7. ΣτΕ 2416/1993 Τμ. Δ’ [Διεθνείς Συμβάσεις που θεμελιώνουν ελληνική ιθαγένεια]

ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

Τεύχος 2/2013, Μάιος - Αύγουστος

Περιοδική έκδοση νομολογίας, νομοθεσίας, αρθρογραφίας & επικαιρότητας της Ένωσης Δικαίου Αλλοδαπών και Μετανάστευσης (ΕΔΑΜ)

Εκδίδεται από το 2008 - Τετραμηνιαία έκδοση

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

Πρόεδρος: Τ. Κούνδουρος, Προεδρεύων Σύμβουλος Επικρατείας

Εισηγήτρια: Α. Συγγούνα, Πάρεδρος ΣτΕ

Δικηγόροι: Γ. Αλφαντάκης, Γ. Ρώμας, Κλ. Παλαιολόγου, Πάρεδρος ΝΣΚ, Πρ. Παυλόπουλος, Γ. Παραμυθιώτης

Άτομα υποκείμενα στην υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών βάσει της από 30.1.1923 Συμβάσεως της Λωζάννης, εφόσον είχαν εγκαταλείψει την Τουρκία μετά τις 18.10.1912 και βρέθηκαν κατά το χρόνο υπογραφή της Συμβάσεως σε τρίτο κράτος, απέκτησαν την ελληνική ιθαγένεια κατά τη χρονολογία υπογραφής της Συμβάσεως.

Στο άρθρο 1 της από 30.1.1923 Συμβάσεως της Λωζάννης ορίζεται ότι «από 1ης Μαϊου 1923 θέλει διενεργηθή η υποχρεωτική ανταλλαγή των τούρκων υπηκόων ελληνικού ορθοδόξου θρησκεύματος των εγκατεστημένων επί των τουρκικών εδαφών, και των ελλήνων υπηκόων, μουσουλμανικού θρησκεύματος, των εγκατεστημένων επί των ελληνικών εδαφών» και ότι «τα πρόσωπα ταύτα δεν θα δύνανται να έλθωσιν ίνα εγκατασταθώσιν εκ νέου εν Τουρκία ή αντιστοίχως εν Ελλάδι άνευ της αδείας της Τουρκικής ή αντιστοίχως της Ελληνικής Κυβερνήσεως». Το άρθρο 2 της ίδιας συμβάσεως ορίζει ότι δεν θα περιληφθώσιν εις την ανταλλαγήν οι έλληνες κάτοικοι της Κωνσταντινουπόλεως και οι μουσουλμάνοι κάτοικοι της Δυτικής Θράκης, το δε άρθρο 3, ότι «οι έλληνες και οι μουσουλμάνοι οι εγκαταλείψαντες ήδη από της 18 Οκτωβρίου 1912 τα εδάφη ων οι έλληνες και τούρκοι κάτοικοι θέλουσιν αμοιβαίως ανταλλαγή θα θεωρηθώσι περιλαμβανόμενοι εν τη ανταλλαγή τη προβλεπομένη εν τω άρθρω 1» και ότι «η έκφρασις "μετανάστης" εν τη παρούσα συμβάσει περιλαμβάνει πάντα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα τα μέλλοντα να μεταναστεύσωσιν ή έχοντα μεταναστεύει από της 18 Οκτωβρίου 1912». Τέλος, στο άρθρο 7 της ίδιας συμβάσεως ορίζεται ότι «οι μετανάσται θέλουσιν αποβάλει την ιθαγένειαν της εγκαταλειπομένης παρ' αυτών χώρας και αποκτήσει την της χώρας προς ην κατευθύνονται άμα τη αφίξει των εις το έδαφος ταύτης» και ότι «οι μετανάσται οι εγκαταλείψαντες ήδη την μεν ή την ετέραν των δύο χωρών και μη αποκτήσαντες εισέτι την νέαν αυτών υπηκοότητα θέλουσιν αποκτήσει την υπηκοότητα ταύτην κατά την χρονολογίαν της υπογραφής συμβάσεως». Εξ άλλου, με την υπ' αριθ. 22/9.5.1924 απόφαση της Μικτής Επιτροπής Ανταλλαγής της οποίας η σύσταση και λειτουργία προβλέπεται από τα άρθρα 11 και επόμενα της Συμβάσεως, κρίθηκε αφενός μεν, ότι, «συμφώνως προς την έννοιαν των άρθρων 3 και 7 της Συμβάσεως της 30ης Ιανουαρίου 1923, τα άτομα τα υποβληθέντα εις την ανταλλαγήν άτινα κατά την εποχήν της υπογραφής της συμβάσεως ευρίσκοντο εις άλλον Κράτος, εκτός της Τουρκίας ή της Ελλάδος, απώλεσαν την ιθαγένειαν της χώρας ή εγκατέλιπον και απέκτησαν την ιθαγένειαν του ετέρου συμβαλλομένου Κράτους κατά την χρονολογίαν της υπογραφής της Συμβάσεως», αφετέρου δε, ότι «τα πρόσωπα τα εις ανταλλαγήν υποκείμενα, άτινα μεταγενέστερον της υπογραφής της Συμβάσεως, μεταναστεύουσιν εις Κράτος άλλον του εις αυτά προσδιορισθέντος υπό της Συμβάσεως, απόλλυσι την ιθαγένειαν του Κράτους όπερ εγκαταλείπουσι και αποκτώσι την του ετέρου συμβαλλομένου Κράτους από της χρονολογίας της αφίξεως αυτών εις το τρίτον Κράτος, όπου σκέπτονται να εγκατασταθώσι». Από τις ανωτέρω διατάξεις των άρθρων 1, 3 και 7 της Συμβάσεως της Λωζάνης, όπως ερμηνεύθηκαν με την απόφαση 22/9.5.1924 της Μικτής Επιτροπής Ανταλλαγής, προκύπτει ότι στην ανταλλαγή περιελήφθησαν και οι εγκαταλείψαντες την Τουρκία ή την Ελλάδα πριν από την υπογραφή της Συμβάσεως έλληνες ορθόδοξοι ή μουσουλμάνοι αντίστοιχα, ασχέτως αν μετανάστευσαν στην Ελλάδα ή την Τουρκία ή σε τρίτο κράτος, με την προϋπόθεση ότι δεν είχαν εγκαταλείψει την Τουρκία ή την Ελλάδα πριν από τις 18.10.1912. Ως εγκατάλειψη εξάλλου νοείται η αναχώρησή τους από την Τουρκία ή την Ελλάδα και όχι η άφιξη ή εγκατάσταση στην Ελλάδα, την Τουρκία ή άλλη χώρα, χωρίς να εξετάζεται περαιτέρω αν συνέτρεχε έκτοτε, δηλαδή από το χρόνο της αναχωρήσεως και πρόθεσή τους να μην επανέλθουν στην Τουρκία ή την Ελλάδα, κατά περίπτωση (βλ. ΣτΕ 1832/1969, 2028/1973, 347/1943). Συνεπώς, άτομα υποκείμενα στην υποχρεωτική ανταλλαγή, εφόσον είχαν εγκαταλείψει την Τουρκία μετά τις 18.10.1912 και βρέθηκαν κατά το χρόνο υπογραφή της Συμβάσεως σε τρίτο κράτος, απέκτησαν την ελληνική ιθαγένεια κατά τη χρονολογία υπογραφής της Συμβάσεως.