικό τους όμορο ακίνητο. Απορρίφθηκαν και οι δύο αγωγές. ΠΠρΑθ 2623/2015,

σελ. 984.

ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΤΕΚΝΟΥ

Συμφέρον ανηλίκου τέκνου. Κρίσιμα προς τούτο στοιχεία είναι, μεταξύ άλλων, η καταλληλότητα του ή των γονέων για την ανάληψη του έργου της διαπαιδαγώγησης και της περίθαλψης του ανηλίκου τέκνου, και οι έως τότε δεσμοί του τέκνου με τους γονείς του. Για το σκοπό αυτό λαμβάνεται υπόψη η προσωπικότητα και η παιδαγωγική καταλληλότητα του κάθε γονέα και συνεκτιμώνται οι συνθήκες κατοικίας και η οικονομική κατάσταση τούτων. ΑΠ 317/2015,

σελ. 995.

ΣΥΜΦΩΝΟ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ

Κληρονομικού δικαίου συνέπειες από το νέο σύμφωνο συμβίωσης (Ν 4356/2015). Στην παρούσα μελέτη επιχειρείται μια πρώτη προσέγγιση των κληρονομικού δικαίου συνεπειών που επιφέρει η λύση του συμφώνου συμβίωσης του πρόσφατου Ν 4356/2015 με τον θάνατο ενός από τους συμβίους, με συγκριτική αναφορά στα ισχύοντα για τον γάμο και στα όσα προέβλεπε ο προϊσχύσας νόμος 3719/2008. Η ελλειπτική ρύθμιση του άρθρου 8 του Ν 4356/2015 που αφορά τα κληρονομικά δικαιώματα των συμβίων αφήνει κενά και δημιουργεί ερμηνευτικά ζητήματα, τα οποία καλείται να αντιμετωπίσει η νομική επιστήμη. Μελ. Κ. Σαϊτάκης,

σελ. 947.

ΥΙΟΘΕΣΙΑ

Αν μοναχικός άνδρας έλαβε δικαστική άδεια για τεχνητή γονιμοποίηση με παρένθετη μήτρα, με ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 1458 ΑΚ, και ακολούθησε γάμος του με γυναίκα άνω των 60 ετών, αυτή μπορεί παρά την ηλικία της να υιοθετήσει το παιδί του. ΕφΑθ 7138/2014, παρατ. Κ. Παναγόπουλος,

σελ. 1003.

ΥΠΕΡΧΡΕΩΜΕΝΑ ΦΥΣΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ

Διατάσσεται η επανάληψη της συζητήσεως για να προσκομισθούν τα αποδεικτικά αυτά έγγραφα και για να προσέλθει ενώπιον του Δικαστηρίου ο φερόμενος ως αγοραστής του αυτοκινήτου. Ειρ Σικυώνος 55/2015,

σελ. 1019.

Καθιέρωση ανακριτικού συστήματος για τις υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας. Καταλαμβάνει τις γνήσιες και μη γνήσιες υποθέσεις της εκούσιας δικαιοδοσίας και ισχύει και στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο. Υπερχρεωμένα φυσικά πρόσωπα. Με τη διάταξη του άρθρου 12 παρ. 1 Ν 4161/2013, προστέθηκε και ότι η αίτηση συνοδεύεται με υπεύθυνη δήλωση προς διευκόλυνση μόνο του προδικαστικού συμβιβασμού και όχι ως στοιχείο του (ουσιαστικού) παραδεκτού της αιτήσεως. Αποκλείεται συνεπώς το απαράδεκτο της αιτήσεως, έστω και επί τυχόν ελλείψεων της υπεύθυνης δήλωσης και το δικαστήριο οφείλει να εξετάσει την ουσιαστική βασιμότητα της αιτήσεως. ΑΠ 236/2015,

σελ. 1019.

Καθορισμός της κατά τόπον αρμοδιότητας, από την κατοικία ή διαμονή του οφειλέτη τη στιγμή της κατάθεσης της αίτησης του Ν 3869/2010, οπότε δημιουργείται αμετάβλητο αυτής. Νομιμοποίηση Τράπεζας, η οποία έγινε κατά τον χρόνο συζήτησης της αίτησης ειδική διάδοχος της απαίτησης, και η οποία παρενέβη κυρίως στη δίκη. Συμμετοχή της στη ρύθμιση, ως «εκ του νόμου διάδικος». Ειρ Σικυώνος 55/2015,

σελ. 1029.

Συνδρομή των προϋποθέσεων για την υπαγωγή του αιτούντος στη ρύθμιση του Ν 3869/2010. Ρύθμιση των χρεών του με μηνιαίες καταβολές επί μία πενταετία, με σύμμετρο καταλογισμό. Εξαίρεση από την εκποίηση της κύριας κατοικίας του αιτούντος. Επιβολή υποχρέωσης προς καταβολή μηνιαίως, ποσού, το οποίο στη συνέχεια θα διανέμεται στις πιστώτριες, εντός χρονικού διαστήματος είκοσι ετών. Έναρξη καταβολής μηνιαίων δόσεων πέντε έτη μετά την κοινοποίηση προς τον αιτούντα της απόφασης. Ειρ Κορίνθου 375/2015,

σελ. 1026.